Endeksler
                                                                                
                         SOSYAL SİGORTALAR KANUNU  (1) (2)                      
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası          : 506                                               
    Kabul Tarihi            : 17/7/1964                                         
    Yayımlandığı R. Gazete  : Tarih: 29,30, 31/7/1964-1/8/1964                  
                              Sayı: 11766-11779                                 
    Yayımlandığı Düstur     : Tertip: 5 Cilt: 3 Sayfa: 2827                     
                                                                                
                                 *                                              
                                * *                                             
                                                                                
          Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız.                 
        "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"                
                          Cilt: 2    Sayfa: 745                                 
                                                                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
                                                                                
          Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara    
                  göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                   
                                                                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
                                                                                
        Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren   
          yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre         
                      düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                    
                                                                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
                                                                                
                            BÖLÜM - I                                           
                          Genel Hükümler                                        
                                                                                
    Kanunun amacı:                                                              

    Madde 1 - İş kazalariyle meslek hastalıkları, hastalık, analık, malüllük,   
yaşlılık ve ölüm hallerinde bu kanunda yazılı şartlarla sosyal sigorta yardımla-
rı sağlanır.                                                                    
    Bu kanunda geçen (Kurum) deyimi (Sosyal Sigortalar Kurumu) anlamına gelir.  
                                                                                
    Sigortalı sayılanlar: (3)                                                   

    Madde 2 - (Değişik: 11/5/1976-1992/1 md.)                                   
    Bir hizmet akdine dayanarak bir veya birkaç işveren tarafından çalıştırılan-
lar bu kanuna göre sigortalı sayılırlar.                                        
    10/7/1941 tarihli ve 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması hakkındaki Ka- 
nuna göre çalıştırılan Koruma Bekçileri bu kanuna tabidir.                      
----------------------------------------                                        
(1) Bu kanunun ek 26 ncı maddesine göre, kanunda yer alan gelir ve aylıkların   
    ödenmesine dair dönem ve devre tabirleri, bir aylık veya üç aylık dönemi    
    ifade eder.                                                                 
(2) Bu Kanunda "Çalışma Bakanlığı" ve "Sosyal Güvenlik Bakanlığı" deyimleri;    
    1/12/1993 tarih ve 3918 sayılı Kanunla 9/7/1945 tarih ve 4792 sayılı Kanuna 
    eklenen Ek 2 nci madde ile "Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı" olarak de-
    ğiştirilmiştir.                                                             
(3) Bu maddenin uygulanmasında ek 10 ve 13 üncü maddelere bakınız.              
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1994 (Ek - 19)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu kanunda belirtilen Sosyal Sigorta yardımlarından sigortalılar ile bunla- 
rın eş ve çocukları ve sigortalıların ölümlerinde bu kanuna göre hak sahibi olan
kimseleri yararlanırlar.                                                        
                                                                                
    Sigortalı sayılmıyanlar:                                                    

    Madde 3 - 1 - Aşağıda yazılı kimseler bu kanunun uygulanmasında sigortalı   
sayılmazlar:                                                                    
    A - (Değişik: 24/10/1983-2934/1 md.)                                        
    a) Kamu sektörüne ait tarım ve orman işlerinde ücretle,                     
    b) Özel sektöre ait tarım ve orman işlerinde ücretle ve sürekli olarak,     
    c) Tarım sanatlarına ait işlerde,                                           
    d) Tarım işyerlerinde yapılan ve tarım işlerinden sayılmayan işlerde,       
    e) Tarım işyeri sayılmayan işyerlerinin park, bahçe, fidanlık ve benzeri    
işlerinde,                                                                      
    Çalışanlar hariç olmak üzere tarım işlerinde çalışanlar (1)                 
    B) İşverenin ücretsiz çalışan eşi,                                          
    C) Aynı konutta birlikte yaşıyan ve üçüncü dereceye kadar (Üçüncü derece    
dahil) olan hısımlar sırasında ve aralarında dışardan başka kimse katılmıyarak  
bu konut içinde yapılan işlerde çalışanlar.                                     
    D) (Değişik: 11/8/1977-2100/1 md.) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve  
sürekli olarak çalışanlar hariç) (1)                                            
    E) Askerlik hizmetlerini yapmakta olan yükümlüler (27/2/1962 tarihli 33 sa- 
yılı Kanun hükümlerine göre çalışanlar hariç),                                  
    F) Kanunla kurulu emekli sandıklarına aidat ödemekte olanlar,               
    G) Yabancı bir memlekette kurulu herhangi bir müessese tarafından ve o mües-
sese nam ve hesabına Türkiye'ye bir iş için gönderilen ve yabancı memlekette si-
gortalı olduğunu bildiren yabancı kimseler,                                     
    H) Resmi meslek ve sanat okullariyle, yetkili resmi makamların müsaadesiyle 
kurulan meslek veya sanat okullarında tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işle- 
rinde çalışan öğrenciler,                                                       
    I) Yalnız ceza ve ıslah evleri içindeki atelyelerde çalıştırılan mahkümlar, 
    J) Sağlık müesseselerinde işe alıştırılmakta olan hasta veya malüller,      
    K) Herhangi bir işverene hizmet akdiyle bağlı olmaksızın kendi nam ve hesa- 
bına çalışanlar,                                                                
    L) (Ek: 29/4/1986-3279/1 md.) Köy sınırları içinde, anahtar teslimi veya    
ihale suretiyle başkasına verilmeksizin, turistik, ticari veya dinlenme gayesi  
dışında, kısmen inşaat sahibi ve aile fertlerinin çalışması, kısmen de hariçten 
işçi çalıştırılması suretiyle kendi ihtiyaçları için yapılan inşaat, tamirat,   
tadilat, tesisat ve benzeri işlerde çalışanlar,                                 
                                                                                
    II- Aşağıda belirtilenler hakkında bazı sigorta kolları uygulanmaz:         
    A) Malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, bir işveren emrinde çalışan ve   
Türk uyruklu olmıyan kimselerden Kurumdan yazılı istekte bulunanlar hakkında    
ve istek tarihinden sonraki ay başından başlanarak uygulanır.                   
    B) Özel kanunda tarifi ve nitelikleri belirtilen çıraklar hakkında, çırak-  
lık devresi sayılan süre içinde analık, malüllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları  
ile bu kanunun 35 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.                            
----------------------------------------                                        
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 9 ncu maddeye bakınız.                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    C) (Değişik: 29/4/1986-3279/1 md.) Kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumla-  
rından malullük veya emekli aylığı almakta iken bu Kanuna tabi sigortalı bir iş-
te çalışanların 78 inci maddeye göre tespit edilen prime esas kazançları üzerin-
den 63 üncü madde hükmüne göre Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilir.            
    Sosyal Güvenlik Destek Primi ödenmiş süreler, bu Kanuna göre sigortalılık   
süresinden sayılmaz ve 24/5/1983 tarih ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumları-
na tabi olarak geçen hizmetlerin birleştirilmesi hakkında Kanun hükümleri uygu- 
lanmaz, 64 üncü madde hükmüne göre toptan ödeme yapılmaz. Ancak iş kazası veya  
meslek hastalığı halinde 12 nci madde hükümleri uygulanır.                      
    Bunlardan kendi kanunlarına göre görev malullüğü aylığı bağlanmış olanlar   
Kurumdan yazılı talepte bulunurlarsa, bunlar hakkında talep tarihini takip eden 
aybaşından itibaren, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları da uygulanır.       
    D) (Ek: 20/6/1987-3395/1 md.) El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hak-
kında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta    
kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malüllük, yaşlılık ve ölüm si-
gorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı      
olabilirler.                                                                    
                                                                                
    İşveren ve işveren vekilinin tarifi:                                        

    Madde 4 - (Değişik: 11/5/1976-1992/1 md.)                                   
    Bu kanunun uygulanmasında 2 nci maddede belirtilen sigortalıları çalıştıran 
gerçek veya tüzel kişiler "İşveren" dir.                                        
    İşveren nam ve hesabına işin yönetimi görevini yapan kimseler "İşveren veki-
li" dir.                                                                        
    Bu kanunda geçen işveren deyimi işveren vekilini de kapsar.                 
    (Değişik: 14/5/1985-3203/1 md.) İşveren vekili bu Kanunda belirtilen yüküm- 
lülüklerinden dolayı aynen işveren gibi sorumludur.                             
    Çiftçi mallarını koruma bekçileri hakkında, işverenlerin bu kanunda belirti-
len yükümleri bunları tayine yetkili makam tarafından yerine getirilir.         
                                                                                
    İşyerinin tarifi:                                                           

    Madde 5 - Bu kanunun uygulanmasında, 2 nci maddede belirtilen sigortalıla-  
rın işlerini yaptıkları yerler "İşyeri" dir.                                    
    İşin niteliği ve yürütümü bakımından işyerine bağlı bulunan yerlerle dinlen-
me, çocuk emzirme, yemek, uyku, yıkanma, muayene ve bakım, beden veya meslek    
eğitimi yerleri, avlu ve büro gibi diğer eklentiler ve araçlar da (İşyeri) nden 
sayılır.                                                                        
                                                                                
    Sigortalılığın başlangıcı ve mecburi oluşu:                                 

 

 
    Madde 6 - Çalıştırılanlar, işe alınmalariyle kendiliğinden "Sigortalı" olur-
lar.                                                                            
    Sigortalılar ile bunların işverenleri hakkında sigorta hak ve yükümleri     
sigortalının işe alındığı tarihten başlar.                                      
    Bu suretle sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.   
    Sözleşmelere, sosyal sigorta yardım ve yükümlerini azaltmak veya başkasına  
devretmek yolunda hükümler konulamaz.                                           
                                                                                
    Geçici görevde yabancı ülkeye gönderilme:                                   

    Madde 7 - İşveren tarafından geçici görevle yabancı ülkelere gönderilen si- 
gortalıların bu kanunda yazılı hak ve yükümleri bu görevi yaptıkları sürece de  
devam eder.                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    İşyerini bildirme:                                                          

    Madde 8 - İşveren, örneği Kurumca hazırlanacak bildirgeyi, sigortalı        
çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren en geç bir ay içinde, Kurumun ilgili   
teşkilatına vermekle veya taahhütlü olarak göndermekle yükümlüdür.              
    İşverene, Kurumca, bildirgenin alındığını bildirir bir belge verilir veya   
taahhütlü olarak gönderilir.                                                    
    Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi bu kanunda belirtilen hak ve yü- 
kümleri kaldırmaz.                                                              
    Sigortalı çalıştırılan bir işin veya işyerinin başka bir işverene devrolun- 
ması veya intikal etmesi halinde de, yeni işveren bildirge vermekle yükümlüdür. 
Bu işlerde çalışan sigortalıların sigorta hak ve yükümleri devam eder.          
                                                                                
    Çalıştırılan sigortalıları bildirme:                                        

    Madde 9 - İşveren, çalıştırdığı sigortalıları, örneği Kurumca hazırlanacak  
bildirgelerle en geç bir ay içinde Kuruma bildirmeye mecburdur.                 
                                                                                
    Bildirilmiyen sigortalılar için yapılacak işlem:                            

    Madde 10 - Sigortalı çalıştırmaya başlandığının süresi içinde Kuruma bildi- 
rilmemesi halinde bildirgenin sonradan verildiği veya sigortalı çalıştırıldığı- 
nın Kurumca tesbit edildiği tarihten önce meydana gelen iş kazası, meslek hasta-
lığı, hastalık ve analık hallerinde ilgililerin sigorta yardımları Kurumca sağ- 
lanır.                                                                          
    Sigortalı çalıştırmaya başlandığı Kuruma bildirilmiş veya bu husus Kurumca  
tesbit edilmiş olmakla beraber, yeniden işe alınan sigortalılardan, süresi için-
de Kuruma bildirilmiyenler için de, iş kazası, meslek hastalığı, hastalık ve    
analık hallerinde gerekli sigorta yardımları Kurumca sağlanır.                  
    Ancak, yukarıki fıkralarda belirtilen sigorta olayları için Kurumca yapılan 
ve ilerde yapılması gerekli bulunan her türlü masrafların tutarı ile, gelir     
bağlanırsa bu gelirlerin 22 nci maddede sözü geçen tarifeye göre hesabedilecek  
sermaye değerleri tutarı, 26 ncı maddede yazılı sorumluluk halleri aranmaksızın,
işverene ayrıca ödettirilir.                                                    
                                                                                
                             BÖLÜM - II                                         
              İş Kazalariyle Meslek Hastalıkları Sigortası                      
                                                                                
    İş kazası ve meslek hastalığının tarifi: