Endeksler
                    DEVLET MEMURLARI KANUNU


    Kanun Numarası       : 657                                                  
    Kabul Tarihi         : 14/7/1965                                            
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih : 23/7/1965  Sayı: 12056                       
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 5  Cilt: 4  Sayfa: 3044                      
                                *                                               
                               * *                                              
        Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                    
      "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"                  
                        Cilt:2      Sayfa: 805                                  
                                *                                               
                               * *                                              
       Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren    
        yönetmelikler için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre        
                      düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                    
                                *                                               
                               * *                                              
                            KISIM - I                                           
                          Genel Hükümler                                        
                             BÖLÜM: 1                                           
            Kapsam, Amaç, Temel İlkeler, İstihdam Şekilleri                     
    Kapsam:                                                                     

    Madde 1 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12/1 md.Aynen kabul 15/5/1975-1897/1 md.)  
    Bu Kanun, Genel ve Katma Bütçeli Kurumlar, İl Özel İdareleri, Belediyeler,  
İl Özel İdareleri ve Belediyelerin kurdukları birlikler ile bunlara bağlı döner 
sermayeli kuruluşlarda, kanunlarla kurulan fonlarda, kefalet sandıklarında veya 
Beden Terbiyesi Bölge Müdürlüklerinde çalışan memurlar hakkında uygulanır.      
    Sözleşmeli ve geçici personel hakkında bu Kanunda belirtilen özel hükümler  
uygulanır.                                                                      
--------------------                                                            
(1)a - 8/6/1984 tarihli ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 30 uncu mad-  
       desi ile Kanunlarda geçen "Devlet Personel Dairesi" ibaresi "Devlet Per- 
       sonel Başkanlığı" olarak değiştirilmiştir.                               
   b - 29/11/1984 tarihli ve 243 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 55 inci     
       maddesine göre; 657 sayılı Kanun ile ek ve değişikliklerinde, 13/12/1960 
       gün ve 160 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine yapılan atıflar 8/6/1984 gün  
       ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ilgili maddelerine yapılmış    
       sayılır.                                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Değişik: 19/2/1980-2261/5 md.) Anayasa Mahkemesi üye ve yedek üyeleri ile  
raportörleri; hakimlik ve savcılık mesleklerinde veya bu mesleklerden sayılan   
görevlerde bulunanlar, Danıştay ve Sayıştay meslek mansupları ve Sayıştay savcı 
ve yardımcıları, Üniversitelerin, İktisadi ve Ticari İlimler Akademilerinin,    
Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademilerinin, Devlet Güzel Sanatlar Akademile- 
rinin, Türkiye ve Orta - Doğu Amme İdaresi Enstitüsünün öğretim üye ve yardım-  
cıları, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası üyeleri, Genelkurmay Mehtaran Bölü- 
ğü Sanatkarları, Devlet Tiyatrosu ile Devlet Opera va Balesi ve Belediye Opera  
ve tiyatroları ile şehir ve belediye konservatuvar ve orkestralarının sanatkar  
memurları, uzman memurları, uygulatıcı uzman memurları ve stajyerleri; Spor-To- 
to Teşkilatında çalışan personel; subay, astsubay, uzman çavuş ve uzman jandar- 
malar ile Emniyet Teşkilatı mensupları özel kanunları hükümlerine tabidir.      
                                                                                
    Amaç:                                                                       

    Madde 2 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK-2/1 md.)                               
    Bu Kanun, Devlet memurlarının hizmet şartlarını, niteliklerini, atanma ve   
yetiştirilmelerini, ilerleme ve yükselmelerini, ödev, hak, yüküm ve sorumluluk- 
larını, aylıklarını ve ödeneklerini ve diğer özlük işlerini düzenler.           
    Bu Kanunun uygulanmasını göstermek veya emrettiği hususları belirtmek üzere 
tüzükler çıkarılır. Bu Kanunda öngörülen yönetmelikler Bakanlar Kurulu Kararı   
ile yürürlüğe konulur.                                                          
                                                                                
    Temel ilkeler:                                                              

    Madde 3 - Bu kanunun temel ilkeleri şunlardır:                              
                                                                                
    Sınıflandırma:                                                              
    A) (Değişik: 31/7/1970 - 1327/2 md.) Devlet kamu hizmetleri görevlerini ve  
bu görevlerde çalışan Devlet memurlarını görevlerin gerektirdiği niteliklere ve 
mesleklere göre sınıflara ayırmaktır.                                           
                                                                                
    Kariyer:                                                                    
    B) Devlet memurlarına, yaptıkları hizmetler için lüzumlu bilgilere ve ye-   
tişme şartlarına uygun şekilde, sınıfları içinde en yüksek derecelere kadar     
ilerleme imkanını sağlamaktır.                                                  
    Liyakat:                                                                    
    C) Devlet kamu hizmetleri görevlerine girmeyi, sınıflar içinde ilerleme ve- 
yükselmeyi, görevin sona erdirilmesini liyakat sistemine dayandırmak ve bu sis- 
temin eşit imkanlarla uygulanmasında Devlet memurlarını güvenliğe sahip kılmak- 
tır.                                                                            
    İstihdam şekilleri:                                                         

    Madde 4 - (Değişik:30/5/1974-KHK-12;Değiştirilerek kabul:15/5/1975-1897/1   
md.)                                                                            
    Kamu hizmetleri; memurlar, sözleşmeli personel, geçici personel ve işçiler  
eliyle gördürülür.                                                              
                                                                                
    A) Memur:                                                                   
    Mevcut kuruluş biçimine bakılmaksızın, Devlet ve diğer kamu tüzel kişilik-  
lerince genel idare esaslarına göre yürütülen asli ve sürekli kamu hizmetlerini 
ifa ile görevlendirilenler, bu Kanunun uygulanmasında memur sayılır.            
    Yukarıdaki tanımlananlar dışındaki kurumlarda genel politika tespiti, araş- 
tırma, planlama, programlama, yönetim ve denetim gibi işlerde görevli ve yetki- 
li olanlar da memur sayılır.                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    B) Sözleşmeli personel:                                                     
    Kalkınma planı, yıllık program ve iş programlarında yer alan önemli proje-  
lerin hazırlanması, gerçekleştirilmesi, işletilmesi ve işlerliği için şart      
olan, zaruri ve istisnai hallere münhasır olmak üzere özel bir meslek bilgisine 
ve ihtisasına ihtiyaç gösteren geçici işlerde, kurumun teklifi üzerine Devlet   
Personel Dairesi ve Maliye Bakanlığının görüşleri alınarak Bakanlar Kurulunca   
geçici olarak sözleşme ile çalıştırılmasına karar verilen ve işçi sayılmayan    
kamu hizmeti görevlileridir. (36 ncı maddenin II - Teknik Hizmetler Sınıfında   
belirtilen görevlerde yukarıdaki fıkra uyarınca çalıştırılanlar için, işin ge-  
çici şartı aranmaz.)                                                            
    Bunlara ödenebilecek ücretlerin üst sınırları Bakanlar Kurulunca kararlaş-  
tırılır.                                                                        
    Ancak, yabancı uyrukluların; tarihi belge ve eski harflerle yazılmış arşiv  
kayıtlarını değerlendirenlerin mütercimlerin; tercümanların; dava adedinin az-  
lığı nedeni ile kadrolu avukat istihdamının gerekli olmadığı yerlerde avukatla- 
rını, (....) (1) kadrolu istihdamın mümkün olamadığı hallerde, Bakanlar Kuru-   
lunca tespit edilecek esas ve şartlarla tabip veya uzman tabiplerin; Adli Tıp   
Müessesesi uzmanlarının; Devlet Konservatuvarları sanatçı öğretim üyelerinin;   
İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sanatçılarının; Milli Savunma Bakanlığı ile  
Jandarma Genel Komutanlığı ve dış kuruluşlarda belirli bazı hizmetlerde çalış-  
tırılacak personelin de zorunlu hallerde sözleşme ile istihdamları caizdir.     
                                                                                
    Ek fıkra - (Ek : 5/7/1991 - KHK - 433/1 md.; Mülga : 27/12/1991 - KHK -     
475/11 md.)                                                                     
    C) Geçici personel:                                                         
    Bir yıldan az süreli veya mevsimlik hizmet olduğuna Devlet Personel Daire-  
sinin ve Maliye Bakanlığının görüşlerine dayanılarak Bakanlar Kurulunca karar   
verilen görevlerde ve belirtilen ücret ve adet sınırları içinde sözleşme ile    
çalıştırılan ve işçi sayılmayan kimselerdir.                                    
                                                                                
    D) İşçiler:                                                                 
    (A), (B) ve (C) fıkralarında belirtilenler dışında kalan kişilerdir. Bunlar 
hakkında bu Kanun hükümleri uygulanmaz.                                         
                                                                                
    Dört istihdam şekli dışında personel çalıştırılamıyacağı:                   
                                                                                

    Madde 5 - (Değişik: 23/12/1972 - KHK- 2/1 md.)                              
    Bu Kanuna tabi kurumlar, dördüncü maddede yazılı dört istihdam şekli dışın- 
da personel çalıştıramazlar.                                                    
                                                                                
                             BÖLÜM: 2                                           
                      Ödevler ve Sorumluluklar                                  
                                                                                
    Sadakat:                                                                    

 

 
    Madde 6 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/1 md.)                                 
    Devlet memurları, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına sadakatla  
bağlı kalmak ve milletin hizmetinde Türkiye Cumhuriyeti kanunlarını sada-       
-------------------                                                             
(1) Bu aradaki "...... bu Kanunun 196 ncı maddesi uyarınca tesbit edilen mahru- 
miyet yerlerinde" şeklindeki ibare 12/2/1982 tarih ve 2595 sayılı Kanunun 19-a  
maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.                                         
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
katla uygulamak zorundadırlar. Devlet memurları bu hususu "Asli Devlet Me-      
murluğuna" atandıktan sonra en geç bir ay içinde kurumlarınca düzenlenecek      
merasimle yetkili amirlerin huzurunda yapacakları yeminle belirtirler ve öz-    
lük dosyalarına konulacak aşağıdaki "Yemin Belgesi" ni imzalayarak göreve baş-  
larlar.                                                                         
    Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına, Atatürk İnkılap ve İlkelerine, Anayasada   
ifadesi bulunan Türk Milliyetçiliğine sadakatla bağlı kalacağıma; Türkiye Cum-  
huriyeti kanunlarını milletin hizmetinde olarak tarafsız ve eşitlik ilkelerine  
bağlı kalarak uygulayacağıma; Türk Milletinin milli, ahlaki, insani, manevi ve  
kültürel değerlerini benimseyip, koruyup bunları geliştirmek için çalışacağıma; 
insan haklarına ve Anayasanın temel ilkelerine dayanan milli, demokratik, laik, 
bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını    
bilerek, bunları davranış halinde göstereceğime namusum ve şerefim üzerine ye-  
min ederim.                                                                     
    Tarafsızlık ve devlete bağlılık:                                            

    Madde 7 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/2 md.)                                 
    Devlet memurları siyasi partiye üye olamazlar, herhangi bir siyasi parti,   
kişi veya zümrenin yararını veya zararını hedef tutan bir davranışta bulunamaz- 
lar; görevlerini yerine getirirlerken dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, fel-  
sefi inanç, din ve mezhep gibi ayırım yapamazlar; hiçbir şekilde siyasi ve ide- 
olojik amaçlı beyanda ve eylemde bulunamazlar ve bu eylemlere katılamazlar.     
    Devlet memurları her durumda Devletin menfaatlerini korumak mecburiyetinde- 
dirler. Türkiye Cumhuriyeti Anayasasına ve kanunlarına aykırı olan, memleketin  
bağımsızlığını ve bütünlüğünü bozan Türkiye Cumhuriyetinin güvenliğini tehlike- 
ye düşüren herhangi bir faaliyette bulunamazlar. Aynı nitelikte faaliyet göste- 
ren herhangi bir harekete, gruplaşmaya, teşekküle veya derneğe katılamazlar,    
bunlara yardım edemezler,                                                       
    Davranış ve işbirliği:                                                      

    Madde 8 - Devlet memurları, resmi sıfatlarının gerektirdiği itibar ve güve- 
ne layık olduklarını hizmet içindeki ve dışındaki davranışlariyle göstermek zo- 
rundadırlar.                                                                    
    Devlet memurlarının işbirliği içinde çalışmaları esastır.                   
    Yurt dışında davranış:                                                      

    Madde 9 - Devlet memurlarından sürekli veya geçici görevle veya yetişme,    
inceleme ve araştırma için yabancı memleketlerde bulunanlar Devlet itibarını    
veya görev haysiyetini zedeleyici fiil ve davranışlarda bulunamazlar.           
    Amir durumda olan devlet memurlarının görev ve sorumlulukları:              

    Madde 10 - (Değişik: 12/5/1982 - 2670/3 md.)                                
    Devlet memurları amiri oldukları kuruluş ve hizmet birimlerinde kanun, tü-  
zük ve yönetmeliklerle belirlenen görevleri zamanında ve eksiksiz olarak yap-   
maktan ve yaptırmaktan, maiyetindeki memurlarını yetiştirmekten, hal ve hare-   
ketlerini takip ve kontrol etmekten görevli sorumludurlar.                      
    Amir, maiyetindeki memurlara hakkaniyet ve eşitlik içinde davranır. Amirlik 
yetkisini kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslar içinde kullanır.   
    Amir, maiyetindeki memurlara kanunlara aykırı emir veremez ve maiyetindeki  
memurdan hususi bir menfaat temin edecek bir talepte bulunamaz, hediyesini ka-  
bul edemez ve borç alamaz.                                                      
    Devlet memurlarının görev ve sorumlulukları: