ileri
Endeksler SOSYAL SİGORTALAR KURUMU KANUNU (1) (2)
Kanun Numarası : 4792
Kabul Tarihi : 9/7/1945
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 16/7/1945 Sayı: 6058
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 26 Sayfa: 1332
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, <> nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Kuruluş
Madde 1 - İş hayatında türlü hallere karşı ilgili Sigorta Kanunu hükümleri-
ni uygulamak ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bağlı olmak üzere İşçi
Sigortaları Kurumu vücude getirilmiştir.
Kurum bu kanun ve özel hukuk hükümlerine tabidir. Mali ve idari bakımdan
muhtardır ve tüzel kişilikte bir Devlet kurumudur.
(Ek:1/12/1993-3918/1 md.) Kurum, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulunun
denetimine tabidir.
Madde 2 - İşçi Sigortaları Kurumunun organları şunlardır:
A) Genel Müdürlük kuruluşu;
B) Yönetim Kurulu;
C) Genel Kurul.
Genel Müdürlük Kuruluşu
(Madde 3 - Değişik: 1/12/1993-3917/3 md.)
Genel Müdürlük kuruluşu,Genel Müdür ve beş Genel Müdür Yardımcısı ile merkez
ve taşra teşkilatından oluşur.
Madde 4 - Kurumun Genel Müdürü ile Yardımcıları Çalışma ve Sosyal Güvenlik
Bakanının teklifi üzerine müşterek karar ile tayin olunur.
Madde 5 - (Değişik: 1/3/1950 - 5565/1 md.)
Genel Müdür, Kurumun bütün işlerini Yönetim Kurulunun gözetimi altında ilgi-
li kanunlar hükümlerine göre yürütür ve mahkemelerle adalet ve idare makamlarına
ve gerçek ve tüzelkişilere karşı Kurumu temsil eder.
Genel Müdür Yardımcıları merkez ve bölgelerde, şube veya acentalık müdürleri
kendilerine verilecek yetki nispetinde Genel Müdürlüğün kanuni mümessili olup
mahkemelerle adalet ve idare makamlarına karşı Kurumu doğrudan doğruya temsil
edebilirler.
-----------------
(1) a - Kanunun "İşçi Sigortaları Kurumu Kanunu" olan adı, 17/7/1964 tarihli
ve 506 sayılı Kanunun 136 ncı maddesi ile metne işlendiği şekilde
değiştirilmiştir.
b - Bu Kanunun düzenlediği atama usulüne dair konularda 23/4/1981 tarih
ve 2451 sayılı Kanunun 2-5 inci maddelerine bakınız.
(2) Bu Kanunun 3,6,17 ve 19 uncu maddeleri, 20/8/1993 tarih ve 503 sayılı KHK
ile değiştirilmiş, aynı KHK ile 4 ayrı geçici madde getirilmiş olup,
sözkonusu KHK, Anayasa Mahkemesince (RG:4.12.1993-21778) iptal edilmiş ve
altı ay sonra yürürlüğe girmesi kararlaştırılmıştır. İptal Kararı yürürlüğe
girmeden önce, 503 sayılı KHK hükümleri 3917 sayılı Kanun ile yeniden düzen-
lenmiş ve ilgili yerlerine işlenmiştir.
KANUNLAR, ŞUBAT 1994 (Ek - 19)
Madde 6 - (Değişik birinci fıkra: 16/6/1975-1912/7 md.) Kurumun, 657 sayılı
Devlet Memurları Kanununun 1897 sayılı Kanunla değişik 43 üncü maddesinde yer
alan cetvelin 4 üncü derecesine kadar olan memurları Genel Müdürün teklifi üze-
rine Yönetim Kurulunca, bunların dışındaki Kurum Personeli ise Genel Müdür tara-
fından atanır.
(Ek fıkralar 2, 3, 4: 12/2/1963-174/1 md.; Mülga: 11/5/1976 - 1992/Ek 2 md.)
(Ek: 12/2/1963-174/1 md.) Kurumun Memur ve Hizmetlileri hakkında 4489 sayılı
Kanun, Hukuk Müşavirliği Teşkilatında Çalışanlar hakkında da 1389 sayılı Kanun
hükümleri uygulanır.
(Ek: 16/6/1988-KHK-332/1 md.; Aynen kabül:26/10/1988-3485/1 md.) Kurum icra
takip ve dava işleri için genel hükümlere göre vekalet akti ile lüzum görülecek
sayıda avukatla sözleşme yapabilir. Sözleşmenin şartları ve ücret miktarı Yöne-
tim Kurulunca tesbit edilir.
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Kurum merkez teşkilatında kurulacak Sigorta Teftiş
Kurulu Başkanlığı emrinde teftiş, kontrol ve denetleme yetkisini haiz Sigorta
Müfettişi ve Sigorta Müfettiş Yardımcıları istihdam eder.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı, Sosyal Sigorta-
lar ile ilgili mevzuat hakkında çalışmalar yapmak, mevzuatın uygulanmasını de-
netlemek, mevzuatta öngörülen ve Genel Müdürlük Makamınca verilen diğer işleri
yapmakla görevlidir.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişliği Yardımcılığına atanabilmek
için 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde sayılan şartlara
ek olarak;
a) Hukuk, Siyasal Bilgiler, İktisat, İşletme ve İktisadi ve İdari İlimler
Fakültesinden veya öğrenim itibariyle bunlara denkliği kabul edilen yurt içi
ve yurt dışındaki 4 yıl süreli fakülte veya yüksek okullardan birini bitirmiş
olmak,
b) Açılacak yarışma ve yeterlilik sınavında başarılı olmak,
c) Sınavın yapıldığı tarihte 30 yaşından gün almamış olmak,
Şarttır.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettiş Yardımcılığında en az üç yıl
çalışmak ve olumlu sicil almak kaydıyla açılacak yeterlilik sınavında başarı
gösterenler Sigorta Müfettişi ünvanını alırlar.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Bu sınavda başarısız olan Sigorta Müfettiş Yar-
dımcıları, yeniden yeterlilik sınavına alınmazlar. Bu sınavı kazanamayanlar
ile haklı bir sebebi olmaksızın sınava katılmayanların Sigorta Müfettiş Yar-
dımcılığı görevlerine son verilir ve Kurumda durumlarına uygun başka kadrolara
atanırlar.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Teftiş Kurulu Başkanlığı, Sigorta Müfet-
tişliği ve Sigorta Müfettiş Yardımcılığı ile ilgili usul ve esaslar, bunların
eğitime tabi tutulmaları, seçilme yöntemleri ve diğer hususlar bir yönetmelikle
düzenlenir.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişlerinin görevleri şunlardır;
a) İşveren nezdinde işle ilgili her türlü kayıt ve belgeleri incelemek,
b) İlgililerden, bilgi istemek ve toplamak,
c) İş yerinde çalıştırılanlar ile işçi sağlığı ve iş güvenliğine aykırı
durumları tesbit etmek,
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta Müfettişleri, işverenin Kuruma, emsa-
line veya yapılan işin nitelik ve kapsamına göre işin yürütümü için gerekli
olan sigortalı sayısının, çalışma süresinni veya prime esas kazanç tutarının
altında bildirimde bulunduğunu saptamaları halinde, sigorta primleri hesabına
esas tutulacak kazançlar toplamı, sigorta müfettişi raporuna dayanılarak,
Kurumca resen hesaplanır ve buna göre bulunacak sigorta primleri 506 sayılı
Kanunun 80 inci maddesine göre tahsil olunur.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) İşin yürütümü için gerekli olan asgari işçilik
miktarı, yapılan işin niteliği, bünyesinde kullanılan teknoloji, işyerinin
büyüklüğü, benzer işletmelerde çalıştırılan işçi sayısı, ilgili meslek veya
kamu kuruluşlarının görüşü gibi unsurlar dikkate alınarak sigorta müfettişince
saptanır.
(Ek:1/12/1993-3917/4 md.) Kurumca resen tahakkuk ettirilerek tebliğ edilen
prim borçlarına karşı işveren, tebliğ tarihinden itibaren (15) gün içinde Kuru-
ma itiraz edebilir. İtiraz takibi durdurur. Kurumca itirazın reddi halinde,
işveren, kararın tebliğ tarihinden itibaren (15) gün içinde yetkili iş mahkeme-
sine başvurabilir: Mahkemeye başvurulması prim borcunun takip ve tahsilini
durdurmaz.
(Ek: 1/12/1993-3917/4 md.) Sigorta müfettişleri bu görevleri yaparken
mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurları, belediye başkanları, köy muhtarları
ve kamu müesseseleri kendilerine kolaylık göstermeye ve yardımcı olmaya mecbur-
durlar.
Madde 7 - Kurumun memur ve hizmetlileri Türk Ceza Kanunu hükümlerinin
uygulanmasında Devlet memuru sayılır.
Madde 8 - (Mülga :17/7/1964-506/141 md.)
Madde 9 - İşçi Sigortaları Kurumunda Bakanlar Kurulunda alınacak karar
üzerine özel bağıtlarla yabancı uzmanlar çalıştırılabilir.
Yönetim Kurulu
Madde 10 - (Değişik: 1/12/1993-3918/2 md.)
Yönetim Kurulu bir karar organı olup, Kurumun en yüksek yönetim, karar,
yetki ve sorumluluğunu taşır.
Yönetim Kurulu, bir başkan ile altı üyeden oluşur.
Biri Kurum Genel Müdür Yardımcısı olmak üzere iki üye Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığının, bir üye Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığının bağlı
olduğu Devlet Bakanının önerisi üzerine ortak kararla atanır. Çalışma ve Sosyal
Güvenlik ile Devlet Bakanlıklarınca atanacak üyelerin sigorta, hukuk, tıp,
sağlık idaresi, mühendislik, maliye veya ekonomi konularından birinde yetkili
kimseler olması şarttır.
İşçi ve işverenler ile Kurumdan aylık ve gelir almakta olanları temsil eden
birer üye, Genel Kurulda kendi temsilcileri tarafından seçilir.
Genel Müdür, Yönetim Kurulu üyesi ve başkanıdır. Genel Müdürün bulunmadığı
hallerde, Genel Müdür Yardımcısı Kurula başkanlık eder.
Yönetim Kurulu üyelerinin görev süresi üç yıldır. Süresi biten üyeler tekrar
atanabilir veya seçilebilirler. Atama ve seçim dönemi içerisinde herhangi bir
nedenle Yönetim Kurulu üyeleği sona erenlerin yerleri, aynı usulle yenileri
atanmak veya seçilmiş bulunan yedekler getirilmek suretiyle duldurulur. Bu
şekilde göreve gelenler, yerlerini aldıkları üyenin görev süresini tamamlarlar.
Yönetim Kurulu, haftada en az bir defa ve asgari dört üye ile toplanır.
Toplantıya katılan üyelerin çoğunluğu ile karar verilir. Oylarda eşitlik halin-
de, Başkanın bulunduğu taraf çoğunlukta sayılır.
Yönetim Kurulunun çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar yönetmelikle
düzenlenir.
Özürsüz olarak Yönetim Kurulu toplantılarına katılmayan üyelerin ücretlerin-
den yönetmelik hükümlerine göre kesinti yapılır.
ileri