Endeksler
                                                                                
                        SİGORTA MURAKABE KANUNU (1)                             
                                                                                
    Kanun Numarası         : 7397                                               
    Kabul Tarihi           : 21/12/1959                                         
    Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 30/12/1959 Sayı: 10394                      
    Yayımlandığı Düstur    : Tertip: 3 Cilt: 41 Sayfa: 79                       
                                                                                
                                                                                
                            UMUMİ HÜKÜMLER                                      
                            Kanunun Şümulü                                      
    Amaç, Kapsam ve Tanımlar                                                    

    Madde 1 - (Değişik: 20/8/1993 - KHK - 510/1 md.;İptal:Ana Mah.nin 25/11/1993
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:16/6/1994-   
KHK-539/1 md.)                                                                  
    Bu Kanunun amacı, ülke sigortacılığının geliştirilmesini, güven içinde      
yürütülmesini, sigorta sektöründe yeralan kişi ve kuruluşların mesleki kural-   
lar içerisinde faaliyet göstermelerini, bu sektörde yaratılacak fonların        
ekonomik kalkınmaya katkısını sağlamak ve sigorta sözleşmelerinden doğan hak ve 
alacakları teminat altına almak üzere sigorta ve reasürans şirketlerinin kuru-  
luşunu, yönetimini, çalışma esaslarını, tasfiyelerini ve murakabeleri ile si-   
gortacılıkla ilgili ihtisas komite ve kuruluşların teşkilini,eksperlik, aktüer- 
lik, acentelik, brokerlik ve prodüktörlük faaliyetlerini ve özel sigortacılıkla 
ilgili diğer hususları düzenlemektir.                                           
    Bu Kanunda geçen;                                                           
    a) Bakan veya Bakanlık : Hazine Müsteşarlığının bağlı bulunduğu Bakan veya  
Bakanlığı,                                                                      
    b) Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığı'nı,                                    
    c) Birlik : Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği'ni,             
    d) Sigorta Şirketi: Türkiye'de kurulmuş sigorta şirketleri ile yabancı ülke-
lerdeki sigorta şirketlerinin Türkiyede'deki şubelerini,                        
    e) Reasürans Şirketi: TÜrkiye'de kurulmuş reasürans şirketleri ile yabancı  
ülkelerdeki reasürans şirketlerinin Türkiye'deki şubelerini,                    
    ifade eder.                                                                 
    Sosyal güvenlik kurumları, Türkiye İhracat Kredi Bankası Anonim Şirketi ve  
özel kanunlarına göre sigortacılık faaliyetinde bulunan diğer kuruluşlar bu Ka- 
nuna tabi değildir.                                                             
--------------------                                                            
(1)a -Bu Kanunun adı, "Sigorta Şirketlerinin Murakabesi Hakkında Kanun" iken,   
      11/6/1987 tarih ve 3379 sayılı Kanunun 1 nci maddesi ile "Sigorta Muraka- 
      be Kanunu" olarak değiştirilmiştir.                                       
  b - Bu Kanunla Sigorta hizmetleri ile ilgili olarak Sanayi ve Ticaret Bakan-  
      lığına ve Sanayi ve Ticaret Bakanına verilmiş olan her türlü görev, yetki,
      sorumluluk,hak ve muafiyetten ilgili olanların doğrudan doğruya Başbakana,
      Başbakanın görevlendireceği Devlet Bakanına,Hazine Müsteşarlığına ve      
      Hazine Müsteşarına intikal edeceği 9.12.1994 tarih ve 4059 sayılı         
      Kanunun 8 inci maddesi ile hükme bağlanmıştır.                            
  c - Bu Kanunda yer alan "Sanayi ve Ticaret Bakanlığı" veya "Ticaret Vekaleti" 
      ifadeleri, 20/8/1993 tarih ve 510 sayılı KHK'nin 31 inci maddesiyle       
      "Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı" şeklinde değiştirilmiştir.            
  d - Bu Kanunda yer alan "Hazine ve Dışticaret Müsteşarlığı"ifadeleri,16/6/1994
      tarih ve 539 sayılı KHK'nin 31 inci maddesiyle "Hazine Müsteşarlığı" şek- 
      linde değiştirilmiştir.                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kuruluş ve Faaliyet İzni (1)                                                

    Madde 2 - (Değişik: 20/8/1993-KHK-510/2 md.;İptal Ana Mah.nin 25/11/1993    
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:             
16/6/1994-KHK-539/2 md.)                                                        
    Türkiye'de bir sigorta veya reasürans şirketinin kurulması, yabancı ülke-   
lerde kurulmuş bir sigorta veya reasürans şirketinin Türkiye'de faaliyette bu-  
lunması Bakanlığın iznine tabidir.                                              
    Türkiye'de kurulacak sigorta veya reasürans şirketlerinin;                  
    a) Münhasıran sigortacılık veya reasürans işleri yapmak üzere anonim ortak- 
lık şeklinde kurulmaları,                                                       
    b) Kurucularının taksirli suçlar hariç olmak üzere affa uğramış olsalar dahi
ağır hapis veya beş yıldan fazla hapis yahut sigortacılık mevzuatına aykırı ha- 
reketlerinden dolayı hapis veya birden fazla ağır para cezasına mahküm edilmemiş
olmaları; cezası ne olursa olsun zimmet, ihtilas, rüşvet, irtikap, hırsızlık,do-
landırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızar- 
tıcı suçlar ile resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, istimal ve is-  
tihlak kaçakçılığı dışında kalan kaçakçılık suçları, Devlet sırlarını açığa     
vurma, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından dolayı   
hüküm giymemiş, iflas ve konkordato ilan etmemiş olmaları,                      
    c) Ödenmiş sermayelerin 200 milyar (1.6 trilyon) liradan az olmaması,(2)    
    d) Hisse senetlerinin nakit karşılığı çıkarılması ve nama yazılı olması,    
    e) Anasözleşmelerinin bu Kanun hükümlerine uygun olması,                    
    şarttır.                                                                    
    Sigorta şirketleri, ortak sayısı 200'den az olmamak üzere kooperatif şir-   
ketlerin tabi olduğu esaslara göre karşılıklı (mütüel) şirket olarak da kuru-   
labilir.                                                                        
    Yabancı sigorta şirketleri Türkiye'de ancak şube açmak suretiyle faaliyet   
gösterebilirler.                                                                
    Şube açmak suretiyle faaliyet gösterecek yabancı sigorta ve reasürans şir-  
ketlerinin Türkiye'ye ayrılan ödenmiş sermayelerinin bu maddenin ikinci fıkra-  
sının üçüncü bendine göre belirlenen tutardan az olmaması ve faaliyette bulun-  
dukları ülkelerde sigortacılık yapmaktan yasaklanmamış olmaları şarttır.        
    Türkiye'de şube açmak suretiyle faaliyette bulunan yabancı sigorta şirket-  
leri, ikinci şubelerini açtıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde Müste- 
şarlığa ayrıca bir beyanname vererek Türkiye'deki şubelerinden birini diğer şu- 
beleri temsile yetkili ve sorumlu yönetim merkezi olarak göstermek zorundadır-  
lar. Bunların ikinci ve müteakip şubeleri izne tabi değildir.                   
    Bakanlık bu maddede yazılı asgari sermaye tutarını Devlet İstatistik Ensti- 
tüsü Toptan Eşya Fiyatları Endeksi artış oranını aşmamak kaydıyla artırmaya     
yetkilidir.                                                                     
    Türkiye'de faaliyette bulunacak yerli ve yabancı sigorta ve reasürans şir-  
ketlerinin kurulmalarına, yurtiçinde ve yurtdışında şube açmalarına ve her türlü
faaliyetlerine ilişkin diğer usul ve esaslar yönetmelik ile düzenlenir.         
    Ruhsat Verilmesi ve İptali (3)                                              

    Madde 3 - (Değişik:20/8/1993-KHK-510/3 md.; İptal Ana Mah.nin 25/11/1993    
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:16/6/1994-   
KHK-539/3 md.)                                                                  
    Sigorta ve reasürans şirketleri,sigorta ve reasürans faaliyetine başlamadan 
önce Müsteşarlıktan ruhsat almak zorundadırlar. Bu ruhsat, sigorta şirketlerine 
faaliyet göstermek istedikleri her branş için ayrı ayrı verilir. Ruhsat, ticaret
siciline tescil ve Türkiye çapında basımı ve dağıtımı yapılan günlük en az iki  
gazete de ilan ettirilir.                                                       
    Sigorta ve reasürans şirketlerinin;                                         
    a) Aralıksız olarak bir yıldan fazla süre ile yeni sigorta ve reasürans     
sözleşmesi akdetmemeleri,                                                       
    b) Kuruluş veya ruhsatın verilmesine ilişkin şartların ortadan kalkması,    
    c) Bu Kanun'un 20'nci maddesi uyarınca gerekli görülmesi,                   
    d) Bu Kanuna göre sözleşme yapma ve prim tahsil yetkisi verilmesi mümkün    
olmayan kişilerle bu yetkileri kapsayan acentelik sözleşmesi yapmaları,         
    e) Sigortacılık mevzuatına aykırı hareketleriyle, sigorta şirketinin emin   
bir şekilde çalışmasını veya sigortalalıların hak ve menfaatlerini tehlikeye dü-
şürdüklerinin tesbiti,                                                          
    hallerinde, Müsteşarlıkça sürekli veya bir yıldan fazla olmamak üzere geçici
olarak ilgili branşta veya bütün branşlarda ruhsatları iptal edilebilir.        
------------------                                                              
(1) Bu maddenin başlığı, 16.6.1994 tarih ve 539 sayılı KHK'nin 2 nci maddesiyle 
    değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                         
(2) Bu benddeki parasal miktar, 5/2/1998 tarih ve 23249 sayılı Resmi Gazete'de  
    yayımlanan 3 sayılı Tebliğ ile 1.6 trilyon liraya yükseltilmiş ve metne     
    parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.                                
(3) Bu maddenin başlığı, 16.6.1994 tarih ve 539 sayılı KHK'nin 3 üncü maddesi   
    ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İptal keyfiyeti, ticaret siciline tescil ve Türkiye çapında basımı          
ve dağıtımı yapılan günlük en az iki gazete ilan ettirilir. Gerekli görülen     
hallerde ruhsat iptali Resmi Gazetede de ilan olunur.                           
    Teşkilat (1)                                                                

    Madde 4 - (Değişik: 20/8/1993-KHK-510/4 md: İptal:Ana.Mah.nin 25/11/1993    
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 16/6/1994-  
KHK-539/4 md.)                                                                  
    Sigorta ve reasürans şirketlerinin yönetim kurulları genel müdür dahil beş  
kişiden az olamaz. Genel müdür, yönetim kurulunun doğal üyesidir.               
    Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiyedeki merkez şubelerinde   
yönetim kurulu yetki ve sorumluluklarını taşıyan ve şube müdürünün de dahil     
olduğu en az üç kişilik bir müdürler kurulu kurulur.                            
    Yönetim kurulu ve müdürler kurulu üyelerinin yarıdan fazlasının en az       
dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık, bankacılık, iktisat,
işletmecilik, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, istatistik, veya mühendislik  
alanlarının en az birinde bilgi ve deneyim sahibi kimselerden seçilmeleri şart- 
tır.                                                                            
    Sigorta ve reasürans şirketlerinin denetçileri ikiden az olamaz. Denetçi-   
lerin, en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve sigortacılık,        
bankacılık, iktisat, hukuk, maliye, işletmecilik veya muhasebe alanlarının      
birinde bilgi ve deneyim sahibi kişilerden seçilmeleri şarttır.                 
    Sigorta ve reasürans şirketlerinin genel müdür ve yardımcılarının en az     
dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmaları ve genel müdürlüğe atanacakların     
en az 10 yıl, genel müdür yardımcılığına atanacakların ise en az 7 yıl sigor-   
tacılık, bankacılık, iktisat, işletmecilik, muhasebe, hukuk, maliye, matematik, 
istatistik veya mühendislik alanlarının az birinde bilgi ve deneyim sahibi ol-  
maları, yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki merkez şube     
müdürleri ile müdür yardımcılarının genel müdür ile genel müdür yardımcı-       
larında aranan nitelikleri taşımaları şarttır.                                  
    Sigorta veya reasürans şirketlerinde yönetim veya müdürler kurulu başkanı,  
üyesi, denetçi, genel müdür, genel müdür yardımcısı ile imza yetkisini haiz     
    görevli olarak çalıştırılacak kişilerin bu Kanunun 2 nci maddesinin ikinci  
fıkrasının (b) bendinde sayılan nitelikleri taşımaları şarttır.                 
    Hayat grubunda faaliyet gösteren sigorta şirketleri aktüer çalıştırmak      
zorundadırlar.                                                                  
    Anasözleşme Değişikliği (1)                                                 

    Madde 5 - (Değişik: 20/8/1993-KHK-510/5 md;İptal:Ana.Mah.nin 25/11/1993     
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 16/6/1994-  
KHK-539/5 md.)                                                                  
    Türkiye'de kurulmuş sigorta ve reasürans şirketlerinin anasözleşmelerinin   
değiştirilmesinde Müsteşarlığın uygun görüşü aranır. Müsteşarlıkça uygun görül- 
mediği takdirde değişiklik tasarıları genel kurul gündemine alınamaz ve genel   
kurulda görüşülemez. Sicil Memuru, Müsteşarlığın uygun görüşü olmaksızın        
anasözleşme değişikliğini Ticaret Siciline tescil edemez.                       
    Yabancı Şirketler İçin Mütekabiliyet Esasları                               

 

 
    Madde 6 - (Mülga: 20/8/1993-KHK-510/3 md.)                                  
-----------------                                                               
(1) Bu maddelerin başlıkları, 16/6/1994 tarih ve 539 sayılı KHK'nin 4 ve 5 inci 
    maddeleri ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Sigorta Grupları (1)                                                        

    Madde 7 - (Mülga:11/6/1987-3379/31 md.;Yeniden düzenleme:20/8/1993-KHK-     
510/6 md.; İptal: Ana.Mah.nin 25/11/1993 tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı   
Kararı ile; Yeniden düzenleme: 16/6/1994-KHK-539/6 md.)                         
    Sigortacılık faaliyetleri, hayat sigortaları ve hayat dışı sigortalar olmak 
üzere iki ana gruba ayrılır.                                                    
    Bakanlık,bu ana gruplara girecek sigorta branşlarını tespite ve değişen ih- 
tiyaçlara göre yeni sigorta branşlarını tesise yetkilidir. Tesis edilen sigorta 
branşları Resmi Gazete'de ilan edilir.                                          
    Sigorta şirketleri, hayat sigortaları ve hayat dışı sigortalar ana grupla-  
rından sadece birinde faaliyet gösterebilirler.                                 
    Hisse, İntifa veya Oy Kullanma Haklarının Edinilmesi                        

    Madde 8 - (Mülga: 11/6/1987 - 3379/31 md.; Yeniden düzenleme:               
20/8/1993 - KHK - 510/7 md; İptal: Ana Mah.nin 25/11/1993 tarih ve E.1993/45,   
K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme: 16/6/1994-KHK-539/7 md.)        
    Bir gerçek veya tüzel kişinin, bir sigorta veya reasürans şirketinin serma- 
yesinin %10 veya daha fazlasını temsil eden payları edinmesi ile bir ortağa ait 
payların bu şirketlerin sermayesinin %10'unu, %20sini,%33'ünü ya da %50'sini    
 aşması sonucunu doğuran hisse edinimleri ve bir ortağa ait payların yukarıdaki 
oranların altına düşmesi sonucunu veren hisse devirleri Müsteşarlığın iznine    
tabidir. Bu hükme aykırı olarak pay defterine yapılan kayıtlar hükümsüzdür.     
    Bir sigorta veya reasürans şirketinin sermayesinin %10 ve daha fazlasına    
sahip olacak ortakların kurucularda aranan nitelikleri taşıması şarttır. Bu     
nitelikleri kaybeden ortaklar temettü hakkı dışındaki ortaklık haklarından      
yararlanamazlar. Bu durumda diğer haklar Birlik tarafından kullanılır.          
    İntifa hakkı ile oy hakkının edinilmesinde de bu madde fıkra hükümleri      
uygulanır.                                                                      
    Bu maddenin uygulanmasında;                                                 
    a) Bir gerçek kişi ile eşi ve reşit olmayan çocuklarına, bunların yönetim ve
denetim  kurullarında bulundukları ya da sınırsız sorumlu ortağı oldukları şir- 
ketlere,                                                                        
    b) Kamu tüzel kişilikleri hariç olmak üzere bir tüzel kişinin veya yukarı-  
daki bentte sayılanların doğrudan veya dolaylı olarak sermayelerinin yüzde 25 ve
daha fazlasına sahip oldukları ortaklıklara,                                    
    ait hisse ve diğer haklar bir kişiye ait sayılır.                           
    Acenteler (1)                                                               

    Madde 9 - (Değişik: 20/8/1993 - KHK - 510/8 md.;İptal Ana Mah.25/11/1993    
tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:16/6/1994-   
KHK-539/8 md.)                                                                  
    Her ne ad altında olursa olsun sigorta şirketine tabi bir sıfatı olmaksızın 
bir sözleşmeye dayanarak, belli bir yer veya bölge içinde, daimi bir surette    
Türkiye'deki sigorta şirketlerinin sigorta sözleşmelerine aracılık eden veya    
bunları sigorta şirketi adına yapan gerçek veya tüzel kişilere sigorta acentesi,
sigorta acentelerinin acentelik faaliyetleriyle ilgili olarak tayin ettikleri   
gerçek veya tüzel kişi acentelere ise tali acente denir. Tali acentelik tesisi  
için sigorta şirketinin yazılı izni gerekir.                                    
    Bu Kanunun 2'nci maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendinde sayılan nitelik- 
lere sahip olmayan kimseler, acentelik yapamazlar, acentelere ortak olamazlar,  
tüzel kişi acentelerin yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar.         
    Sigorta şirketlerinin yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile müdürler kurulu  
üyeleri ve şirket adına imza atmaya yetkili olanlar, görevli bulundukları si-   
gorta şirketinin acentiliğini veya tali acenteliğini yapamazlar, bu acentelerin 
yönetim ve denetim kurullarında görev alamazlar, bu acentelere ortak olamazlar, 
ve bunlardan ücret karşılığı herhangi bir iş kabul edemezler. Bu sınırlandırma- 
lar sözkonusu kimselerin eş ve velayeti altındaki çocukları için de geçerlidir. 
---------------                                                                 
(1) Bu maddelerin başlıkları, 16/6/1994 tarih ve 539 sayılı KHK'nin 6 ve 8 inci 
    maddeleri ile değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 3246 - 1                                       
                                                                                
    Sigorta sözleşmeleri yapma ve prim tahsil etme yetkileri sigorta şirketle-  
rine aittir. Bu yetkiler acentilek sözleşmesinde belirtilmek kaydıyla sigorta   
acentelerine devredilebilir. Tali acentelere sözleşme yapma ve prim tahsil etme 
yetkileri verilemez.                                                            
     Sigorta acentelerine verilecek yetkilerin kapsam ve sınırı sigorta şirket- 
lerince,tali acentelere verilecek yetkilerin kapsam ve sınırı ise sigorta acen- 
telerince usulü dairesinde tescil ve ilan olunur. Tescil ve ilandan önce acente-
lik faaliyetinde bulunulamaz.                                                   
    Sigorta şirketleri sözleşme yapma ve prim tahsili etme yetkisi verdikleri   
acentelerini,yetkilerin kapsam ve sınırının ticaret siciline tescil tarihinden  
itibaren on beş gün içinde Sicile kaydedilmek üzere Birliğe bildirmek zorunda-  
dırlar.                                                                         
    Acenteler sigorta tazminatı ve tazminata ilişkin avans ödeyemezler.         
    Sözleşme yapmaya ve prim tahsiline yetkili sigorta acenteleri, acentelik    
dışında başka bir ticari faaliyette uğraşamazlar. Bu hüküm sözleşme yapmaya ve  
prim tahsiline hayat sigortaları ve zorunlu sigortalarla sınırlı olarak yetki   
verilen acenteler hakkında uygulanmaz.                                          
    Sigorta acentelik yapamayacak olanlara acentelik yetkisi veren sigorta şir- 
ketleri hakkında 3'üncü maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi hükmü uygulanır.   
    Bankalar, bu maddenin 3,4 ve 8'inci fıkralarına tabi değildir.              
    (Son fıkra iptal: Ana.Mah.'nin 24/10/1995 tarih ve E.1995/36, K.1995/56     
sayılı Kararı ile.)                                                             
    Değişikliklerin Bildirilmesi:                                               

    Madde 10 - (Değişik: 20/8/1993 - KHK - 510/9 md.;İptal:Ana.Mah.nin          
25/11/1993 tarih ve E.1993/45, K.1993/47 sayılı Kararı ile; Yeniden düzenleme:  
16/6/1994-KHK-539/9 md.)                                                        
    Sigorta ve reasürans şirketleri, bu Kanunun 2,3 ve 4 üncü maddelerinde ya-  
zılı hususlarda meydana gelecek değişiklikleri, değişikliğin meydana geldiği    
tarihten itibaren bir ay içinde Müsteşarlığa bildirmek zorundadırlar.           
    Yabancı sigorta ve reasürans şirketlerinin Türkiye'deki merkez şubeleri,    
merkezleri ile ilgili devir, birleşme, tasfiye, bir veya birden fazla sigorta   
dalındaki sigortacılık faaliyetlerinin durdurulması veya sona erdirilmesi gibi  
esaslı değişiklikleri de ayrıca bildirmek zorundadırlar.                        
    İzin ve tasdike tabi hususlardaki değişiklikler Müsteşarlığın tasdikiyle    
yürürlüğe girer.