Endeksler
                                                                                
                                                                                
                  YABANCILARIN TÜRKiYE'DE iKAMET VE SEYAHATLERİ                 
                               HAKKINDA KANUN (1)                               
                                                                                
    Kanun Numarası         :5683                                                
    Kanun Tarihi           :15/7/1950                                           
    Yayımlandığı R. Gazete :Tarih: 24/7/1950 Sayı: 7564                         
    Yayımlandığı Düstur    :Tertip: 3  Cilt: 31  Sayfa: 2258                    
                                                                                
                                 *                                              
                                * *                                             
                                                                                
       Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren    
            yönetmelik için, "Yönetmelik Külliyatı" nın kanunlara göre          
                       düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                   
                                                                                
                                 *                                              
                                * *                                             
                                                                                
                             Umumi Hükümler                                     
                                                                                

    Madde 1 - Türkiye'ye girmesi kanunlarla memnu bulunmıyan ve Pasaport Kanunu-
nun hükümlerine uygun şekilde gelen yabancılar, kanunlarla tayin olunan kayıt ve
şartlar dairesinde Türkiye'de ikamet ve seyahat etmek hakkını haizdirler.       
                                                                                

    Madde 2 - Yabancıların girmekten ve ikametten kanunla menedilmiş oldukları  
yerlerden başka, memleketin muayyen mıntakalarında münferit veya toplu bir halde
ikamet veya seyahatleri Bakanlar Kurulu kararı ile menedilebilir.               
                                                                                
    Bakanlar Kurulu bu gibi tedbirlerin mukabele bilmisil olmak üzere muayyen   
Devlet tebaalarına tatbikına da karar vermeye yetkilidir.                       
                                                                                
                             İkamet Beyannamesi                                 
    Umumi hüküm                                                                 

    Madde 3 - Türkiye'de bir aydan fazla kalacak yabancılar bu müddet bitmeden  
ikamet tezkeresi almak için gerekli beyannameyi doldurmak üzere yetkili emniyet 
makamlarına bizzat veya bilvasıta müracaat etmekle ödevlidirler. Bu beyanname   
hiç bir harç ve resme tabi değildir.                                            
                                                                                
    İş tutmak maksadiyle Türkiye'ye gelen yabancılar geldikleri tarihten itiba- 
ren bir ay zarfında ve her halde çalışmaya başlamazdan evvel ikamet tezkeresi   
almış bulunmalıdırlar.                                                          
----------------------                                                          
                                                                                
(1) (a) Bu Kanunun harçlarla ilgili hükümleri 25/2/1952 tarih ve 5887 sayılı    
        Kanunun 126 ncı maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.                  
    (b) Bu Kanun hükümleri; 6/6/1985 tarih ve 3218 sayılı Kanunun 12 nci maddesi
        gereğince serbest bölgelerde uygulanmaz.                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Konferans, konser vermek gibi kültürel faaliyetlerde bulunmak üzere turneye 
çıkmış olup da Türkiye'ye gelen yabancılar, bu faaliyetleri bir aydan fazla sür-
memek şartiyle, bu kayıttan müstesnadır.                                        
                                                                                
    Müşterek pasaportla gelenlerin tabi olacakları hususi muamele               

    Madde 4 - Seyahat maksadiyle veya beşinci maddede yazılı maksatlarla Türki- 
ye'ye müşterek pasaportla gelen yabancılar iki ay müddet içinde ikamet tezkeresi
almakla mükellef değildirler. İcap eden hallerde bu müddet vilayetlerce iki ay  
daha uzatılabilir.                                                              
    Müşterek pasaportla gelenlerden her birine kimliklerini gösterir resim ve   
harçtan muaf birer vesika verilir.                                              
    Müşterek pasaportla gelen yabancılardan grup gittikten sonra Türkiye'de     
kalacak olanlar hakkında bu kanunun ve Pasaport Kanununun hükümleri dairesinde  
muamele yapılır.                                                                
                                                                                
    "Turist" damgalı vize ile veya kongre, konferans ve sair kültürel gösteriler
için gelenlere hususi muamele                                                   

    Madde 5 - Milli veya Milletlerarası, tarih, kültür ve güzel sanatlar şenlik-
leri ve festival, spor müsabakaları, kongre ve konferanslar, sergi ve panayırlar
münasebetiyle veya Bakanlar Kurulunca tayin olunacak yerlerde ziyaret, tedavi   
veya hava değiştirme maksadiyle "Turist" damgalı giriş vizeleriyle gelecek ya-  
bancılar bu vizelerinde ikamet bakımından tahdidi tazammun eden bir şerh mevcut 
değilse dört ay müddetle ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler.         
                                                                                
    Triptik vesikalariyle gelenler için hususi muamele                          

    Madde 6 - Triptik vesikalariyle, Milletlerarası Turizm ve Otomobil Birliği- 
nin gümrüklerden giriş karneleriyle gelen yabancı seyyahlar dört ay müddet için 
ikamet tezkeresi almakla mükellef değildirler.                                  
                                                                                
    İkamet tezkeresinin reddolunacağı haller                                    

    Madde 7 - A) Sırf iş tutmak için gelecek sanat ve meslek erbabı olup da     
tutacağı iş, kanunlar gereğince Türk vatandaşlarına hasredilmiş bulunan;        
    B) Türk kanun veya örf ve adetleriyle yahut siyasi icabatla telif edilemiye-
cek durumda olan veya faaliyette bulunan;                                       
    C) Türkiye'de kalmak istediği müddet zarfında yaşamak için maddi imkanları  
meşru bir şekilde temin edemiyeceği sabit olan;                                 
    D) Türkiye'ye girmesi memnu olup da her nasılsa girmiş bulunan;             
    E) Türkiye'de oturduğu müddetçe huzur ve asayişi ihlal eden;                
    Yabancılara ikamet tezkeresi verilmez.                                      
                                                                                
    İkamet müsaadesinin süresi                                                  

    Madde 8 - Yabancılara verilecek ikamet müsaadesinin süresi, mevzuatın ve    
yabancı Devletlerle aktedilmiş bulunan anlaşmaların hükümleri dairesinde ve müm-
kün mertebe, müracaat sahibinin talebi nazarı itibara alınmak suretiyle tesbit  
olunur.                                                                         
                                                                                
    İkamet tezkerelerinin müddet ve harçları                                    

    Madde 9 - İkamet tezkerelerinin müddeti en fazla iki seneliktir. İkamet tez-
kereleri şahsi olmakla beraber karı koca ve bunların on sekiz yaşını doldurmamış
çocuklarına ya hepsi için, yahut çocukların baba veya analarınınkinin refakat   
hanesine kaydı suretiyle müşterek ikamet tezkeresi verilmesi caizdir. Bunlardan 
iş sahibi olanların şahsi ikamet tezkeresi almaları mecburidir.                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İkamet tezkerelerinin altı aya kadar olanları üç, bir seneye kadar olanları 
beş ve iki seneye kadar olanları da sekiz lira harca tabidir.                   
    On sekiz yaşını doldurmıyan ve müstakil bir iş sahibi bulunmıyan çocuklardan
yukarda yazılı harçların yarısı alınır.                                         
    Aşağıda yazılı yabancılara bir senelik ikamet tezkereleri harçsız olarak    
verilir.                                                                        
    A) Türk okullarında okuyan öğrenciler,                                      
    B) Sırf ilmi araştırma ve çalışmalarda bulunmak maksadiyle gelenler,        
    C) Türk soyundan olanlar,                                                   
    D) Sırf gazete muhabirliği yapanlar,                                        
    E) Hükümet, İktisadi Devlet Teşekkülleri ve belediyeler tarafından istihdam 
edilecek uzmanlar,                                                              
    F) Mali durumlarının bozuk olduğuna ikamet tezkeresini vermeğe yetkili ma-  
kamlarca kanaat getirilen mülteciler,                                           
    Türkiye'de yabancı konsolosluk müstahdemleriyle bu konsoloslukların meslek- 
ten memurları yanlarında oturmak suretiyle hizmetlerinde bulunan yabancılara da 
mütekabiliyet şartiyle, harçsız ikamet tezkeresi verilir.                       
                                                                                
    İkamet tezkerelerinin yenilenmesi                                           

    Madde 10 - Türkiye'de ikametlerini uzatmak isteyen yabancılar ikamet tezke- 
relerini yenilemek için bu tezkerelerde yazılı müddetin sona ermesinden itibaren
on beş gün içinde üçüncü maddede yazılı makamlara bizzat veya bilvasıta müra-   
caatla yenisini almağa ödevlidirler.                                            
    Tezkerelerde yazılı müddetin sona ermesinden evvel müracaat da caizdir.     
    Her iki halde de yeniden verilecek ikamet tezkereleri harç bakımından doku- 
zuncu madde hükümlerine tabidir.                                                
    Medeni hallerinde ve Türkiye'de ikamet sebeplerinde değişiklik olmıyan ya-  
bancılar yenileme muamelesi için üçüncü  maddede yazılı beyannameyi vermezler.  
                                                                                
    İkamet tezkerelerini kaybedenler                                            

    Madde 11 - İkamet tezkerelerini kaybedenler derhal ilgili makama müracaat-  
la yenisini almaya mecburdurlar. Bunlara kaybettikleri ikamet tezkerelerinin    
müddeti süresince muteber olmak üzere yeniden ikamet tezkeresi verilir. Kaybolan
tezkere harca tabi bulunuyorsa bunların yerine verilecek yeni ikamet tezkerele- 
rinden dokuzuncu maddede yazılı harçların yarısı alınır.                        
                                                                                
    Medeni hallerinde değişiklikler olanlar                                     

    Madde 12 - Yabancılar medeni hallerinde husule gelecek değişiklikleri bu    
değişikliğin husulünden itibaren 15 gün içinde bulundukları mıntaka zabıta      
makamlarına imzalı bir beyanname ile haber vermeye ve keyfiyeti ellerindeki     
ikamet tezkerelerine kaydettirmeye mecburdurlar.                                
                                                                                
    Bu beyannameler her türlü harç ve resimden muaftır.                         
                                                                                
    Muvakkaten Türkiye'den ayrılanların ikamet tezkereleri                      

    Madde 13 - ikamet tezkerelerinin müddeti dolmadan avdet etmek üzere Türkiye 
dışına giden yabancılardan bu tezkerelerini mahalli zabıta makamlarına bırakan- 
lara dönüşlerinde ikamet tezkereleri müddeti bitmemiş ise iade olunur.          
    İkamet tezkerelerini bırakmamış olanlar yenisini almakla mükelleftirler.    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                      Türkiye İçinde İkamet ve Seyahat Şartları                 
    İkamet değişimi                                                             

    Madde 14 - İkamet tezkeresi hamili yabancılar ikametgahlarını değiştirdikle-
rinde keyfiyeti 48 saat zarfında gerek çıktıkları, gerek naklettikleri yerdeki  
polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta veya taahhütlü mektupla    
haber vermeğe mecburdurlar.                                                     
    Otel, pansiyon gibi yerlerde oturan yabancılar için bu ihbar mecburiyeti bu 
yerlerin sahibi, müsteciri veya idarecilerine aittir.                           
                                                                                
    İş tutan yabancıların mükellefiyeti                                         

    Madde 15 - Yabancılar, Türkiye'de ancak kanunun kendilerine menetmediği     
işleri tutabilirler.                                                            
    Türkiye'de serbest olarak veya memur, müstahdem ve işçi sıfatiyle çalışacak 
yabancılar keyfiyeti işe başladıklarından itibaren en çok 15 gün zarfında ikamet
ettikleri yerin polis veya jandarma karakoluna bizzat veya bilvasıta haber ver- 
meğe ve ikamet tezkerelerine kaydettirmeğe mecburdurlar.                        
                                                                                
    Yanlarında yabancı çalıştıranların mükellefiyeti                            

    Madde 16 - Evlerinde veya idareleri altında bulunan yerlerde bir yabancıyı  
her hangi bir sıfatla çalıştıran hakiki veya hükmi her şahıs o yabancının adını 
ve soyadını, tabiiyetini, mesleğini, taşıdığı ikamet tezkeresinin tarih ve sayı-
sını, ikametgah adresini ve gördüğü işle aldığı maaş ve ücret miktarını gösterir
imzalı bir beyannameyi yabancının işe başlamasını takip eden en çok 15 gün için-
de en yakın polis veya jandarma karakoluna vermeğe mecburdurlar.                
                                                                                
    Siyasi mülteciler                                                           

    Madde 17 - Siyasi sebeplerle Türkiye'ye sığınan yabancılar ancak İçişleri   
Bakanlığınca müsaade olunacak yerlerde ikamet edebilirler.                      
                                                                                
    Yabancıların hüviyetlerini ispat mecburiyeti                                

    Madde 18 - Yabancılar, hüviyet varakasını, ikamet tezkerelerini veya pasa-  
port ve kontrol fişlerini her istenişte polis veya jandarmaya göstermeğe mecbur-
durlar.                                                                         
                                                                                
    Yabancıların Türkiye'yi Terke Davet veya Sınır Dışı Edilmeleri Halleri      
                                                                                
    Muzır şahıslar                                                              

    Madde 19 - İçişleri Bakanlığınca memlekette kalması umumi güvenliğe, siyasi 
ve idari icaplara aykırı sayılan yabancılar verilecek muayyen müddet zarfında   
Türkiye'den çıkmağa davet olunur. Bu müddetin sonunda Türkiye'yi terketmiyenler 
sınır dışı edilebilirler.                                                       
                                                                                
    Pasaportlarını yenilemiyenler                                               

    Madde 20 - Usulüne uygun olarak Türkiye sınırlarına girmiş oldukları halde  
pasaportlarını zayi etmiş olan veya pasaportlarının hükmü kalmamış bulunan ya-  
bancılar, kendilerine ilgili makamlarca resmen ihtar vukubulduğu tarihten iti-  
baren 15 gün içinde pasaport veya tabiiyet ilmühaberi almağa mecburdurlar.      
                                                                                
    Karar almağa yetkili makamlar                                               

    Madde 21 - Bu kanunda derpiş edilen sınır dışı kararını almaya İçişleri     
Bakanlığı yetkilidir.                                                           
                                                                                
    İçişleri Bakanlığı, lüzum göreceği sınır ve sahil illerine memleketin umumi 
güvenlik ve nizamı noktasından derhal çıkarılmaları lazımgelen yabancıları      
istizan                                                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
etmeden sınır dışı etmek yetkisini verebilir. Bu iller bu yetkiye göre işlem    
yaptıkları takdirde keyfiyeti mucip sebepleriyle birlikte İçişleri Bakanlığına  
bildirmeğe mecburdurlar.                                                        
                                                                                
    Tabiiyetsiz veya yabancı devlet tabaası olan çingenelerin ve Türk kültürüne 
bağlı olmıyan yabancı göçebelerin sınır dışı edilmelerine İçişleri Bakanlığı    
salahiyetlidir.                                                                 
                                                                                

    Madde 22 - Türkiye'den sınır dışı edilenler İçişleri Bakanlığının hususi    
müsaadesi alınmadıkça Türkiye'ye dönemezler, bunlardan ağır hapis cezasını müs- 
telzim bir cürümden dolayı Türkiye'de mahküm olmuş ve cezası çektirilerek sınır 
dışı edilmiş olanlar bir daha Türkiye'ye giremezler; ancak İçişleri Bakanlığının
müsaadesiyle durmadan transit geçmeleri caizdir.                                
                                                                                
    Sınır dışı edilenlerin yol masrafları kendilerine aittir. Bu masrafları öde-
mekten aciz olanların sevkleri Devletçe sağlanır.                               
                                                                                

    Madde 23 - Memleket dışına çıkartılmalarına karar verilipte pasaport tedarik
edemediklerinden veya başka sebeplerden dolayı Türkiye'yi terkedemiyenler İçiş- 
leri Bakanlığının göstereceği yerde oturmağa mecburdurlar.                      
                                                                                

    Madde 24 - 12 nci, 15 inci maddelerle 18 veya 19 uncu maddeler hükümlerine  
makbul bir sebebe müstenit olmaksızın riayet etmiyenler 5 liradan 100 liraya    
kadar hafif para cezası ile cezalandırılırlar.                                  
                                                                                

    Madde 25 - 17 nci ve 23 üncü maddeler gereğince oturmaya mecbur kılındıkları
yerlerden kaçanlar bir aydan iki seneye kadar hapis cezasiyle cezalandırılırlar.
                                                                                

    Madde 26 - Sınır dışı edildikleri veya Türkiye'yi terke davet olundukları   
halde müsaadesiz gelmeye mütecasir olan yabancılar bir aydan altı aya kadar     
hapis ve 50 liradan 1000 liraya kadar ağır para cezasiyle veya bunlardan biriyle
cezalandırılırlar. Bu suretle mahküm edilen yabancılar cezaları çektirildikten  
sonra sınır dışı edilirler.                                                     
                                                                                

    Madde 27 - Bu kanunda yazılı cezalar sulh ceza mahkemelerince hükmolunur.   
                                                                                
                           Çeşitli İstisnai Hükümler                            
                                                                                
    Türkiye'de vazifeli diplomasi ve konsolosluk memurları aileleri ve bazı     
müstahdemler                                                                    
                                                                                

    Madde 28 - Türkiye'de vazifeli yabancı devletler siyasi veya konsolosluk    
resmi memurlariyle aileleri efradı 3 üncü, 8 inci, 12 nci ve 14 üncü maddelerle 
15 inci ve 16 ncı maddeler hükümlerinden müstesnadırlar.                        
    Bunlardan siyasi temsilcilik memurları ve aileleri efradına Dışişleri Bakan-
lığı, konsolosluk memurları ve aileleri efradına da vilayetler tarafından hiç   
bir harç veya resme tabi olmaksızın birer hüviyet varakası verilir.             
    Bakanlar Kurulu, bu maddede yazılı ayrıcalıkların bazılarını veya hepsini   
misilleme tedbiri olarak kaldırmaya yetkilidir.                                 
    Siyasi temsilciliklerde yanlarında oturmak suretiyle hizmetlerinde bulunan  
yabancılara mütekabiliyet şartiyle, Dışişleri Bakanlığının delaletiyle Emniyet  
Genel Müdürlüğünce birer hüviyet varakası verilir ve bunlar 3 üncü maddede yazı-
lı ikamet tezkerelerini alamazlar.                                              
                                                                                
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İstisnai sıfatları zail olanlar                                             
                                                                                

    Madde 29 - Bu kanunda derpiş olunan istisnai muamelelerden faydalanan yaban-
cılar, haklarında o suretle muamele yapılmasını icap ettiren hal ve vaziyetlerin
zail olmasından itibaren bir ay zarfında 3 üncü madde hükümlerine tabi olurlar. 
                                                                                
    Kanundaki müddetlerin değiştirilmesi                                        
                                                                                

    Madde 30 - Bu kanunun 3 üncü, 4 üncü, 5 inci, 6 ncı, 10 uncu, 12 nci,       
14 üncü, 15 inci ve 16 ncı maddelerinde yazılı müddetler Bakanlar Kurulunca     
icabında değiştirilebilir.                                                      
                                                                                
    Bakanlar Kurulu bu değişiklikleri, mütekabiliyet veya mukabela bilmisil se- 
bebiyle, muayyen Devletler tebaasına inhisar ettirebilir.                       
                                                                                
    Uygulanmaya dair hükümler                                                   
                                                                                

    Madde 31 - (Değişik: 4/7/1988 - KHK - 336/1 md.; Aynen Kabul: 7/2/1990 -    
3612/27 md.)                                                                    
                                                                                
    Bu Kanunda yazılı beyanname hüviyet varakaları ve ikamet tezkerelerinin şe- 
killeri ve muhteviyatı İçişleri Bakanlığınca tespit olunur.                     
                                                                                

    Madde 32 - 3529 ve 3900 sayılı kanunlar kaldırılmıştır.                     
                                                                                

    Madde 33 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.                       
                                                                                

    Madde 34 - Bu kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  2382-1                                        
                                                                                
          5683 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN                 
                  YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                       
                                                                                
  Kanun                                                           Yürürlüğe     
   No.         Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler           giriş tarihi   
---------  ---------------------------------------------------   -------------  
KHK/336                           --                               5/8/1988     
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  2382-2