Endeksler
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                    UMUMİ HAYATA MÜESSİR AFETLER DOLAYISİYLE                    
                          ALINACAK TEDBİRLERLE YAPILACAK                        
                              YARDIMLARA DAİR KANUN                             
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası       : 7269                                                 
    Kabul Tarihi         : 15/5/1959                                            
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 25/5/1959 Sayı: 10213                         
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 3  Cilt: 40 Safya: 1046                      
                                                                                
                                       *                                        
                                      * *                                       
                                                                                
    Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren       
       yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre         
                   düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                       
                                                                                
                                       *                                        
                                      * *                                       
                                                                                
                                GENEL HÜKÜMLER (1)                              
                                                                                

    Madde 1 - (Değişik: 2/7/1968 - 1051/1 md.)                                  
    (Değişik birinci fıkra: 27/12/1993 - 3956/1 md.) Deprem (Yer sarsıntısı),   
yangın, su baskını, yer kayması, kaya düşmesi, çığ,tasman ve benzeri afetlerde; 
yapıları ve kamu tesisleri genel hayata etkili olacak  derecede zarar gören veya
görmesi muhtemel olan yerlerde alınacak tedbirlerle yapılacak yardımlar hakkında
bu kanun hükümleri uygulanır.                                                   
    Afete uğrıyan meskün yerlerin büyüklüğü o yerin tamamında veya bir kesiminde
yıkılan, oturulmaz hale gelen bina sayısı, zarar gören yapı ve tesislerin genel 
hayata etki derecesi, mahallin ekonomik ve sosyal özellikleri, zararın kamu     
oyundaki tepkisi, normal hayat düzenindeki aksamalar ve benzeri hususlar gözö-  
nünde tutulmak suretiyle afetlerin genel hayata etkililiğine ilişkin temel ku-  
rallar, İçişleri ve Maliye Bakanlıklarının mütalaaları da alınarak İmar ve İskan
Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle belirtilir.                          
    Yukarda yazılı afetlerin meydana gelmesinde veya muhtemel olması halinde za-
rarın o yerin genel hayatına etkili olup olmadığına, yönetmelik esasları gere-  
ğince, İmar ve İskan Bakanlığı tarafından karar verilir.                        
    Şu kadar ki, afetin maydana gelmesi halinda bu kanun gereğince alınması la- 
zımgelen acil tedbirlerin ittihazına afetin meydana geldiği bölgenin valisi yet-
kilidir.                                                                        
-----------------------------                                                   
(1) Bu bölümün uygulanmasında ek 5 inci maddeye bakınız.                        
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1994  (EK - 19)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 2 - (Değişik: 2/7/1968 - 1051/1 md.)                                  
    Su baskınına uğramış veya uğrayabilir bölgeler, İmar ve İskan Bakanlığının  
teklifi üzerine Devlet Su İşlerinin bağlı bulunduğu Bakanlıkça; yer sarsıntısı, 
yer kayması, kaya düşmesi ve çığ gibi afetlere uğramış veya uğrayabilir bölgeler
ise, İmar ve İskan Bakanlığınca tespit ve bunlardan şehir ve kasabalarda meydana
gelen ve gelebileceklerin sınırları imar planına, imar planı bulunmıyan kasaba  
ve köylerde de belli edildikçe harita veya krokilere işlenmek suretiyle, afete  
maruz bölge olarak İmar ve İskan Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca
kararlaştırılır ve bu suretle tespit olunan sınırlar, İmar ve İskan Bakanlığının
isteği üzerine ilgili valiliklerce mahallinde ilan olunur.                      
    Mahalli şart ve özellikler dolayısiyle yangın afetine uğraması muhtemel olan
sahalar, şehir ve kasabalarda belediye meclisleri, köylerde ihtiyar heyetleri   
tarafından tespit ve kaymakamların mütalaası alındıktan sonra valilerin tasvibi 
üzerine ilgili bölgelerde ilan olunur.                                          
                                                                                

    Madde 3 - (Değişik: 2/7/1968 - 1051/1 md.)                                  
    İkinci maddeye göre ilan edilen afet bölgelerinde yeniden yapılacak, değiş- 
tirilecek, büyütülecek veya esaslı tamir görecek resmi ve özel bütün yapıların  
tabi olacağı teknik şartlar, Bayındırlık Bakanlığının mütalaası da alınarak İmar
ve İskan Bakanlığınca hazırlanacak bir yönetmelikle tespit olunur.              
    Belediye hudutları ve varsa mücavir sahalar dahilinde ilgili belediyeler,   
bunun dışında kalan yerlerde vali ve kaymakamlar bu yönetmelik esaslarının uygu-
lanmasını sağlamakla yükümlüdürler.                                             
    Yönetmelik esaslarına aykırı olan yapılar hakkında; yukarda belirtilen mer- 
ciler tarafından sahiplerine tebligat yapılarak, en çok 3 aylık süre içinde ha- 
tanın ve tehlikeli durumun giderilmesi bildirilir.                              
    Verilen süre içinde sahiplerince ıslah edilmiyen bina veya bina kısımları   
belediye hudutları ve mücavir saha dahilinde belediye encümenlerince diğer yer- 
lerde ise il veya ilçe idare kurullarınca, yıkma parası yıkıntı malzemesinden   
karşılanmak, yetmemesi halinde kalan kısmı afetler fonundan tamamlanmak üzere   
yıktırılır.                                                                     
    İmar ve İskan Bakanlığı bu konuda gerekli kontrol ve denetime yetkilidir.   
    Yer kayması, kaya düşmesi, çığ gibi afetlere uğrıyabilecek meskün yerlerde  
alınacak önleyici tedbirler İmar ve İskan Bakanlığınca, su baskınına uğrıyabile-
cek yerlerde ise, Devlet Su İşlerinin bağlı bulunduğu bakanlıkça alınır. Bu iş- 
lere ilişkn ödenek, tedbirleri almakla görevli bakanlıkça karşılanır.           
                                                                                

    Madde 4 - (Değişik: 2/7/1968 - 1051/1 md.)                                  
    İçişleri, İmar ve İskan, Bayındırlık, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Tarım      
Bakalıklarınca acil yardım teşkilatı ve programları hakkında genel esasları kap-
sıyan bir yönetmelik yapılır.                                                   
    Bu yönetmelik esasları dairesinde afetin meydana gelmesinden sonra yapılacak
kurtarma, yaralıları tedavi, barındırma, ölüleri gömme, yangınları söndürme, yı-
kıntıları temizleme ve felaketzedeleri iaşe gibi hususlarda uygulanmak üzere gö-
rev ve görevlileri tayin, toplanma yerlerini tespit eden bir program valilikler-
ce düzenlenir ve gereken vasıtalar hazırlanarak muhafaza olunur.                
    Bu programların uygulanması, valiliklerce kurulacak kurtarma ve yardım komi-
telerince sağlanır.                                                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Ancak 7126 sayılı Sivil Müdafaa Kanununa göre teşkilat kurulan yerlerde acil
kurtarma ve yardım işleri, yukarda belirtilen komite ile sözü geçen sivil savun-
ma teşkilatı tarafından müştereken yürütülür.                                   
    İlçe, bucak ve köylerde tahsilatlı çalışma muhtıraları ve uygulama program- 
ları tasdikli il muhtıra ve programlarındaki esaslar dairesinde ilçelerde kayma-
kamlar, bucak ve köylerde bucak müdürleri tarafından düzenlenir; il kurtarma ve 
yardım komitesinin incelemesinden sonra valilerin onayı ile kesinleşir.         
                                                                                

    Madde 5 - Birinci maddede yazılı afetlerden vatandaş hayatının ve milli ser-
vetin korunması maksadiyle lüzumlu tedbirleri araştırmak, ilgili vekalet ve mü- 
esseselerle iş birliği yaparak öğretim ve yayımlarda bulunmak, afetlerin netice-
lerini tahlil ederek umumun faydalanmasına sunmak üzere İmar ve İskan Vekaletine
bağlı ve hükmi şahsiyeti haiz enstitü veya kurumlar kurulabilir.                
                                                                                
    Mülkiye amirlerine verilen olağanüstü yetkiler:                             

 

 
    Madde 6 - (Değişik: 2/7/1968 - 1051/1 md.)                                  
    Afetlerin meydana gelmesinden sonra vali ve kaymakamlar (Askerler ve hakim  
sınıfından bulunanlar hariç olmak üzere) 18 - 65 yaş arasındaki bütün erkeklere 
görev vermeye, bedeli, ücreti veya kirası sonradan ödenmek üzere canlı, cansız, 
resmi ve özel her türlü taşıt araçlarına ve gerekli makina, alat ve edevatına el
koymaya ve hiçbir kayda ve merasime tabi olmaksızın tedavi, kurtarma, yedirme,  
giydirme ve barındırma gibi işlerle bu gibi işlerin gerektirdiği acil satınalma-
ları ve kiralamayı yapmaya, Devlete, mahalli idarelere, evkafa, İktisadi Devlet 
Teşekkülleri ile bunlara bağlı kurumlara ilişkin her türlü taşınmaz malları;    
yetmemesi halinde de diğer tüzel kişiler ile gerçek kişilere ait bina ve müşte- 
milatı ile bahçe ve arsa gibi araziyi geçici olarak işgale yetkilidir.          
    Bu yetkinin kullanma süresi, afetin sona ermesinden itibaren 15 gündür. Bu  
süre, gerektiğinde İmar ve İskan Bakanlığınca uzatılabilir.                     
    Yedirme, giydirme, barındırma, onarım için afetzedelere nakdi ödemede bulu- 
nulması önleme için harcama yapılması İmar ve İskan Bakanlığının muvafakatine   
bağlıdır.                                                                       
    Bu madde gereğince yapılacak harcamalar ve ödemeler borçlandırmaya tabi tu- 
tulmaz.                                                                         
    Kendilerinden yardım istenilen afet bölgesi civarındaki vali ve kaymakamlar 
yukarıdaki fıkralarda yazılı yetkilerini kullanarak bütün imkan ve vasıtalarla  
yardıma mecburdurlar.                                                           
                                                                                
    Mükellefiyetler:                                                            

    Madde 7 - Afet bölgelerinde veya civarında bulunan ordu, jandarma, kıta bir-
lik ve müessese kumandanları, hazarda, kendilerinden vali veya kaymakamlar tara-
fından istenilecek yardımları üstlerinden emir beklemeksizin yapmıya mecburdur- 
lar.                                                                            
                                                                                

    Madde 8 - Rasat istasyonları vuku muhtemel afetleri bu bölgelerin en  büyük 
mülkiye amirine derhal bildirmeye mecburdurlar.                                 
    Ellerinde muhabere vasıtaları, haber ulaştırma imkanları bulunan mülki ve   
askeri bütün resmi makam ve müesseseler afetlerin vukuu haberini mahallin en bü-
yük mülkiye amirine derhal bildirmekle mükelleftir.                             
    Afetlerin vukuunu ihbar veya yardım talepleri için yapılacak telgraf, tele- 
fon, telsiz muhaberelerini, telgraf ve telefon merkezleri, demiryolu istasyon-  
ları, as-                                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
keri muhabere teşkilleri her işe tercihan parasız kabule ve muhataplarına ulaş- 
tırmaya mecburdurlar.                                                           
    İcabında radyo istasyonlarından da parasız istifade edilir.                 

    Madde 9 - Bu kanunda yazılı afetlerin vukuunda ilk yardımları mahallerine   
yetiştirmek maksadiyle bu bölgelere mülkiye amirleri ve alakalı makam ve müesse-
seler tarafından gönderilecek kurtarma ve yardım ekipleri, her türlü malzeme,   
makina, alat, yiyecek, giyecek ve barınma eşya ve maddeleri, umumi, hususi ve   
mülhak bütçeli idarelerle bunlara bağlı müesseseler ve İktisadi Devlet Teşekkül-
lerinin, vilayetlere, belediye ve köylere ait olan ve bunlara bağlı bulunan mü- 
esseselerin elinde bulunan her türlü kara, deniz, ve hava nakil vasıtaları ile, 
bedeli sonradan ödenmek üzere, sevk edilir. İhtiyaç hissedilen mahallerde bu    
mecburiyet ve mükellefiyetler hakiki şahıslarla her türlü şirket ve müesseselere
de teşmil edilebilir.                                                           

    Madde 10 - Gerek yukarda yazılı afetlerin vukuunda,gerek her türlü kurtarma,
barındırma, yardım, söndürme, sevk ve tevzi işlerinde çalışanlardan yaralanan   
veya sakatlanan yahut hastalananlar en yakın hastaneye veya tedavi yerlerine    
sevk edilirler. Mülki ve askeri hastane ve tedavi yerleriyle umumi, mülhak, hu- 
susi bütçeli idarelere, belediye, hakiki ve hükmi şahıslara ait bütün hastane   
ve tedavi yerleri bunları hemen kabul ve tedavi etmeye mecburdurlar.            
    Resmi hastane ve tedavi evlerinde bulunanlara parasız bakılır. Resmi hastane
ve tedavi evlerinde yer olmaması veya tedavi imkanı bulunmaması gibi sebeplerle 
zaruri olarak hususi hastanelerde yapılan tedavi ücretleri sonradan bu kanun mu-
cibince ödenir.