Endeksler
TAPU KAYITLARINDAN HUKUKİ KIYMETLERİNİ
KAYBETMİŞ OLANLARIN TASFİYESİNE DAİR
KANUNUN TAPU İDARELERİNCE SURETİ
TATBİKİ HAKKINDAKİ
NİZAMNAME
Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : 14.5.1930, No: 9331
Dayandığı Kanunun Tarihi : 2.6.1929, No: 1515
Yayımlandığı R.Gazetenin Tarihi : 2.7.1930, No: 1536
Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 3, Cildi: 10, S.897
Madde 1 - Tapu defterlerinde muukayyet olan bir gayrimenkulün gayriresmi
surette satım, bağışlama, taksim, tırampa ve emsali muamelelerle aharın mül-
kiyetine geçtiği ve Kanunu Medeninin mer'iyeti tarihine kadar müsakkaf ve bu
hükümde bulunan bağ ve bahçe veyahut arsaların 15 diğer arazinin 10 sene malik
sıfatiyle nizasız ve hüsnü niyetle tasarruf altında bulundurulduğu herhangi bir
tasarruf muamelesi esnasında bir resmi makam veya ihtiyar heyetlerince ihbar
edilir veyahut zilyet tarafından bu yolda bir beyan
vaki olursa tapu idarelerince evvelemirde aşağıda gösterildiği veçhile keyfiyet
tetkik ve tahkik olunur.
A - Elde temellük sebeplerini natık olarak aşağıda yazılı ispat vesikala-
rından biri mevcut olupta ibraz olunmuş ise bunlar tetkik olunacaktır .
1 - Senedi adi.
2 - Zilyet lehine kat'iyet iktisap etmiş olupta müruru zamandan dolayı icra
vasıtasiyle tenfizi mümkün olmıyan ilam .
3 - Tescili icra edilmemiş teffiz vesikası.
4 - Musaddak irade suretleriyle fermanlar.
5 - Kaydı mevcut olmayıpta mührü maruf bulunan mütevelli,sipahi,mültezim
temessük veya senedi,
6 - Kayıtları bulunamıyan tapu ve mülga Hazinei Hassa senedi veya muvakkat
tasarruf ilmühaberi,
7 - Musaddak ve gayrimusaddak tapu yoklama esas defterlerinden çıkarılmış
kayıt suretleri,
8 - Mülkname,muhasebatı atika kalemi kaydı,
9 - Mubayaa,istihkam ve ihbar hüccetleri,
10 - Evkaf idarelerinden henüz devredilmemiş olan bir tasarruf kaydı,
B - Mevzubahis mahallin vergice hangi tarihte ne suretle kimin namına mukay-
yet bulunduğu ve vergisi ne vakittenberi kimin tarafından verilmekte olduğu va-
ridat idarelerinden sorulacaktır.
C - Mevzubahis mahalle zilyet tarafından ne vakittenberi tasarruf olunduğu
ve bu müddet zarfında salahiyettar merciler nezdinde niza sepkedip etmediği tah-
kik olunacaktır.
Madde 2 - (Değişik: 30.6.1932 - 13041 K.)
Bu tahkikat ve tetkikat neticesinde 1515 numaralı kanunun
birinci maddesi mucibince (Malik sıfatiyle nizasız ve hüsnü niyetle müsakkaf ve
emsalinde 15 ve diğer arazide 10 sene tasarruf) şartı tahakkuk etmez veya mübrez
vesaikın diğer vesaik ile hilafı veya hükümsüzlüğü sabit olursa başkaca bir
muameleye hacet kalmaksızın talebi vakı reddolunur. İşbu ret keyfiyeti alakadar-
lar tarafından vukubulacak müracaat üzerine 6 ncı maddede yazılı komisyonlar
tarafından tetkik olunur.
Madde 3- Tapuda mukayyet ve gayrın lehine İşbu Nizamnamede muharrer iktisap
şeraitine maruz olan gayrimenkul mahcuz veya merhun olduğu takdirde hacız veya
rehin kaydi alakadarlarının rızasiyle veya mahkeme karariyle ref ve terkin
olununcaya kadar zilyed namına tescil edilemez. Şu kadar ki altıncı maddedeki
komisyon karariyle kaydına bir şerh verilir .
Madde 4 - Birinci maddede yapılmasına lüzum gösterilen tetkikat ve tahkikat
zilyedin iddiasını teyit ettiği takdirde keyfiyet eğer mahallinde mevcut ve
ikametgahı malum ise kayıt sahibine veya veresesine veyahut veli ve vasilerine
resmen tebliğ edilecek ve itirazlarını hazırlıyarak keşif mahallinde bulunmağa
davet olunacaktır.Bundan maada keyfiyet, en az on gün evvel gün ve saati tas-
rih edilerek tahkikat icra kılınacağı mahallin mütat ve münasip vasaiti ile ilan
ve işbu ilanda gayrimenkulün mevki ve evsafı ve zilyedin iddiaları izah edile-
cektir. Muayyen gün ve saatte mahallinde bulunacak tapu memuru tarafından ala-
kadarlarla kararsız ehlivukuf ve malümattan keyfiyet istizah olunarak netayici
rapor şeklinde tanzim ve tesbit ile imza edilecektir. Kayıt ile alakası olan
kimselerin davete icabet etmemesi,tahkikatın cereyanına mani değildir. Kayıt
sahip veya varislerinin şahsiyetleri mahallince malüm olmadığı ve yahut ikamet-
gahları bilinmediği takdirde ayrıca ihbara lüzum olmayıp yalnız yapılacak ilan
bu alakadarlara şahsen tabliğ mahiyetinde olacaktır. Bu bapta Hukuk Usulü
Muhakemeleri Kanununun 144 üncü maddesi mucibince muamele yapılması lazımdır.
Madde 5 - (Değişik 30.6 1932 - 13041 K.)
Tapu memuru ilk tetkikatı ifa ve icabı halinde mahallen tah-
kikat icra eyledikten sonra keyfiyet karara raptolunmak üzere evrakı müteallika-
sını gayrimenkul kazada ise kaza ve vilayet merkezinde ise vilayet tapu komis-
yonuna tevdi eder.
Madde 6 - (Değişik :30.6.1932 -13041 K.)
Tapu komisyonları vilayet defterdarı, tapu müdürü ve başkati-
binden ve vilayet idare heyetinin tayin edeceği bir zattan ve merkez tapu memu-
rundan teşekkül eder.Komisyonun içtimaında defterdar bulunmadığı zamanlarda
tapu müdürü riyaset eder ve defterdarın göndereceği maliye memurlarından bir
zatta komisyonda aza sıfatıyla bulunur. Komisyonda kararlar ekseriyetle verilir.
Tesavii ara vukuunda reisin bulunduğu tarafın reyi tercih olunur. Kaza tapu
komisyonları kaymakamın riyaseti altında malmüdürü ile tapu memurundan teşekkül
eder.
Madde 7 - Komisyonlarca evrakın vürudundan itibaren nihayet on beş gün zar-
fında bir karar verilmesi mecburidir. Esbabı mania dolayısiyle bu müddet zarfın-
da karara rapt olunmazsa kararda bu teehhür sebepleri de gösterilmelidir.
Madde 8 - Komisyonlar kaza ve nahiya tapu memurları tarafından gönderilecek
veyahut vilayet tapu idarelerinden tevdi olunacak evrak üzerinde tetkikatını ya-
parken bilhassa 1515 numaralı kanunun birinci maddesinde izah olunan şartların
temamen mevcudiyetini nazarı itibare almakla beraber aşağıdaki hususata da dik-
kat edeceklerdir.
A - Gayrimenkulün Kanunu Medeninin mer'iyetinden mukaddem nevine göre en
az on beş veya on sene evvel kayıt sahibinin mülkiyetinden gayriresmi satış veya
mümasil bir iktisap sebebiyle çıkmış olması,
B - Zilyedin Kanunu Medeninin mer'iyeti tarihine kadar malik sıfatiyle ve
kanuni niza olmaksızın ve hüsnü niyetle müsakkaf ve bu hükümde bulunan bağ ve
bahçe veyahut arsalarda on beş ve arazide on sene müddetle temellük etmiş bulun-
ması.
C - Eğer zilyet gayrimenkulü kayıt sahibinden veya kanuni halefinden başka
bir kimseden almış ise o kimse ile asıl kayıt sahipleri arasında hukuki irtiba-
tın mevcudiyeti.
Madde 9 - Tapuda mukayyet gayrimenkulün gayriresmi surette aharın mülkiye-
tine geçmiş olmasında zamanlarına göre kayıt sahibinin veya varislerinin ve
yahut evli veya vasilerinin rıza ve muvafakatlerinin inzimam etmiş bulunması
şarttır.Şu sebeple kaydın hak bahşettiği tasarrufa ehil kimselerin rızaları
lahik olmaksızın ahar bir şahısdan alınan bir gayrimenkulde zilyedin kanunun
tarifi dairesinde temellük müddetleri nisap haddine baliğ olsa bile hüsnü niyeti
tahakkuk etmiyeceğinden bu kabil müracaatların hükmen halliiktiza eder.Ancak iş-
bu üçüncü şahsın veya bu mahiyette teselsülen gelen diğer şahısların gayrimen-
kulü ellerinde bulundurdukları müddet ve kayıt sahiplerinin gayrimenkulün elle-
rinden çıktığı zamanda nazarı itibara alınarak ahkamı sabıka temlik hakkını
bahşediyorsa ve yahut verese arasında haricen taksime müsteniden mal vereseden
birisinin uhdesine geçmiş ise kayıt sahibinin bu kabil hukuki haleflerinin rıza-
sı makbul ve muteberdir.
Binaenaleyh bu vaziyette diğer şeraitte tahakkuk ettiği takdirde zilyet na-
mına kayıt ve tescil olunur.
Madde 10 - Namına tescilini talep eden son zilyedin tasarruf müddeti kendine
tekaddüm eden zilyedlerin müddetlerine eklenmek suretiyle doluyorsa bunlar ara-
sında tevarüs ve tedavül gibi hukuki alakadan mütevellit irtibatın mevcudiyeti
lazımdır. Bu irtibatın mevcut olmaması zilyetler arasında münazaa hudusunu ta-
zammun ettiğinden hükmen halli lazımdır.
Madde 11 - (Değişik: 30.6.1932 - 13041 K.)
Kaza tapu komisyonunun verdiği karara tebliğ tarihinden itiba-
ren bir ay zarfında itiraz vakı olursa vilayet tapu komisyonu keyfiyeti tetkik
ve karara rapteder.
Vilayet komisyonunun gerek resen ve gerek itirazen verdiği kararlar katidir.
İtiraz olunmıyan kararlara ait tescil muameleleri müddetin inkizasından ve
itirazen verilen kararlara ait tescil muameleleri de tebliğ edildikten sonra
ifa olunur. Bu takdirde muterizlerin veya karara kanaat etmemiş olanların 1515
numaralı kanunun 1inci maddesinin ikinci fıkrası mucibince mahkemeye müracaat
hakları bakidir.
Madde 12 - Bir gayrimenkulün aralarında tedavüle istinat etmeksizin iki veya
daha ziyade kimseler namına kaydolunduğu görülür ise keyfiyet tasrih edilmek su-
retiyle her iki kayda muvakat birer şerh verilmekle beraber iki ay zarfında mah-
kemeye müracaatla hakkı temellüklerini ispat eylemleri lüzumu alakadarlara teb-
liğ olunur. Bunlar kaydın birisi üzerinde muhafazasiyle diğerlerinin terkini hu-
susununda aralarında uyuşurlarsa bu muvafakatnamelerine veya müracaatları halin-
de mahkeme kararına göre muktezası yapılır.Müddeti içinde alakadarlardan birinin
mahkemeye müracaatı vuku bulmamış ise tapu idaresince kayıtlar üzerindeki tet-
kikata ve icap ettiği takdirde ihtiyar heyetlerinden ve ehli vukuftan yapacağı
tahkikata müsteniden tapu mudür veya memuru temellük hakkının hangi tarafta ol-
duğu hakkındaki noktai nazarını izah ederek keyfiyetin bir karara raptını mahke-
meden re'sen talep eder.Bu baptaki kanunda mahkeme ve harç masrafları bidayeten
tecil edilmiş olduğundan müracaat müzekkere ile olur. Kısmen veya temamen ter-
kine dair lahik olacak hükümler alelüsul kat'iyet kesp ettikten sonra derhal
infaz edilir.
Madde 13 - Mukayyet bir gayrimenkul resmi bir şekilde aharin mülkiyetine
geçmiş ve bu nama da kayıt tesis edilmiş iken muahharen ve yine evvelki kayıt
sahibinden intikal etmek suretiyle ikinci bir kaydın daha yütüldüğü görülür
ise yalnız intikalen teşkil edilmiş olan muahhar kayda keyfiyet şerh,olunarak
bunun iptaline karar verilmesi re'sen mahkemeden talep olunur.
Madde 14 - Mükerrer iki kayıttan birisinin terkini hakkında mahakimden
sadır olup müruruzaman sebebiyle icra dairesince tenfizi mümkün bulunmıyan bir
ilam zilyet lehine tescili natık bulunsa dahi diğer kayıt sahibinin ademi muva-
fakati halinde bu bapta 1515 numaralı kanunun ikinci maddesi mucibince muamele
olunur.
Madde 15 - Yekdiğerine tedahül eden emlak ve arazi hudut ihtilafları
birriza halledilmediği takdirde kemakan hükmen hal olunur.
Ek madde (Ek:30.6.1932 - 13041 K.)
Sahipleri olduğu halde tapu Sicilline geçmemiş olan
gayrimenkul malların tescilinde de bu nizamnamenin 6 ncı ve 11 inci maddeleri
ahkamı tatbik olunur.
Madde 16 - Şürayı Devletçe görülmüş olan İşbu Nizamname neşri tarihinden
muteberdir.
Madde 17 - İşbu Nizamnamenin icrasına Maliye Vekili ile Adliye ve Dahiliye
Vekilleri memurdur.
--------------------------------------------------------------------------------
14.5.1930 TARİH ve 9331 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Maddeleri Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------
30.6.1932 13041 -- 11.8.1932
--------------------------------------------------------------------------------
14.5.1930 TARİH ve 9331 SAYILI BAKANLAR KURULU KARARI
İLE YÜRÜRLÜĞE KONULAN TÜZÜĞE EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN
TÜZÜKLERİN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHLERİNİ GÖSTEREN ÇİZELGE
--------------------------------------------------------------------------------
Ek ve Değişiklik Getiren Tüzüğü
Yürürlüğe Koyan Kararnamenin
--------------------------------------------------------------------------------
Farklı Tarihte
Tarihi Numarası Yürürlüğe Giren Yürürlüğe
Maddeleri Giriş Tarihi
--------------------------------------------------------------------------------