Endeksler
                   TÜRKİYEDE HARP SİLAH VE MÜHİMMATI YAPAN                      
                    HUSUSİ SANAYİ MÜESSESELERİNİN KONTROLÜ                      
                            HAKKINDA NİZAMNAME                                  
                                                                                
    Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 17.7.1940, No: 2/13992                   
    Dayandığı Kanunun Tarihi         :  3.1.1940, No: 3763                      
    Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 27.7.1940, No 4572                       
    Yayımlandığı Düsturun Tertibi    : 3, Cildi: 21 S. 913                      
                                                                                

    Madde 1 - Kısmen veya tamamen her türlü harb silah ve mühimmatı ile her nevi
bomba ve tahrip malzemesi yapmak üzere tesis edilen,işletilen ve yeniden kurula-
cak olan hususi sanayi müesseseleri bu nizamname hükümleri dahilinde kontrola   
tabidir.                                                                        
                                                                                

    Madde 2 - (Değişik: 4/8/1989-89/14400 K.)                                   
    Kontrola tabi harp silah ve mühimmatı sanayiinin nelerden ibaret olduğu, her
senenin Ocak ayında Milli Savunma Bakanlığı tarafından tesbit ve ilan olunur.   
                                                                                

    Madde 3 - Harb silah ve mühimmatı ile bomba ve tahrıp malzemesi yapabilecek 
olan hususi sanayi müesseselerinin kurulması veya işletilmesi,Milli Müdafaa Ve- 
kaletinden müsaade almağa bağlıdır.Bunun için bu müesseseleri kurmak veya işlet-
mek isteyenlerin, aşağıda yazılı hususları havi bir istida ile mezkür vekalete  
müracaat eylemeleri lazımdır:                                                   
                                                                                
    I - Mevcut ve muattal bir Fabrikanın işletilmesine müsaade almak için veri- 
lecek istidalarda:                                                              
    a) Fabrika sahiplerinin adı ve sanı ve fabrikanın kurulu olduğu yer.        
    b) Fabrikayı işletecek olanlarla sermaye sahiplerinin açık hüviyetleri ve bu
iş için koyacakları mütedavil sermaye yekünları,                                
    c) Fabrikada çalıştırılacak işçilerin azami miktarı,                        
    ç) İmal edilecek her madde ayrı ayrı gösterilmek üzere bunların senelik as- 
gari ve azami istihsal miktarları,                                              
    d) Bu mamulatın ve iptidai malzemenin - varsa - stok miktarları,            
    e) Fabrikanın deposu, satış merkezi ve satış şubeleri ile idare merkezinin  
ve bürolarının bulunacağı yerler.                                               
    f) Fabrikanın inşa ve tesisi hususunda, imal edilecek malzemenin icap ettir-
diği emniyet tertibatının nazara alındığına ve temin edildiğine dair vesaik ve  
malümat,                                                                        
    g) Fabrika bir şirket tarafından işletilecek ise esas mukavele sureti.      
    II- Bir Fabrikanın yeniden kurulup işletilmesine müsaade almak için verile- 
cek istidalarda :                                                               
    a) Fabrikayı kuracak ve işletecek olanlar ile sermaye sahiplerinin açık hü- 
viyetleri ve bu iş için koyacakları tesis sermayesi ile mütedavil sermaye yekün-
larından,                                                                       
    b) Fabrikanın kurulacağı, deposunun, satış merkez ve şubeleriyle idare mer- 
kezinin ve bürolarının bulunacağı yerlerden başka yukarıda mevcut fabrikalar    
hakkında c,ç,e,f,g fıkralarında işaret olunan hususlar.                         
                                                                                
TÜZÜKLER, ŞUBAT 1990 (Ek-4)                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu müracaat ve talep üzerine Milli Müdafaa Vekaleti, Dahiliye ve İktisat Ve-
kaletlerinin mütalaalarını aldıktan sonra, lüzum gördüğü tetkikleri yaparak,fab-
rikanın kurulmasına ve işletilmesine müsaade edilip edilmiyeceğini nihayet iki  
ay içinde istida sahiplerine tebliğ eder ve netice hakkında adı geçen Vekaletle-
re de malümat verir.                                                            
                                                                                

    Madde 4 - Yukarıki madde mucibince kurulmasına veya işletilmesine müsaade   
edilen fabrikanın faaliyete geçip imalata  başladığı tarih, bir ay içinde Milli 
Müdafaa, Dahiliye ve İktisat Vekaletlerine bildirilecek ve aynı zamanda, fabri- 
kayı tesis edenlerin ve sermaye sahiplerinin  hüviyetleri ve bu iş için konulan 
tesis sermayesi ve mütedavil sermaye, yekünları ve fabrikada imal edilecek her  
maddenin ayrı ayrı senelik azami istihsal ve var ise stok miktarları hakkında da
Dahiliye ve İktisat Vekaletlerine malümat verilecektir.                         
                                                                                

    Madde 5 - Gerek mevcut bulunan gerek kurulacak ve işletilecek olan fabrika- 
ları kuran ve işletenler ile sermaye sahiblerinin hüviyetlerinde, fabrikaların  
tesis sermayesi ve mütedavil sermaye miktarlarında, kurulduğu veya kurulacağı   
yerlerde ve emniyet tertibat ve inşaatında her hangi bir değişiklik yapılması,  
yine Milli Müdafaa Vekaletinin müsaadesine bağlıdır. Müsaade alınmadıkça bu de- 
ğişiklikler yapılamaz.                                                          
                                                                                
    Fabrikaların depo, satış merkezi ve satış şubeleri ile idare merkezinde ve  
bürolarında ve işçilerin azami miktarında bir değişiklik vukuu takdirinde derhal
ve imal edilen maddelerin istihsal ve stok miktarlarında değişiklik vukuunda al-
tı ay içinde, keyfiyet sahipleri tarafından yine Milli Müdafaa Vekaletine bildi-
rilir.                                                                          
    Yukarıda yazılı değişikliklerden, Fabrikaları tesis edenler ile sermaye sa- 
hiplerinin hüviyetlerine, mütedavil sermayelerine,senelik azami istihsal ve stok
miktarlarına ait olanlar hakkında sahipleri tarafından Dahiliye ve İktisat Veka-
letlerine de ayrıca malümat verilir.                                            
                                                                                

    Madde 6 - Gerek faaliyette bulunan ve gerek yeniden kurulacak ve işletilecek
olan Fabrikaların tesisatında yapılacak değişikliğin bu değişikliğe başlamadan  
evvel ve faaliyetlerinin tatilinin,kapanmaları tarihinden itibaren bir ay içinde
mucip sebepleri ile birlikte Milli Müdafaa, Dahiliye ve İktisat Vekaletlerine   
bildirilmesi mecburidir.                                                        
                                                                                

    Madde 7 - Müessese sahipleri, imal ettikleri her türlü harb silah ve mühim- 
matı ile her nevi bomba ve tahrip malzemesinin cins,nevi ve miktarlarını ve yev-
miye ile çalışan işçi mevcudu ile bunlara verilen vasati yevmiye miktarını,her  
mali yıl sonunda, resmi bir beyanname ile Milli Müdafaa, Dahiliye ve İktisat Ve-
kaletlerine bildireceklerdir.                                                   
                                                                                

    Madde 8 - Müessese sahipleri,memleket içinde veya dışından kendilerine vuku-
bulan sipariş taleplerinin cins ve miktarları ile satış fiyatlarını,siparişin   
esasları üzerinde mutabık kalındığı tarihten itibaren nihayet on gün içinde,    
taliplerin hüviyetleri ve mahalleri ile birlikte Milli Müdafaa Vekaletine bil-  
dirirler. Vekalet, bu siparişlerin kabul edilip edilmemesi hakkındaki kararını, 
keyfiyetin vekalete işarından itibaren en çok on beş gün içinde kendilerine tel-
grafla tebliğ eder. Kararın bu müddet içinde tebliğ edilmemesi halinde,müessese 
tarafından siparişin kabulü caizdir.                                            
    Vekalet müessese sahibinin bu husustaki müracaat evrakını hangi tarihte al- 
dığını ve siparişin kabul edilip edilmediğini hal ve mevkiin icabına göre yazı  
ile veya telgrafla tebliğ eder.                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 9 - Her türlü harb silah ve  mühimmatı ile her nevi bomba ve tahrip   
malzemesinin,icabında, memleket dışına çıkarılması,İcra Vekilleri Heyeti kararı 
ile menedilebilir.Yukarıki madde mucibince Vekaletin muvafık kararı üzerine fab-
rikaca kabul olunmuş siparişin taallük ettiği silah ve mühimmatın ihracı men    
edilmiş alması sebebiyle müşterisine teslim edilememesinden ileri gelen zarar ve
ziyan hazine tarafından ödenir. Veya siparişin ihtiva eylediği maddeler,tarafla-
rın talep ve muvafakati halinde, teşekkül edecek mütehassıs heyet marifetiyle   
tesbit edilecek fiyat üzerinden Milli Müdafaa Vekaletince satın alınır. Bu heyet
iki tarafın intihap edeceği ikişer kişi ile bunlar tarafından seçilecek bir kim-
seden ibaret olmak üzere beş zattan terekküp eder.                              
                                                                                

    Madde 10 - 1055 sayılı Teşviki Sanayi Kanununun muaddel 30 uncu maddesi mu- 
cibince her sene için hazırlamak ile mükellef bulundukları iş cetvellerinin bir 
sureti, bu müesseselerce Milli Müdafaa Vekaletine gönderilir.                   
                                                                                

    Madde 11 - Milli Müdafaa Vekaleti,harb silah ve mühimmatı yapan hususi sana-
yi müesseselerini ve bunlar tarafından verilen beyanname ve sair resmi evrakın  
doğruluğunu, kendi memurları ve icabında Dahiliye ve İktisat Vekaletlerinden de 
iştirak edecek diğer memurlar marifetiyle,mahallerinde kayıtları ve imalatı tet-
kik ettirmek ve lüzumunda bu müesseselerde memur bulundurmak suretiyle kontrol  
eder.                                                                           
                                                                                

    Madde 12 - İşbu müesseseler, 1055 sayılı Teşviki Sanayi Kanunu ile zeyille- 
rine göre ifa etmekle mükellef bulundukları vecibeleri ayrıca yaparlar.         
                                                                                

    Madde 13 - 3763 sayılı kanunun 6 ncı maddesi hükmüne dayanarak hazırlanmış  
ve Devlet Şürasınca tetkik edilmiş olan bu Nizamname hükümleri,Resmi Gazete'de  
basıldığı günün ertesinden itibaren yürümeğe başlar.                            
                                                                                

    Madde 14 - Bu Nizamname hükümlerini İcra Vekilleri Heyeti yürütür.          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   418-1                                        
                                                                                
           17/7/1940 TARİH VE 2/13992 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI İLE         
                   YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK                    
                GETİREN TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ                  
                                GÖSTEREN ÇİZELGE                                
          ---------------------------------------------------------------       
                         Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü                        
                           Yürürlüğe Koyan Kararnamenin                         
          ----------------------------------------------------------------      
                                        Farklı Tarihte                          
                                       Yürürlüğe Giren              Yürürlüğe   
Tarihi            Numarası                Maddeleri                Giriş Tarihi 
--------         ------------         ------------------           ------------ 
4/8/1989           89/14400                ----                      23/8/1989  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
TÜZÜKLER, ŞUBAT 1990 (Ek-4)                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                418  -  2