Endeksler
                                                                                
          TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU (1) (2) (3)                 
                                                                                
    Kanun Numarası             :5434                                            
    Kabul Tarihi               :8/6/1949                                        
    Yayımlandığı R.Gazete      :Tarih:17/6/1949   Sayı:7235                     
    Yayımlandığı Düstur        :Tertip:3  Cilt:30  Sayfa:1335                   
                                                                                
                               * *                                              
                                *                                               
                                                                                
     Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız "Yürürlükteki         
               Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",                      
                        Cilt: 1   Sayfa: 283                                    
                                                                                
   Bu Kanun ile ilgili tüzükler için,"Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara          
             göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                        
                                                                                
                               * *                                              
                                *                                               
                                                                                
                          BİRİNCİ KISIM                                         
                             Kuruluş                                            
                                                                                

    Madde 1 - Maliye Bakanlığına bağlı olmak ve bu kanunda yazılı emeklilik iş- 
lerini görmek üzere Ankara'da(Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı)kurulmuştur.   
    Sandığın tüzelkişiliği vardır.26/6/1838 tarihli ve 3460 sayılı kanunun bu   
kanuna aykırı olmıyan hükümleriyle 3/7/1939 tarihli ve 3659 sayılı kanun hüküm- 
leri bu Sandık hakkında da uygulanır.                                           
                                                                                
    Sandığın,gerekli görülen yerlerde şube ve ajanları bulunur.                 

    Madde 2 - Sandığın organları şunlardır:                                     
    1. Genel Kurul;                                                             
    2. Yönetim Kurulu;                                                          
--------------------------                                                      
(1)  7/5/1986 tarih ve 3284 Sayılı Kanunla bu Kanuna eklenen ve teselsülü sağ-  
lamak için numarası "Ek Madde 57" olarak değiştirilen Ek 7 nci madde hükmü      
gereğince,"Emekli, Adi Malüllük veya Vazife Malüllüğü Aylığı Bağlanmış olanlar- 
la,Bunların Kanunen  Bakmakla Yükümlü Bulundukları Aile Fertleri,Dul ve Yetim   
Aylığı Alanların Muayene ve Tedavileri Hakkında Tüzük"ile "Vazife Malüllerinin  
Nevileriyle Dereceleri Hakkında Nizamname" ve "Vazife Malülüklerini Belirten    
Usul ve Belgeler Hakkında Tüzük" hariç bu Kanunda geçen diğer "tüzük" deyimleri 
"yönetmelik" olarak değiştirilmiş ve gerekli değişiklik ilgili madde metinlerine
işlenmiştir.                                                                    
                                                                                
(2) Bu Kanunun 26/10/1990 tarih ve 3671 sayılı Kanuna aykırı olan hükümleri     
    uygulanmaz.(Bkz.R.G.28/10/1990 - 20679)                                     
                                                                                
(3) Bu Kanunda değişiklik yapan 13/6/1994 tarih ve 546 sayılı KHK'nin yürürlüğü,
    Anayasa Mahkemesinin 21/7/1994 tarih ve E.1994/67,K.1994/64-1 sayılı Kara-  
    rıyla durdurulmuştur.(Bkz.R.G:23/7/1994-21999)                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    3. Genel Müdürlük;                                                          
    4. Sağlık Kurulu.                                                           
    Sandığın Genel Kurulu,3460 sayılı kanunda gösterilen"İktisadi Devlet Teşek- 
külleri Genel Kuruludur".                                                       

    Madde 3 - (Değişik: 13/11/1981 - 2559/1 md.)                                
    T.C. Emekli Sandığı Yönetim Kurulu:                                         
    a) Genel Müdür,                                                             
    b) İki Genel Müdür Yardımcısı,                                              
    c) Başbakanın önerisi ile atanan bir ve Maliye Bakanının önerisi ile atanan 
iki,Üyeden teşekkül eder.                                                       
    Genel Müdür aynı zamanda Yönetim Kurulu Başkanıdır.Genel Müdürün bulunmadığı
hallerde toplantılara Başkanca belirlenecek Genel Müdür Yardımcısı üye başkanlık
eder.                                                                           
    Yönetim Kurulu haftada en az iki defa ve üye tamsayısının salt çoğunluğu ile
toplanır.Kararlar çoğunlukla alınır.Oylarda eşitlik olduğu takdirde Başkanın bu-
lunduğu taraf çoğunluğu sağlar.                                                 
    (Değişik:28/3/1988 - KHK. 318/5. md.)Dışarıdan atanan yönetim kurulu üyele- 
rinin görev süreleri 3 yıldır.Bunların en az lisans düzeyinde yükseköğrenim gör-
müş olmaları ve T.C.Emekli Sandığı'na tabi görevlerde çalışmış bulunmaları şart-
tır.Süreleri biten üyeler yeni üyeler atanıncaya kadar görevlerine devam eder-  
ler.                                                                            

    Madde 4 - (Değişik:3/3/1954 - 6311/2 md.)                                   
    İdare Meclisine gerek 12 nci maddede yazılı kurumların memurlarından naklen 
gerek açıktan reis ve aza tayin edilebileceği gibi buralara asli vazifeleriyle  
ilgileri kesilmemek suretiyle memurlardan da tayin yapılabilir.Ancak bu suretle 
tayin edileceklerin adedi mevcudun yarısını geçemez.                            
    Asli vazifeleriyle ilgileri kesilmemek suretiyle tayin olunacaklara verile- 
cek ücret,kadro ücretinin üçte ikisini geçmemek üzere İcra Vekilleri Heyetince  
tesbit olunur.                                                                  
    Reis ve aza teklif ve tayin olunabileceklerin yüksek tahsil yapmış olmaları,
maliye,ekonomi,hukuk,bankacılık,sigortacılık,emeklilik,mühendislik veya mimarlık
kollarından birinde ihtisas sahibi bulunmaları şarttır. (1)                     

    Madde 5 - Yönetim Kurulu haftada en az 2 defa toplanır.Başkanın bulunmadığı 
toplantılara,Yönetim Kurulu üyelerinin Genel Müdürden başka,aralarında seçecek- 
leri biri başkanlık eder.                                                       
    (Değişik:3/3/1954 - 6311/3 md.)İdare Meclisi en az dört kişi ile toplanır.  
Kararlar toplantıda bulunanların ekseriyetiyle verilir.                         
    İlk toplantıda salt çoğunluk olmazsa ikinci toplantıda çoğunluk ile karar   
verilir.Oylarda eşitlik olursa,başkanın bulunduğu taraf tercih edilir. (1)      
---------------------------                                                     
(1) Bu Kanunun 3 üncü maddesinde 13/11/1981 tarih ve 2559 Sayılı Kanunla yapı-  
lan değişiklik sonucunda,4 üncü ve 5 inci maddelerin uygulanma imkanı kalmamış- 
tır.                                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

 

 
    Madde 6 - (Değişik:1/6/1976 - 2013/2 Md.)                                   
    Sandığın bir genel müdürü ile sayısı üçten az olmamak ve Bakanlar Kurulunca 
tespit edilmek üzere yeteri kadar genel müdür yardımcısı bulunur.17/6/1938 tarih
ve 3460 sayılı Kanunun 18 inci maddesi hükmü mahfuz kalmak şartıyle 4 üncü ve   
daha yukarı derecedeki memurlarla bunların aylıklarına muadil ücret alan hizmet-
liler genel müdürlüğün teklifi üzerine Müdürler Kurulu,bunların dışında kalanlar
genel müdür tarafından tayin edilir.                                            

    Madde 7 - Sağlık Kurulunda:                                                 
    a) Milli Savunma Bakanlığınca,ordu kadrosundan tayin olunacak bir uzman su- 
bay hekim;                                                                      
    b) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tayin edilecek bir uzman hekim;     
    c) Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı kadrosundan bu Kurula memur edilecek  
bir uzman hekim;                                                                
    olmak üzere 3 üye bulunur.                                                  
    Kurul;her yıl aralarından birini gizli oy ile başkan seçer,üyelerinin tamamı
ile toplantı yapar,gereken hallerde dışardan uzman hekimlerin mütalaalarını da  
alır.                                                                           
    İlgili;yazı ile isterse göstereceği bir hekim,kendisi hakkında verilecek    
kararın görüşülmesinde,Kurula üye olarak iştirak ettirilir.                     
    Kurul,kararlarını Genel Müdürlükten evrakın kendilerine verilmesi tarihinden
itibaren en çok 15 gün içinde çoğunlukla verir.Oylarda eşitlik halinde Başkanın 
bulunduğu taraf tercih edilir.                                                  
    (Ek:16/1/1953 - 6015/1 md;Değişik:18/7/1963 -  294/1 md.)Sağlık Kurulu üye- 
lerine ayda (400) lira ücret verilir. (1)                                       

    Madde 8 - (Değişik:7/5/1986 - 3284/1 md.)                                   
    Yönetim Kurulu,Sandığın en yüksek seviyede yetkili ve sorumlu karar organı- 
dır.                                                                            
    Yönetim Kurulunun görevleri şunlardır:                                      
    a) Genel Müdürlükçe hazırlanacak yıllık bütçe ve kadroları inceleyip tespit-
lerini,                                                                         
    b) Genel Müdürlüğün teklifi ile bütçenin bölümleri için uygun gördüğü aktar-
maları yaparak,bölümler arasındaki aktarma teklifleri ile ek ve olağanüstü öde- 
nek tekliflerinden uygun gördüklerini,                                          
    c) Sandık gelirlerinin ve mevcutlarının işletilmesi için Genel Müdürlükçe   
hazırlanan yatırım planlarını inceleyip uygun gördüklerini,                     
    ç) Genel Müdürlükçe hazırlanacak kamulaştırma tekliflerinden karara bağla-  
dıklarını,                                                                      
    Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayına sunmak;                               
    d) Müteakip yılın en geç 15 Temmuzuna kadar Genel Müdürlükçe hazırlanacak   
bilanço ve kar ve zarar hesaplarını inceleyip,uygun görürse onayladıktan        
--------------------------------                                                
(1) Sağlık Kurulu üyelerine verilmekte olan ücrete dair hükmün,14/7/1965 tarih  
    ve 657 Sayılı Kanunun 31/7/1970 tarih ve 1327 Sayılı Kanunla değişik 91 inci
    maddesi karşısında uygulanma imkanı kalmamıştır.                            
                                                                                
*                                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
sonra,yapılan işlere ait rapor ile birlikte yine aynı yılın en geç Temmuz ayı   
sonuna kadar Yüksek Denetleme Kuruluna vermek;                                  
    e) Genel Müdürlükçe hazırlanacak teklif üzerine Sandığın genel politikasını 
tespit etmek;                                                                   
    f) Kanun,tüzük ve yönetmeliklerin uygulanması ve uygulamayla ilgili prensip-
lerin tespiti,vazife veya harp malullükleri ile er vazife malullüklerinin,Nakdi 
Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun kapsamına girenlerin tespiti ile    
kendisinden aylık bağlanacak iştirakçiyi veyahut emekli,adi malullük,vazife veya
harp malullüğü,er vazife malullüğü aylığı alanı kasten ve haksız yere öldüren   
veya öldürmeye teşebbüs edenlere veyahut malul sayılacak hale getirenlere ya da 
kendisine aylık bağlatacak iştirakçiye,emekli,adi malullük,vazife ve harp malul-
lüğü,er vazife malullüğü aylığı alana veya bunların ailesine karşı ağır bir cü- 
rüm işlediğinden veyahut bunlara karşı kanunen mükellef olduğu görevleri yerine 
getirmede büyük bir kusur işlediğinden dolayı ölüme bağlı bir tasarrufla miras- 
tan ıskat edilenlere ve emeklilik hakkı düşenlere aylık bağlanmaması için Genel 
Müdürlükçe hazırlanacak her çeşit teklifleri inceleyerek karara bağlamak;       
    g) Sandığın mali durumunu aralıksız denetlemek suretiyle gelirleri ile yü-  
rürlükteki aylık bağlama ve ödeme hükümleri hakkında alınması gereken tedbirleri
gerekçesiyle birlikte Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirmek;                   
    h) Dava açmak,icra kovuşturması yapmak,fayda görürse bunlardan feragat etmek
ve Sandığın leh ve alayhindeki dava ve takipleri sulh ve tahkim yolu ile hallet-
mek;                                                                            
    i) İmza yetkisi verileceklerle bunların yetkilerinin derecesini belli etmek;
    j) Genel Müdürlüğün teklifi üzerine,Sandığın sermayasinin işletilmesi yol-  
larını bu Kanunda yazılı esaslara göre tayin etmek;                             
    k) Fevkalade mesaisi görülen memurlara her yıl için iki aylık tutarını geç- 
memek üzere ikramiye verilmesi hakkında Genel Müdürlük tarafından yapılacak     
teklifleri karara bağlamak;                                                     
    l) Genel hükümlere göre uzman yerli ve yabancı sözleşmeli personel çalıştı- 
rılmasına karar vermek;                                                         
    m) Özel kanunlarda yer alan atama hükümleri saklı olmak kaydıyla dördüncü ve
daha yukarı derecedeki Sandık personelinin,Genel Müdürlüğün teklifi üzerine     
atamalarını yapmak;                                                             
    n) Kanun tasarı ve teklifleri hakkında Sandığın görüşlerini belirtmek ve    
Genel Müdürlükçe hazırlanacak tüzük tasarılarını ve yönetmelikleri inceleyerek  
onaylamak;                                                                      
    o) Gerekli görülen hallerde genel hükümlere göre,merkezde başkanlıklar,taş- 
rada bölge müdürlüğü,şube müdürlükleri ile irtibat büroları açılmasını sağlamak 
üzere Genel Müdürlüğün teklifini karara bağlamak;                               
    p) Kanun ve tüzüklerle verilecek diğer görevleri yapmak ve yetkileri kullan-
mak.                                                                            
    Yönetim Kurulu,bu görevlerinin bir kısmını Genel Müdürlüğe devredebilir.    
    Emekli,adi malullük,vazife ve harp malullüğü,er vazife malullüğü,dul ve ye- 
tim aylıklarına,harp malullüğü ve sosyal yardım zamlarına,toptan ödemeye,kesenek
iadesine,emeklilik ve evlenme ikramiyeleri ile ölüm yardımlarına ait tahakkuk   
ve ödeme işlemleri ve bunlara ilişkin düzeltme,kaldırma,iptal ve ret işlemleri  
ile yönetmeliklerde belirtilen sair işler Genel Müdürlükçe yürütülür.           
                                                                                
                                                                        *       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 9 - (Değişik:7/5/1986 - 3284/2 md.)                                   
    a) Yönetim Kurulunun 8 inci madde gereğince,Maliye ve Gümrük Bakanlığının   
onayına sunulacak kararlarının birer örneği 15 gün içinde bu Bakanlığa gönderi- 
lir.Bakanlıkça kanun ve tüzük hükümlerine uygun görülmeyen kararların,gerekçesi 
bildirilerek düzeltilmesi istenebilir.Yönetim Kurulu isteği yerinde görürse ka- 
rarını düzeltir.Aksi halde karşı görüşü ile birlikte Bakanlığa sunar.Bakanlık   
görüşünde ısrar ederse Yönetim Kurulu,kararını düzeltir.                        
    b) Yönetim Kurulunun 8 inci maddenin (f) fıkrasında yazılı konularla ilgili 
kararlarının birer örneği 15 gün içinde Maliye ve Gümrük Bakanlığına bildirilir.
    Maliye ve Gümrük Bakanlığı kendisine gönderilen bu kararlardan kanun ve tü- 
zük hükümlerine uygun görmediklerinin düzeltilmesini 30 gün içinde gerekçesi ile
birlikte resen Sandıktan isteyebilir.                                           
    Bakanlığın bildirimi üzerine,Yönetim Kurulu kararını düzeltmezse bu kararı  
dosyası ile birlikte Bakanlığa yollar.Bakanlık,görüşünde ısrar ederse bu konuda 
Danıştayın görüşü alınır.                                                       
    İlgililer hakkında alınmış kararlar ile Genel Müdürlükçe yapılan tahsis iş- 
lemlerine ait bildirimler,ilgililerin adreslerine iadeli taahhütlü olarak gönde-
rilir.Bunlara karşı ilgililer idari dava açabilir.                              

    Madde 10 - Genel Müdür Sandığın işlerini kanun,tüzük ve yönetmeliklerle Yö- 
netim Kurulu kararlarına göre yürütür.                                          
    Sandığı Genel Müdür temsil eder.                                            
    Temsil vazifesini doğrudan doğruya kendisi yapabileceği gibi yardımcıların- 
dan biri veya tevkil edeceği kimse ile de yaptırabilir.