Endeksler
                                                                                
                  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇ TÜZÜK (1)                     
                                                                                
           Milletmeclisi Karar Tarihi      :  5.3.1973, No: 584                 
           Yayımlandığı R. Gazetenin Tarihi:  13.4.1973, No: 14506              
           Yayımlandığı Düsturun Tertibi   :  5, Cildi : 12, S. 1850            
-------------                                                                   
(1)(a) 7 Kasım 1982 tarih ve 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına göre   
       kurulan Türkiye Büyük Millet Meclisinin toplantı ve çalışmaları için ken-
       di içtüzüğünü yapıncaya kadar Millet Meclisinin 12 Eylül 1980 tarihinden 
       önce yürürlükte bulunan içtüzüğünün Anayasaya aykırı olmayan hükümlerinin
       uygulanması Anayasanın geçici 6 ncı maddesi hükmü gereğidir.             
   (b) 24/5/1996 tarih ve 22645 sayılı R.G.'de yayımlanan TBMM'nin 16/5/1996    
       tarih ve 424 sayılı Kararıyla; bu Tüzüğün başlığında ve içinde geçen;    
       "Millet Meclisi" ibareleri "Türkiye Büyük Millet Meclisi",               
       "Divan Üyesi" ibareleri, "Katip Üye", "İdareci Üye" ibareleri            
       "İdare Amiri", "Çekinser" kelimesi "Çekimser" olarak değiştirilmiş ve    
       metne işlenmiştir. "Cumhuriyet Senatosu", "Cumhuriyet Senatosu Başkanı", 
       "Cumhuriyet Senatosu Başkanlık Divanı", "Cumhuriyet Senatosu Üyeleri" ve 
       "Senatör" ibareleri ise metinden çıkarılmıştır.                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                  
                  TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜ                         
                                                                                
                             BİRİNCİ KISIM                                      
                       Genel hükümler ve tarifler                               
                                                                                
    Dönem, yasama yılı, birleşim ve oturum:                                     

    MADDE 1 - Yasama dönemi, Türkiye Büyük Millet Meclisinin iki milletvekili   
genel seçimi arasındaki süre olup, bu süre, Anayasa uyarınca uzatılmadığı veya  
seçimler yenilenmediği takdirde, beş yıldır. (1)                                
    Yasama yılı, 1 Ekimde başlayıp 30 Eylülde sona eren süredir.(1)             
    Birleşim, Genel Kurulun belli bir gününde açılan toplantısıdır.             
    Oturum, bir birleşimin ara ile bölünen kısımlarından her biridir.           
    Üye tamsayısı:                                                              

    MADDE 2 - Üye tamsayısı beşyüzellidir. Türkiye Büyük Millet Meclisi üyelik- 
lerinde boşalma olması üye tamsayısını değiştirmez.                             
    Ancak bu İçtüzükte öngörülen seçimler için, siyasi parti gruplarının ve si- 
yasi parti grubu mensubu olmayanların yüzde oranlarının hesaplanmasında üye tam-
sayısından açık milletvekilliklerinin çıkarılması suretiyle bulunan sayı        
esastır.(1)                                                                     
    İlk toplantı ve andiçme:                                                    

    MADDE 3 - Milletvekili genel seçimi kesin sonuçlarının Yüksek Seçim Kuru-   
lunca Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Kanallarında ilanını takibeden beşinci 
gün saat 15.00 de Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu çağrısız olarak     
toplanır. Bu birleşimde önce milletvekillerinin andiçme töreni yapılır.(1)      
    Andiçme töreninde bulunmayan milletvekilleri, katıldıkları ilk birleşimin   
başında andiçerler.                                                             
    Andiçme,her milletvekilinin, Anayasa'daki metni kürsüden yüksek sesle okuma-
sı suretiyle olur.                                                              
    Ara seçimde milletvekili seçilenler, katıldıkları ilk birleşimin başında    
andiçerler.                                                                     
    Milletvekilleri, seçim çevresi, soyadı ve adlarının alfabe sırasına göre    
andiçerler.                                                                     
    Yasama yılının başlaması:                                                   

    MADDE 4 - Türkiye Büyük Millet Meclisi, 3 üncü maddede yazılı olan durum    
dışında her Ekim ayının birinci günü çağrısız toplanır.(1)                      
    Tatil:                                                                      

    MADDE 5 - (Değişik: 16/5/1996 - 424 S.Karar/2 md.)                          
    Tatil, Türkiye Büyük Millet Meclisinin çalışmalarının belli bir süre erte-  
lenmesidir.                                                                     
    Danışma Kurulunun önerisi üzerine Genel Kurulca başka bir karar alınmadıkça 
Türkiye Büyük Millet Meclisi 1 Temmuz günü tatile girer.                        
    Bir yasama yılı içinde üç aydan fazla tatil yapılamaz.                      
-----------------                                                               
(1) TBMM'nin 16/5/1996 tarih ve 424 sayılı Kararıyla; bu maddelerde geçen,      
    "1 Kasım - 31 Ekim" ibaresi, "1 Ekim - 30 Eylül" ve "4 yıl" ibaresi         
    "5 yıl"; "dörtyüzelli" sayısı, "beşyüzelli"; "Kasım" kelimesi  "Ekim"       
    olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Ara verme :                                                                 

 

 
    MADDE 6 - Ara verme, Türkiye Büyük Millet Meclisinin onbeş  günü geçmemek   
üzere çalışmalarını ertelemesidir.                                              
    Türkiye Büyük Millet Meclisinin araverme kararı alması, Danışma Kurulunun   
bu konudaki görüşü alındıktan sonra teklifi Genel Kurulca oylanması suretiyle   
olur.                                                                           
    Tatilde veya aravermede toplantı:                                           

    MADDE 7 - (Değişik: 16/5/1996-424 S.Karar/3 md.)                            
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, tatil veya araverme sırasında Cumhurbaşkanı   
veya Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı tarafından toplantıya çağrılması ha-  
linde, belirtilen gün ve saatte toplanır.                                       
    Cumhurbaşkanı, toplantı çağrısını doğrudan doğruya veya Bakanlar Kurulunun  
istemi üzerine yapar.                                                           
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı doğrudan gerek görürse toplantı çağrı- 
sına karar verebilir. Üyelerin beşte birinin imzasını taşıyan gerekçeli önerge- 
deki çağrı istemini ise en geç yedi gün içinde yerine getirir.                  
    Bu çağrılarda, toplantı gün ve saatinin ve bu toplantıyı gerektiren konunun 
belirtilmiş olması şarttır.                                                     
        Birleşim yeterli çoğunlukla açılabildiği takdirde, Başkan, ilk önce     
çağrı yazısını okutur ve bu toplantıyı gerektiren konu görüşülür. Konu üzerinde 
gerekli işlemler tamamlanınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi çalışmalarına devama
karar vermediği takdirde, tatile veya ara vermeye devam olunur. Yeterli çoğun-  
luk sağlanamazsa çağrı düşer.                                                   
                                                                                
                                İKİNCİ KISIM                                    
                 Türkiye Büyük Millet Meclisinin Kuruluşu                       
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                               Başkanlık Divanı                                 
    Geçici Başkanlık divanı:                                                    

    MADDE 8 - Yasama döneminin birinci birleşiminin ilk oturumundan başlayarak  
Başkan seçilinceye kadar en yaşlı Milletvekili Geçici Başkanlık görevini yapar. 
İkinci derecede en yaşlı üye,Başkanvekilliği görevini yerine getirir.           
    En geç altı milletvekili de, geçici olarak Katip Üyelik yaparlar.           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Başkanlık Divanının kuruluşu:                                               

    MADDE 9 - Başkanlık Divanı, Bir Başkan; dört Başkanvekili; yedi Katip       
üye; üç İdare Amirinden kurulur.                                                
    Gerektiğinde, Genel Kurul, Danışma Kurulunun teklifi üzerine Katip üyele-   
rin veya İdare Amirlerinin sayısını artırabilir.                                
    Başkan seçimi ve  süresi                                                    

    MADDE 10 - (Değişik: 16/5/1996-424 S.Karar/ 4 md.)                          
    Başkanlık için bir yasama döneminde iki seçim yapılır. İlk seçilenin gö-    
rev süresi iki, ikinci devre için seçilenin görev süresi üç yasama yılıdır.     
    Siyasi parti grupları Başkanlık için aday gösteremezler.                    
    Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkan adayları, Meclis üyeleri içinden, Mec-  
lisin toplandığı günden itibaren o gün içinde Başkanlık Divanına bildirilir.    
Başkan seçimi gizli oyla yapılır. İlk iki oylamada üye tamsayısının üçte iki    
ve üçüncü oylamada üye tamsayısının salt çoğunluğu aranır. Üçüncü oylamada      
salt çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamada en çok oy alan iki aday için dördüncü   
oylama yapılır; dördüncü oylamada en fazla oy alan üye, Başkan seçilmiş olur.   
Başkan seçimi aday gösterme süresinin bitiminden itibaren on gün içinde ta-     
mamlanır.                                                                       
    Parti gruplarının Başkanlık Divanında temsili: