Endeksler
                ESNAF VE KÜÇÜK SANATKARLAR KANUNU (1) (2)


                                                                                
    Kanun Numarası        : 507                                                 
    Kabul Tarihi          : 17/7/1964                                           
    Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 1,3,4/8/1964 Sayı: 11769-11771               
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5  Cilt: 3  Sayfa: 2884                     
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                   Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Derneği                           
    Derneğin tanımı ve üst kuruluşları:                                         

    Madde 1 - (Değişik: 2/5/1983-KHK 62/1 md; Aynen kabul: 14/2/1985-3153/1 md.)
    Esnaf ve küçük sanat sahipleriyle bunların yanlarında çalışanların müşterek 
ihtiyaçlarını karşılamak, mesleki faaliyetlerini kolaylaştırmak, mesleğin genel 
menfaatlerine uygun olarak gelişmesini sağlamak, meslek mensuplarının birbirle- 
riyle ve halk ile olan ilişkilerinde dürüstlüğü ve güveni hakim kılmak üzere    
meslek disiplini ve ahlakını korumak maksadıyla kurulan kamu kurumu niteliğinde 
tüzelkişiliğe sahip meslek kuruluşlarına Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Derneği     
denir.                                                                          
    Derneğin üst kuruluşu olan birlikler, federasyonlar ve konfederasyon kamu   
kurumu niteliğinde meslek kuruluşlarıdır.                                       
    Kanunun kapsamı:                                                            

    Madde 2 - İster gezici olsun, ister bir dükkanda veya bir sokağın belli ye- 
rinde sabit bulunsunlar, ticareti sermayesi ile birlikte vücut çalışmalarına da-
yanan ve geliri o yer gelenek ve teamülüne nazaran tacir niteliğini kazanmasını 
icabettirmiyecek miktarda sınırlı olan ve bu bakımdan ticaret sicili ve dolayı- 
siyle ticaret ve sanayi odasına kayıtları gerekmiyen, aynı niteliğe (Sermaye un-
suru olsun, olmasın) sahibolmakla beraber, ayrıca çalıştığı sanat, meslek ve    
hizmet kolunda bilgi, görgü ve ihtisasını değerlendiren hizmet, meslek ve küçük 
sanat sahipleriyle bunların yanlarında çalışanlar ve geçimini sınırlı olarak    
kamyonculuk, otomobilcilik ve şoförlükle temin eden kimselerin birinci maddede  
belirtilen amaçlarla kuracakları dernekler bu kanun hükümlerine tabidir.        
-------------                                                                   
(1) 14/2/1985 tarih ve 3153 sayılı Kanunun, bu Kanuna "Ek madde 8" hükmü olarak 
    alınan 39 uncu maddesi gereğince bu Kanunda geçen "Bakanlık" deyimi "Sanayi 
    ve Ticaret Bakanlığı", "Denetçiler" deyimi "Denetim Kurulu", "Yönetim Mecli-
    si" deyimi "Yönetim Kurulu",  "Haysiyet Divanı" deyimi "Disiplin Kurulu",   
    "Komiser" deyimi "Bakanlık Temsilcisi", "Dernek Katibi" deyimi "Başkatip"   
    ve "Genel Katip" deyimi "Genel Sekreter" olarak değiştirilmiş ve metne      
    işlenmiştir.                                                                
(2) 9/5/1991 tarih ve 3741 sayılı Kanunla gelen Ek 10 uncu maddesi ile bu Kanun-
    da adı geçen "Dernek" deyimi "Oda", "Küçük Sanatkar" deyimi "Sanatkar", Baş-
    kanlar Meclisi" deyimi "Başkanlar Kurulu", "Adiyen" kelimesi "Olağan" olarak
    değiştirilmiştir.                                                           
KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (EK - 9)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Derneklerin kuruluşu:                                                       

    Madde 3 - (Değişik birinci fıkra: 9/5/1991 - 3741/1 md.) Esnaf ve sanatkar- 
lar dernekleri, dernek kurulması istenen yerde çalışmakta olan sanat, hizmet,   
meslek sahipleri ile esnaftan en az 200 kişinin isteği ve Bakanlığının izni ile 
kurulur.                                                                        
    Bu hususta yapılacak müracaat dilekçesine, Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca   
hazırlanan örneğe uygun düzenlenmiş tutanak ile birlikte statünün üç nüshası ek-
lenerek İdare Amirliğine verilir.                                               
    İdare Amirliği kendi yapacağı incelemeden sonra mütalaasiyle birlikte on beş
gün içinde belgeleri Sanayi ve Ticaret Bakanlığına gönderir.                    
    Sanayi ve Ticaret Bakanlığı iki ay içinde izin verip vermediğini bildirmedi-
ği takdirde dernek kendiliğinden kurulmuş olur.                                 
    Bu maddeye göre Danıştay'da açılacak davalar altı ay içinde hükme bağlanır. 
    (Ek: 9/5/1991 - 3741/1 md.) Kurulacak karma derneklerde, birliğin önerisi   
üzerine meslek komiteleri teşekkül ettirilir. Meslek komitelerinin kuruluş, ça- 
lışma esas ve usulleri Konfederasyonca çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir. 
    Çalışma bölgesi:                                                            

    Madde 4 - (Değişik: 9/5/1991 - 3741/2 md.)                                  
    Esnaf ve sanatkarlar derneklerinin çalışma bölgesi bulundukları ilçenin sı- 
nırlarıdır.                                                                     
    Birden fazla ilçe bulunan büyükşehir il merkezlerinde kurulan derneklerin   
çalışma bölgesi büyükşehire dahil ilçelerin sınırlarıdır.                       
    Aynı bölgede ve aynı konuda birden fazla dernek kurulamaz.                  
    Dernekler çalışma bölgeleri içinde şubeler ve irtibat büroları tesis edebi- 
lirler.                                                                         
    Konularının değişik olup olmadığının belli edilmesi yönünden çıkacak anlaş- 
mazlıklar 6 ncı maddede söz konusu komitece çözümlenir.                         
    Derneğe kayıt:                                                              

    Madde 5 - (Değişik: 2/5/1983-KHK 62/2 md; Aynen kabul:14/2/1985-3153/2 md.) 
    Esnaf ve Sanatkar Siciline kayıtlı esnaf ve küçük sanatkarlar çalışma bölge-
si içindeki ilgili derneğe kayıt olmak zorundadırlar. Kayıt zorunluluğunu bir ay
içinde yerine getirmeyenler, sicile kayıt tarihinden geçerli olmak üzere doğru- 
dan doğruya kaydedilirler.                                                      
    Esnaf ve küçük sanatkarlar derneğine kayıtlı olanlar, ticaret, sanayi veya  
deniz ticaret odalarına kaydedilemezler; ticaret, sanayi veya deniz ticaret oda-
larına kayıtlı bulunanlar ise, esnaf ve küçük sanatkarlar derneğine kayıt edile-
mezler.                                                                         
    Belirleme koordinasyon kurulu ve anlaşmazlıkları çözümleme komiteleri:      

 

 
    Madde 6 - (Değişik: 2/5/1983-KHK 62/3 md; Aynen kabul: 14/2/1985-3153/3 md.)
    Esnaf ve küçük sanatkar kollarını belirlemek ve yıllık gayri safi gelirleri 
ve bölgelerin özelliklerine göre esnaf ve küçük sanatkarlar ile tacir ve sanayi-
cinin ayırımını yapmak, Türk Ticaret Kanununun 1463 üncü maddesi gereğince çıka-
rılacak Bakanlar Kurulu Kararnamesini hazırlamak ve bunları ilan etmek üzere,   
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar veya Müsteşar Yardımcısının başkanlığında  
Sanayi ve Ticaret, Maliye ve Gümrük, Milli Eğitim Gençlik ve Spor ve Çalışma ve 
Sosyal Güvenlik bakanlıklarının ilgili genel müdürleri ile Devlet Planlama Teş- 
kilatı Müsteşarlığı, Türkiye Halk Bankası Genel Müdürlüğünün birer temsilcisin- 
den oluşan "Esnaf ve Küçük Sanatkar ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinas-
yon Kurulu" kurulmuştur. Kurul çalışmalarında Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz    
Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği ile Türkiye Esnaf ve Küçük Sanat-  
karlar Konfederasyonunun görüşlerini alır.                                      
    Kurulun Sekreterlik görevi Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca yürütülür.        
    Kurulun çalışma esasları bir yönetmelikle düzenlenir.                       
    Bu Kanuna tabi dernekler arasında veya bu dernekler ile 5590 sayılı Kanuna  
tabi odalar arasında üye kayıt zorunluğu bakımından çıkacak anlaşmazlıkları çö- 
zümlemek üzere il ve ilçelerde üçer kişiden oluşan komiteler kurulur.           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu Komiteler;                                                               
    a) İl Sanayi ve Ticaret Müdürlüğü bulunan illerde bu müdürlerin, İl Sanayi  
ve Ticaret Müdürlüğü bulunmayan illerde ise valinin görevlendireceği bir yet-   
kilinin başkanlığında ticaret, sanayi veya deniz ticareti odalarının temsilcisi 
ile esnaf ve küçük sanatkarlar dernekleri birliğinin temsilcisinden oluşur.     
    b) İlçelerde mülki amirin başkanlığında ilgili dernek ve odaların birer tem-
silcisinden kurulur.                                                            
    Komite kararlarına ilgililer tarafından 10 gün içinde yetkili asliye hukuk  
mahkemesine itiraz edilebilir. Mahkemenin kararı kesindir.                      
    Kesinleşen mahkeme kararı üzerine ilgili sicil memurlukları kayıtlarında    
gerekli işlemi yapmak zorundadırlar.                                            
                                                                                
    Birlik ajanlığı:                                                            

    Madde 7 - Esnaf ve küçük sanatkarlar derneklerinin kurulmadığı ilçe, bucak  
ve köylerde Birlik tarafından ajanlık tesis olunabilir. Ajan o yer esnaf ve sa- 
natkarlarının mütalaası da alınmak suretiyle Birlik tarafından o yer esnaf ve   
sanat sahiplerinden ve bunlar içinde gerekli nitelikte bir kimse bulunmadığı    
takdirde aynı şekilde sair kimselerden atanır. İşden uzaklaştırma da aynı usule 
tabidir.                                                                        
    Ajanlık giderleri birlik tarafından karşılanır. Gelirleri de birliğe gelir  
kaydedilir.                                                                     
    Ajanlıklar bulundukları yerin idari kuruluş sınırları içinde derneklere     
kayıtla zorunlu esnaf ve küçük sanat sahiplerini kaydetmek, sicillerini tutmak, 
ilgili merciler veya bizzat bağlı olan esnaf ve küçük sanat sahipleri tarafından
istenecek belge ve bilgileri vermekle görevli olup,birliğe bağlı olarak çalışır.
    Yukardaki hizmet karşılığında yalnız 38 inci maddedeki ücretler tahsil olu- 
nur.                                                                            
    Birlik, ajanlık çalışma hudutlarını, ajanlık kuruluşu mümkün olmıyan yerlere
yayma yetkisindedir.                                                            
                                                                                
    Üyelik nitelikleri:                                                         

    Madde 8 - Esnaf ve küçük sanatkarlar derneklerine üye olabilmek için aşağı- 
daki hususlar aranır.                                                           
    a) Türkiye Cumhuriyeti uyruğunda olmak veya yabancı devlet uyruğunda bulun- 
makla beraber Türkiye'de sanat ve ticareti yürütmeye izinli bulunmak,           
    b) Medeni hakları kullanmak yetkisine sahipolmak,                           
    c) 2 nci maddedeki nitelikte olmak,                                         
    2 nci maddedeki nitelikte bulunmakla beraber reşidolmıyanlar derneklere aday
üye olarak kaydedilebilirler. Bu gibi kimseler, derneğin sağlıyacağı sosyal her 
türlü imkanlardan faydalanırlar. Ancak,Genel Kurula üye sıfatı ile katılamazlar.
                                                                                
    Üyelik niteliğinin kaybı:                                                   

    Madde 9 - Derneklere kayıtlı üyelerin kayıtlarının silinebilmesi için aşağı-
daki hallerin bulunması zorunludur:                                             
    a) Daimi olarak bölge dışına çıkmak,                                        
    b) 8 inci maddenin "a", "b", "c", fıkralarındaki nitelikleri kaybedenler ve-
ya bu niteliklerinden birine sahip olmadıkları sonradan anlaşılanlar,           
    c) Aralıksız olarak altı ay fiilen sanat,meslek ve hizmetlerini yapmıyanlar,
    ç) Sanat ve ticaretten geçici veya sürekli olarak yasaklananlar,            
    Yukardaki fıkralara göre kayıtları silinenlerden üyelik niteliklerini yeni- 
den almaları sebebiyle yeniden derneğe alınanların, dernek üyeliği dolayısiyle  
kazandıkları haklar devam eder.                                                 
KANUNLAR, AĞUSTOS 1991 (Ek - 9)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Organlar:                                                                   

    Madde 10 - Esnaf ve küçük sanatkarlar derneklerinin organları:              
    a) Genel kurul,                                                             
    b) Yönetim kurulu,                                                          
    c) Denetim kurulu,                                                          
    ç) (Mülga: 2/5/1983 - KHK 62/38 md.)