Endeksler ENDÜSTRİYEL MAMULATIN MALİYET VE TOPTAN
SATIŞ FİYATLARINI KONTROL VE TESBİTİ
HAKKINDA NİZAMNAME
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 30.3,1940, No: 2/13147
Dayandığı Kanunun Tarihi : 8.6.1936, No: 3003
Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi : 9.4.1940, No: 4480
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3, Cildi: 21, S.373
BİRİNCİ BÖLÜM
Fiyatların tesbiti
Madde 1 - İktisat Vekilliğince endüstriyel mamulattan hangilerinin maliyet
ve toptan satış fiyatlarının tesbit olunacağı tayin ve ilan edildikten sonra sa-
lahiyetli memurlar vasıtasiyle sınai müesseselerde icap eden tetkikat yaptırı-
lır.
Madde 2- Tetkika memur edilen kimselere,müesseselerin müdür veya sahiplerine
gösterilmek üzere, vazifelerini ve hüviyetlerini açıkça bildiren birer vesika
verilir.
Madde 3 - Tetkikat, müessesenin açık bulunduğu zamanlarda,işlerini ve çalış-
malarını aksatmıyacak bir şekilde yapılır.
Madde 4- Maliyet ve toptan satış fiyatlarının tayin ve tesbiti için müesse-
selerde tetkik olunabilecek hususlar şunlardır:
A - Müessese veya fabrikanın kuruluş planları ile tamir, tevsi, tadil ve
tecdit hareketlerine esas olan plan ve vesikalar,
B - Bina vaziyeti, makineler, tesisat, alat ve edevat ve yedekler,
C - İptidai, yarı mamul ve mamul maddeler,
Ç - İşçilik,
D - Bütün hususiyetleri ve teferruatı ile işletme usulleri,
E - Kayıt ve muhasebe sistemleri,
F - Maliyet ve satış fiyatlarını tesbite medar olan her türlü kayıtlar,vesi-
kalar, kar ve zarar hesapları, bilançolar,
G - Satış teşkilatı,
Ğ - Müessese bünyelerinin hususiyetlerine göre diğer lüzumlu noktalar.
Madde 5 - İktisat Vekilliği yukarıdaki malümatı müesseselerden yazı ile dahi
isteyebilir. Müesseseler,istenilen bu malümatı kayıtlara müstenit olarak ve ko-
nulan müddet içinde İktisat Vekilliğine göndermeğe mecburdurlar.
Madde 6 - Müessese sahipleri, İktisat Vekilliği tarafından tetkikat icrasiy-
le tavzif edilen memurlara her türlü kolaylığı göstermeğe ve istedikleri malümat
ve izahatı vermeğe ve yanlarında salahiyetli ve işe vakıf muhasip, mühendis veya
memurlarını beraber bulundurmağa mecburdurlar.
İKİNCİ BÖLÜM
İlan
Madde 7 - Yukarıki maddelerde gösterilen esaslar dahilinde yapılan tetkikler
neticesinde tesbit olunacak fiyatlarla birlikte mamulatın cinslerine ve hususi-
yetlerine ve ticari teamüllere göre satışlarda en az ne miktarın toptan satış
sayılacağı da tayin ve ilan olunur.
Madde 8 - Toptan satış fiyat ve miktarları ilan edilirken bunların hangi ta-
rihten itibaren tatbik olunacağı da açıkça bildirilir.
Madde 9 - İstihsal merkezleri haricindeki toptan satış fiyatlarının tesbiti
için merkezdeki fiyatlara, oralara kadar yapılacak nakil masrafları da ilave
edilir. İcabında muhtelif şehirlerdeki toptan satış fiyatları İktisat Vekilli-
ğince ayrı ayrı ilan olunur.
Madde 10 - Hükümetçe tipleri ve normları tesbit edilmiş olan sınai mamulle-
rin toptan satış fiyatları mezkür tip ve normlara göre, tip ve normları tesbit
edilmemiş olan sınai mamulatın satış fiyatları da mahalli teamüllere,yahut mem-
lekette tanınmış veya beynelmilel tip ve normlara göre tesbit ve ilan olunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kontrol
Madde 11 - Tesbit ve ilan olunan toptan satış fiyatlarının tatbikatı,İktisat
Vekilliği teşkilatı ile mahalli belediyeler tarafından kontrol ve takip edilir.
Madde 12 - Memleket içinde istihlak edilecek malları, toptan olarak tesbit
olunan fiyattan fazlasına sattıkları görülen müessese sahipleriyle salahiyetli
adamları hakkında kontrol ile mükellef memurlar tarafından bir zabıt varakası
tutularak 3003 sayılı kanun mucibince cezai takibat yapılmak üzere mahalli Cum-
huriyet Müddeiumumiliğine verilir. Zabıt varakasının bir sureti 48 saat içinde
müessese sahibine veya mümessiline tebliğ edilir. Bir sureti de İktisat Vekilli-
ğine gönderilir.
Madde 13 - Tutulacak zabıt varakasını müessese sahipleri veya salahiyetli
adamları imzalamağa mecburdur. İtirazları bulunduğu takdirde bunu zabıt varaka-
sının altına yazdıktan sonra imzalarlar. İmzadan kaçınmaları halinde bu cihet
memur tarafından zabıt varakasına şerhedilmekle iktifa olunur.
Madde 14 - 3003 numaralı kanunun 4 üncü maddesine dayanılarak kaleme alınmış
ve Devlet Şürasında tetkik edilmiş olan işbu Nizamname hükümleri Resmi Gazeteye
basıldığı günün ertesinden itibaren yürümeğe başlar.
Madde 15 - Bu Nizamname hükümlerini Adliye, İktisat ve Dahiliye Vekilleri
yürütür.