Endeksler
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                      ÇAVUŞ VE UZMAN ÇAVUŞ KANUNU (1) (2)                       
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası         : 6320                                               
    Kabul Tarihi           : 3/3/1954                                           
    Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 10/3/1954 Sayı: 8654                        
    Yayımlandığı Düstur    : Tertip: 3 Cilt: 35 Sayfa: 1354                     
                                                                                
                                                                                
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                       Çavuş yetiştirileceklerin seçilmesi                      
                                                                                
    Seçme ve yetiştirme                                                         

    Madde 1 - Ordunun Kara, Hava ve Deniz Kuvvetlerine yeni gelen muvazzaf      
erden, temel eğitiminden sonra bölük, tabur veya muadili komutanlıklarca çavuş  
olmaya elverişli bulundukları anlaşılanlar, alay ve muadili komutan veya makam- 
larca da yeterlikleri onanmak şartiyle Milli Savunma Vekaletince tesbit edile-  
cek esaslara göre çavuş yetiştirilirler.                                        
                                                                                
    Çavuş olamıyacaklar                                                         

    Madde 2 - 1 inci madde gereğince çavuş adaylığına ayrılmamış olan erler on- 
başıdan yukarı çıkamazlar.                                                      
                                                                                
    Kursta başarı gösteremiyenler                                               

    Madde 3 - Öğretim ve eğitimleri sonunda çavuş olamıyanlar birlik ve kurum-  
larına geri gönderilir.                                                         
                                                                                
                                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                      Uzman çavuşluk esasları ve şartları                       
                                                                                
                                                                                
    Uzman çavuşluk                                                              

    Madde 4 - Kıta ve teknisyen çavuşlarından aşağıdaki maddelerde tesbit edi-  
len süre ve esaslar dairesinde ordu hizmetinde kalmaya istekli olup kabul edi-  
lenler muvazzaflık hizmetinin bitiminden itibaren "uzman çavuş" olurlar.        
    Bunlardan birlik ve kurumların astsubay kadrolarında görevlendirilenler     
(Kıta uzman çavuşu), teknik hizmetlerde görevlendirilenler de (Teknik uzman ça- 
vuşu) olurlar.                                                                  
                                                                                
    Uzman çavuşluk şartları                                                     

    Madde 5 - Kıta ve teknik uzman çavuşu olabilmek için en az ilkokul mezunu   
bulunmak ve muvazzaflık hizmetinden başka 1 ila 5 yıl hizmet taahhüdünde bulun- 
mak şarttır.                                                                    
----------------------                                                          
(1) Bu Kanunun, uzman çavuşlarla ilgili hükümleri; 18/3/1986 tarih ve 3269 sa-  
    yılı "Uzman Erbaş Kanunu"nun 20 inci maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ve  
    bu kanuna göre,uzman çavuş olarak istihdam edilenlerin,mezkür kanun hüküm-  
    lerine tabi olacakları aynı kanunun geçici maddesinde hükme bağlanmıştır.   
(2) Bu kanunun; aylık ücret miktarları ile ilgili hükümleri, 31/7/1970 tarih ve 
    1323 sayılı Kanunun 19 uncu maddesinin (f) bendi ile yürürlükten kaldırıl-  
    mıştır.                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Uzman çavuşluk sürelerinin uzatılması                                       

    Madde 6 - Kıta ve teknik uzman çavuşluğunda taahhüt edilen süreler Milli    
Savunma Vekaletince tesbit edilecek esaslar dairesinde uzatılabilir.            
                                                                                
    Uzman çavuşların astlık, üstlük münasebetleri ve cezai muameleleri          

    Madde 7 - Uzman çavuşlar, çavuş rütbesini taşıyan asker sayılırlar ve diğer 
askerlerle aralarında astlık ve üstlük münasebetleri caridir.                   
    Uzman çavuşların cezai muameleleri Askeri Ceza ve Askeri Muhakeme Usulü ka- 
nunlarına tabidir.                                                              
                                                                                
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
       Uzman çavuşların aylık ücretleri, sair hakları, terfileri, bakım ve      
                   ikramiyeleri, astsubaylığa geçirilmeleri                     
                                                                                
    Uzman çavuşların aylık ücretleri ve bununla ilgili diğer hususlar           

    Madde 8 - Uzman çavuşların aylık ücretleri aşağıda gösterilmiştir:          
                                                        Lira                    
                                                      -------                   
              1 inci senede                             125                     
              2 nci senede                              150                     
              3 üncü senede                             175                     
              4 üncü senede                             200                     
              5 inci ve mütaakıp senelerde de           225                     
                                                                                
    Ortaokul öğretimini tamamladıktan sonra en az iki yıllık meslek öğretimini  
veren sanat okullarından mezun uzman çavuşların ücretleri (175) liradan başlar. 
                                                                                
    Tank, denizaltıcılık ve dalgıçlık tazminatı                                 

    Madde 9 - Tank sınıfı uzman çavuşlarına tank hizmetlerinde çalıştıkları     
müddetçe aylık ücretlerinden başka maaşlarının % 15, denizaltıcı ve dalgıçlara  
ise % 25 i nispetinde tazminat verilir. (1)                                     
                                                                                
    Terfi                                                                       

    Madde 10 - Bir ücret kademesinde fiilen bir seneyi tamamlıyan uzman çavuş-  
lar yetkili sicil amirlerinin verecekleri sicile göre terfi ederler.            
                                                                                
    Uzman çavuşların yiyim, giyim, bakım işleri                                 

    Madde 11 - Uzman çavuşların yiyim, giyim, bakım, tayin, tahvil ve nakilleri 
halinde sevk işleri erat gibi Devlet tarafından sağlanır.                       
                                                                                
    Tedavi                                                                      

    Madde 12 - Uzman çavuşlardan hastalananların tedavileri askeri hastanelerde 
parasız yapılır. Sağlık durumları hava tebdilini icabettirenler hava tebdiline  
yollanır.                                                                       
    Ancak tedavi ve hava tebdili süresinin toplamı iki ayı geçemez.Bu süre zar- 
fında ücretlerini tam olarak alırlar. Tedavi ve hava tebdili süresi daha fazla  
devam edenlerin ordu ile ilişkileri kesilir.                                    
----------------------                                                          
(1) Bu maddenin denizaltıcı ve dalgıç tazminatına ait hükmü, 18/4/1963 tarih ve 
    223 sayılı Denizaltı, Dalgıç ve Kurbağa Adam Tazminat Kanununun 12 inci     
    maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır.                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İzin                                                                        

    Madde 13 - Her uzman çavuşun senede bir ay izin hakkı vardır. İzin esnasın- 
da ücretine ve sair hukukuna halel gelmez. Bu süreye, gidiş ve geliş müddeti da-
hil değildir.                                                                   
                                                                                
    Başarı gösteremiyenlerin terhisi                                            

    Madde 14 - Sicillerine göre uzman çavuşlukta kalmaları caiz olmadığı anla-  
şılanların barışta taahhüt sürelerine bakılmaksızın vazifelerine son verilir.   
                                                                                
    İkramiye                                                                    

    Madde 15 - Kendi kusurları olmaksızın müddetlerinin temdit edilmemesi sebe- 
biyle terhis edilenlere her hizmet yılı için bir aylık ücretleri miktarında ik- 
ramiye verilir. Bu ikramiye hiç bir suretle beş aylık ücret toplamını geçemez.  
                                                                                
    Kıyafet                                                                     

    Madde 16 - Uzman çavuşların kıyafetleri kıyafet kararnamesine göre düzenle- 
nir.                                                                            
    Astsubay sınıfına geçirilme                                                 

    Madde 17 - Kıta uzman çavuşlarından orta veya muadili okullar mezunu olan-  
larla teknisyen uzman çavuşlardan, istekliler gerekli şartları haiz oldukları   
takdirde kurslara tabi tutularak muvaffak olmaları halinde astsubay sınıflarına 
ücretlerinin tekabül ettiği rütbe ile naklolunabilirler. Bunların uzman çavuş-  
lukta geçen hizmetleri astsubaylık mecburi hizmetlerine ve nakil sırasında al-  
makta oldukları ücret kademesinde geçen müddetleri de nakledildikleri astsubay- 
lık rütbelerindeki terfi sürelerine eklenir.                                    
                                                                                
                                                                                
                              DÖRDÜNCÜ BÖLÜM                                    
                          Geçici ve son maddeler                                
                                                                                

    Geçici Madde 1 - I-Bu kanunun neşri tarihinden evvel ve 5430 sayılı kanun   
hükümlerine göre uzman çavuş olanların almakta bulundukları maaş dereceleriyle  
kıdemleri mahfuzdur.                                                            
    Bunlardan dört yıl uzman çavuşluk yaptıktan sonra daha dört yıl hizmeti ta- 
ahhüt eden ve kabul olunanlar bulundukları derecelerin bir üst derece maaşına   
yükselirler. Sekiz yıl fazla görevden sonra ayrılanlara hiç bir vergi kesilmek- 
sizin 300 lira ikramiye verilir. Sair hususlarda bu kanuna tabidirler.          
    II - Bu kanunun neşri tarihinden evvel ve 5430 sayılı kanuna göre uzman     
çavuş olanlardan birinci fıkra hükmüne tabi bulunmak istemiyenlerin talepleri   
üzerine hizmet müddetleri nazara alınarak bu kanun hükümlerine göre intibakları 
yapılır ve haklarında bu kanun hükümleri uygulanır.                             

    Geçici Madde 2 - Bu kanuna göre alınacak olan uzman çavuşlar 1954 yılı tem- 
ditli uzman çavuş kadrolarında bu namla istihdam olunurlar.                     

    Geçici Madde 3 - 5430 sayılı kanunla orduda istihdam edilen sanat enstitüsü 
mezunu uzman çavuşlar da bu kanunun 17 nci maddesi hükümleri gereğince astsubay 
sınıfına geçirilebilirler.                                                      
                                                                                
    Kaldırılan kanunlar                                                         

    Madde 18 - 1059 sayılı Piyade Küçük Zabit Kanunu ile 5430 sayılı Uzman Ça-  
vuş Yetiştirilmesi hakkındaki Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.                 
                                                                                

    Madde 19 - Bu kanun neşri tarihinden itibaren mer'idir.                     

    Madde 20 - Bu kanunun hükümlerini icraya Milli Müdaafa ve Maliye Vekilleri  
memurdur.                                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
              6320 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN             
                     YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
   Kanun                                                         Yürürlüğe      
    No.         Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler          giriş tarihi   
---------     ------------------------------------------      ---------------   
    223                          --                               1/5/1963      
   1323                          --                              14/8/l970      
   3269                          --                              25/3/1986