ileri
Endeksler
DİSİPLİN MAHKEMELERİ KURULUŞU, YARGILAMA
USULÜ VE DİSİPLİN SUÇ VE CEZALARI
HAKKINDAKİ KANUN (1)
Kanun Numarası : 477
Kabul Tarihi : 16/6/1964
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 26/6/1964 Sayı : 11738
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 3 Sayfa : 2691
BİRİNCİ KISIM
Disiplin Mahkemeleri Kuruluş ve Yargılama Usulü
Kuruluş:
Madde 1 - Disiplin mahkemesi; alay, tümen, kolordu (Deniz ve Havada eşidi),
ordu komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları ile
Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığı ve Genelkurmay Başkanlığı nezdinde kurulur.
Jandarma Genel Komutanının, Kuvvet Komutanlarının ve Milli Savunma Bakanlığı
Müsteşarının göstereceği lüzum üzerine veya doğrudan doğruya Genelkurmay
Başkanlığınca, diğer komutanlıklar veya askeri kurum amirlikleri nezdinde de
disiplin mahkemesi kurulabilir.
(Ek: 27/4/1989 - 3554/1 md.) Seferberlik ve savaş halinde, Kuvvet Komutan-
lıklarının ve Jandarma Genel Komutanlığının teklifi veya Genelkurmay Başkanının
göreceği lüzum üzerine, bir garnizonda veya hareket bölgesinde yeteri kadar
disiplin mahkemesi ile yetinilebilir.
Disiplin mahkemesinin başkan ve üyeleri :
Madde 2 - Disiplin mahkemesi, biri başkan ikisi üye olmak üzere üç subaydan
kurulur. Astsubay, erbaş ve erlerin yargılanmalarında, üyelerden biri astsubay-
lardan seçilir.
Başkan üye ve yedeklerin seçimi :
Madde 3 - Başkan ve üyeler ile yedekleri, nezdinde disiplin mahkemesi kuru-
lan komutan veya askeri kurum amiri tarafından her yılın Aralık ayında bu mahke-
menin yetkisine giren birliklerdeki subay ve astsubaylar arasından kıtaya veya
askeri kuruma katılış sırasına göre ve değistirilmemek üzere bir yıl için seçi-
lirler. Bu sıra ancak zorunlu hizmet sebepleriyle değiştirilebilir.
Başkan ve üyeleri ile yedeklerin görevlerini yapmalarına sürekli engeller
çıktığında yerlerine başkaları seçilebilir.
Başkan ve üyelerin nitelikleri :
Madde 4 - Başkan ve üyelerin en az bir yıl kıta veya askeri kurumlarda hiz-
met görmüş olmaları, taksirli suçlar dışında bir cürüm ile hükümlü bulunmamala,
rı sanığın astı olmamaları ve başkanın en az yüzbaşı rütbesinde bulunması şart-
tır.
---------------------------
(1) 18/3/1986 tarih ve 3269 sayılı Kanunun 21 inci maddesi ile bu Kanunda geçen
"uzman çavuş"tabiri "uzman erbaş" olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
Başkan ve üyeler yargılama süresi içinde sanığın ve birbirlerinin en yakın
amiri olamazlar.
Kanunda yazılı nitelikte başkan ve üye bulunamaması:
Madde 5 - Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum
amiri, bu mahkemenin yetkisine giren birliklerde kanunda yazılı nitelikte
başkan ve üye yoksa veya mevcut olanların gürevlerini yapmalarına kanuni
engeller bulunursa uygun nitelikte başkan ve üyelerin seçimi için en yakın kıta
komutanı veya askeri kurum amirine başvurur.
Disiplin subayı ve niteliği:
Madde 6 - Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutanlıklar veya askeri
kurum amirlikleri ile Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığında askeri savcılar ve
adli müşavirler arasından atanmış bir disiplin subayı bulunur.
Refaketinde adli müşavir bulunan kıta komutanlığı ve askeri kurum amirliği
nezdindi kurulan disiplin mahkemelerinde, disiplin subaylığı görevi bu adli
müşavir veya yardımcıları tarafından yapılır.
Askeri savcılar ve adli müşavirler arasından atanmış olan disiplin subayının
veya bu görevi yapan adli müşavir veya yardımcısının bulunmaması veya görevini
yapmasını engelleyici sebeplerin var olması halinde disiplin subaylığı görevini
diğer bir sınıf subayı yapabilir. Bu hallerde disiplin subayı, nezdinde disiplin
mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amiri ile Milli Savunma Bakanlığı
Müsteşarı tarafından kıtada an az bir yıl hizmet görmüş olan ve taksirli suçlar
dışında bir cürüm ile hükümlü bulunmıyan teğmen ile binbaşı rütbesindeki subay-
lar arasından seçilir.
Disiplin subaylıklarında ve disiplin mahkemelerinde tutanak katipliği yapmak
üzere yeteri kadar asker kişi kullanılır.
Görev ve Yetki
Görev:
Madde 7 - Disiplin mahkemeleri asker kişilerin bu kanunda yazılı disiplin
suçlarına ait davalara bakar. Şu kadar ki, bu kanunda yazılı disiplin suçların-
dan dolayı disiplin amiri, özel kanunlarda kendisine tanınan yetki içinde, oda
veya göz hapsi verebileceği gibi disiplin mahkemesine de yollıyabilir.
Kuruluş yönünden yetki:
Madde 8 - Disiplin mahkemelerinin yetkisi, nezdinde kuruldukları komutanlı-
ğın, askeri kurum amirliğinin veya Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarlığının
kadro ve kuruluşu ile sınırlıdır.
Disiplin mahkemelerinin bu yetkileri Jandarma Genel Komutanının, Kuvvet
Komutanlarının veya Milli Savunma Bakanlığı Müsteşarının göstereceği lüzüm
üzerine veya doğrudan doğruya Genelkurmay Başkanlığınca genişletilebilir
veya daraltılabilir.
Rütbe yönünden yetki:
Madde 9 - Alay veya eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri
nezdindeki disiplin mahkemeleri erden yüzbaşıya kadar (yüzbaşı dahil) askerler
ile diğer asker kişileri.
Tümen ve eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri nezdindeki
disiplin mahkemeleri erden yarbaya kadar (yarbay dahil) askerler ile diğer
asker kişileri,
Kolordu ve eşidi komutanlıkları veya askeri kurum amirlikleri ile ordu komu-
tanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı ve Kuvvet Komutanlıkları, Milli Savunma
Bakanlığı Müsteşarlığı nezdindeki disiplin mahkemeleri erden albaya kadar
(albay dahil) askerler ile diğer asker kişileri,
Genelkurmay Başkanlığı nezdindeki disiplin mahkemesi erden general ve amira-
le kadar (general ve amiraller dahil) askerler ile diğer asker kişileri yargıla-
maya yetkilidir.
Nezdinde disiplin mahkemesi kurulan komutan veya askeri kurum amirinin rütbe
bakımından aynı mahkemenin yetkisine dahil bulunması halinde bu komutan veya as-
keri kurum amiri bir üst komutanlık veya askeri kurum amiri nezdinde kurulan
disiplin mahkemesinde yargılanır.
Ayrı disiplin mahkemelerine tabi kişilerin birlikte işledikleri suçlarda
yetki:
Madde 10 - Bir disiplin suçu başka başka disiplin mahkemelerine tabi asker
kişiler tarafından birlikte işlenirse en yüksek rütbelisinin tabi olduğu disip-
lin mahkemesi hepsi hakkında davaya bakmaya yetkilidir.
Bir disiplin suçu başka başka disiplin mahkemesine tabi eşit rütbeli asker
kişiler veya rütbesiz asker kişiler tarafından birlikte işlenmiş olursa garnizon
komutanı hepsi hakkında soruşturma yapacak nezdinde disiplin mahkemesi bulunan
kıta komutanı veya askeri kurum amirini tayin eder. Birlikte suç işleyen asker
kişiler ayrı ayrı garnizonlardaki kıta komutanlığına veya askeri kurum amirliği-
ne tabi iseler bu halde yetkili merci, adli yönden bağlı oldukları müşterek üst
komutan veya askeri kurum amiri tarafından tayin edilir.
Bu konulardaki yetki uyuşmazlıkları Genelkurmay Başkanlığı tarafından kesin
olarak çözümlenir.
Yargılamayı gerektiren ilginin kesilmesi ve rütbe yükselmesi halinde yetki:
ileri