Endeksler
HUSUSİ İDARELERDEN MAAŞ ALAN İLKOKUL
ÖĞRETMENLERİNİN KADROLARINA, TERFİ,
TALTİF VE CEZALANDIRILMALARINA VE BU
ÖĞRETMENLER İÇİN TEŞKİL EDİLECEK
SAĞLIK VE İÇTİMAİ YARDIM SANDIĞI
İLE YAPI SANDIĞINA VE ÖĞRETMENLERİN
ALACAKLARINA DAİR KANUN
Kanun Numarası :4357
Kabul Tarihi :13/1/1943
Yayımlandığı R. Gazete :Tarih: 19/1/1943 Sayı: 5308
Yayımlandığı Düstur :Tertip:3 Cilt:24 Sayfa:148
Madde 1 - (Mülga: 30/1/1948 - 5166/6 md.)
Madde 2 - (....) (1) İlkokul ögretmenliğine yeni tayin edilenler bir yıl-
dan üç yıla kadar stajiyer olarak çalışırlar. Bunların stajiyerlikte muvaffak
olup olmadıkları, Maarif Müdürünün veya bölge ilköğretim müfettişinin veya
Maarif memurunun başkanlığında teşkil edilecek üç kişilik bir kurul tarafından
verilecek ve valilik yolu ile gönderilecek mazbataya göre Maarif Vekilliğince
tesbit olunur.
Bu kurulun üyeleri şunlardır:
1 - Stajiyerlerin vazife gördüğü okulun başöğretmeni veya Maarif müdürünün
seçeceği bir öğretmen;
2 - ilköğretim müfettişi veya bölge ilköğretim müfettişinin seçeceği bir
öğretmen.
Stajiyerlerin iş başında nasıl yetiştirilecekleri ve bu kurulun çalışma
esasları Maarif Vekilliğince tesbit olunur.
Stajiyerlikte muvaffak olamıyanların vazifelerine son verilir. Bunlardan
mecburi hizmeti olanlar hakkında gereken kanuni takibatta bulunulur.
Öğretmenliğe geçirilenlerin stajiyerlikte bulundukları müddet tekaütlükle-
rinde fiili hizmetlerine sayılır.
Madde 3 - (.....) (1) İlkokul öğretmenlerinden vazifelerini kusursuz
yaptıkları aşağıda adları yazılı makamlardan ikisinin ayrı ayrı veya müşterek
olarak her yıl verecekleri müsbet raporla tesbit edilenlerin maaşları, bu
kanunda yazılı esaslara göre Maarif Vekilliğince bir üst dereceye çıkarılır:
1 - İlköğretim müfettişi ile başöğretmen;
2 - Maarif müdürü ile başöğretmen;
3 - İlköğretim müfettişi ile Maarif memuru;
4 - Maarif müdürü ile Maarif memuru;
5 - Maarif müdürü ile ilköğretim müfettişi.
---------------------------
(1) Bu aradaki (Hususi İdarelerden maaş almak üzere) ibaresi 30/1/1948 tarih ve
5166 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
(Ek: 17/7/1963 - 283/1 md.)
Öğretmenlerin kendisine atfı mümkün olmıyan bir sebeple bir terfi süresi
içinde bir ders yılı teftiş görmemiş olmaları o yılın başarısız sayılmasını
icabettirmez.
Madde 4 - Üçüncü maddeye göre bir vilayet öğretmen kadrosu içinde terfi
sırası gelen öğretmenlerden hepsinin terfiine vilayet kadrosunun sayı ve dere-
celeri elverişli olmadığı takdirde aralarından tercih için aşağıdaki fıkralarda
yazılı esaslara ve sıraya göre hareket edilir:
a) Okulun bütün işlerini, müteaddit sınıflarının öğretim ve eğitimini uhde-
sinde bulundurarak bir kıdem müddetince aynı okulda çalışmış olmak;
b) Çalışma ve yaşama şartları güç olan muhitlerde bir kıdem derecesi müdde-
tince çalışmak;
c) Müteaddit sınıfların öğretim ve eğitimini bir kıdem müddetince uhdesinde
bulundurmak;
d) Bu kanunun beşinci maddesinde yazılı şekillere göre taltif edilmiş ol-
mak;
e) Çok çocuğu bulunmak;
f) Bir terfi müddetinin ders yılları içinde izin almadan işinde aralıksız
çalışmış olmak.
Madde 5 - (.....)(1) İlkokul öğretmenleri 1702 sayılı kanunun 36, 40, 41,
43 üncü, 1880 sayılı kanunun 8 ve 9 uncu maddelerinde yazılı esaslar gözönünde
tutularak aşağıda yazılı şekillere göre taltif edilirler:
a) Üstün başarılı sayılmak:
Vazifelerini olağanüstü başariyle yaptıkları ders yılı sonunda tesbit edi-
len öğretmenler "üstün başarılı" sayılırlar. Bunların adları Cumhuriyet Bayramı
haftasında gazete ve radyo ile ilan edilir.
b) Başöğretmen namzedi unvanı verilmek:
En çok iki kıdem müddeti içinde dört defa üstün başarılı sayılanlar "Başöğ-
retmen namzedi" unvanını alırlar. Başöğretmenler bunlar arasından Maarif Vekil-
liğince tesbit edilecek esaslara göre seçilir.
c) Maarif memuru namzedi unvanı verilmek:
Başöğretmen namzetleri arasından en çok iki kıdem müddeti içinde dört defa
üstün başarılı sayılanlar "Maarif memuru namzedi" unvanını alırlar. Maarif me-
murları, Maarif Vekilliğince tesbit edilecek esaslara göre bunlar arasından
seçilir.
d) Yeni bir tesise adı verilmek:
Şahsi emek ve teşebbüsleriyle okula, talebeye ve meslekdaşlarına daimi
şekilde faydası dokunacak eser meydana getiren ilkokul öğretmenlerinin adları
okul çevresindeki bir tesise veya kendi emekleriyle meydana getirilen eserler-
den birine verilir.
e) Ülküeri sayılmak:
On yıl aynı yerde çalışan ve bu müddet içinde en az üç defa üstün başarılı
sayılan ve hiç ceza görmemiş olan ilkokul öğretmenleri "Ülküeri" sayılırlar ve
Maarif Vekilliğince bu unvanı belirtmek üzere kendilerine verilecek bir işare-
ti taşırlar.
-----------------------------
(1) Bu aradaki (Hususi İdarelerden maaş almak üzere) ibaresi 30/1/1948 tarih ve
5166 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
Yukarıki fıkralarda yazılı taltif şekillerinden biri veya ikisiyle taltif
edilmiş olan öğretmenler, ilköğretim müfettişi ve ortaokul öğretmeni yetiştiren
müesseselerin imtihanlarına girmekte ve ilkokul öğretmenleriyle ilgili munzam
vazifelere, encümen ve komisyon azalıklarına getirilmekte tercihli namzet sayı-
lırlar. Bunlardan kendi çocuklarının tahsili için nakle talip olanlar durumla-
rına elverişli yerlere mümkün oldukça nakledilirler ve bunların çocukları
usulü dairesinde öğretmen okullarına tercihan alınırlar.
Madde 6 - (Mülga: 30/1/1948 Tarih ve 5166/6 md.)
Madde 7 - (......... ) (1) İlkokul öğretmenleri işledikleri disiplin suçla-
rının mahiyetine ve derecesine göre 1702 sayılı kanunun 36, 40,41 ve 43 üncü,
1880 sayılı kanunun 8 ve 9 uncu maddelerinde yazılı esaslar altında aşağıdaki
inzıbat cezalarına çarpılırlar:
a) Vazifelerini yapmakta ihmali görülenler işlerinde kusurlu sayılırlar.
Bu cezaya itiraz olunamaz.
Kusurlarının düzeltilmesi aşağıdaki makamlardan biri tarafından yazı ile
bildirilir:
1 - Başöğretmen;
2 - Maarif memuru;
3 - İlköğretim müfettişi;
4 - Maarif müdürü.
b) Vazifelerini yapmadıkları ve yapanlara güçlük çıkardıkları, onların
çalışma isteklerini sözleri ve hareketleriyle kırdıkları, okulu veya talebeyi
herhangi bir şekilde zarara uğrattıkları sabit olanlara fiillerinin mahiyet ve
derecesine göre birinci defasında bir günlükten üç günlüğe ve ikinci defasında
üç günlükten on beş günlüğe kadar ücret veya maaş kesilmek cezası verilir. Üç
günlüğe kadar olan cezaya itiraz olunamaz. Bu ceza hem maaş hem de ücret alan-
ların yalnız maaşlarından kesilir.
c) Kıdem indirmek:
Öğretmenlik şerefini ihlal edici hallerde bulundukları, meslekdaşlarının
veya talebenin haklarını kasten zarara uğrattıkları sabit olanlara suçlarının
derecesine göre bir yıldan dört yıla kadar kıdem indirme cezası verilir.
d) Vazifelerine son verilmek:
Talebesine, okul ve meslek mensuplarına iftira eden veya ettirenlerle bir
kıdem müddeti içinde iki defadan fazla onbeş günlük ücret veya maaş kesilmek
cezasını alan veya başkalarını vazifelerini yapmamağa teşvik ederek okulun ça-
lışmasını aksattığı sabit olan öğretmenlerin altı aydan iki seneye kadar vazi-
felerine son verilir. Bu cezaya çarpılan öğretmenler ceza gördükleri tarihten
itibaren ceza müddetlerinin sona ermesine kadar tekrar öğretmenliğe tayin edi-
lemezler. Bu müddetin sonunda bunların yeniden öğretmenliğe tayinleri caizdir.
e) Meslekten çıkarılmak:
Ögretmenlik mesleğiyle ilgili işler bakımından haysiyetsizliği, iffetsizli-
ği ve vazifesinde bırakılmasına mani bir suistimali sabit olan öğretmenler bir
daha meslekte ve teşkillerinde kullanılmamak üzere meslekten çıkarılırlar.
---------------------------------
(1) Bu aradaki (Hususi İdarelerden maaş almak üzere) ibaresi 30/1/1948 tarih
ve 5166 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle madde metninden çıkarılmıştır.
Bu kanunda tasrih edilmeyen haller Memurin Kanunu hükümlerine tabidir.
Madde 8 - Mazeretsiz olarak on beş gün içinde vazifeye başlamıyan, tatil
sonunda mazereti olmadan derse başlama tarihinden bir hafta evvel işleri başın-
da bulunmıyan ve ders yılı içinde mazereti olmadan aralıksız bir hafta vazife-
sine devam etmiyen öğretmenler inzıbati muameleye lüzum kalmadan Maarif Vekil-
liğince istifa etmiş sayılırlar. Mazeretlerin üç gün içinde bildirilmesi ve
bir hafta içinde usulüne göre tevsik edilmesi şarttır. Sıhhi lüzum, ölüm, do-
ğum, yangın gibi zaruretler olmadıkça mazeretle ilgili izinlerin vazife mahal-
lerinde kullanılması mecburidir.
Müstafi sayılanlar istifa etmiş sayılmalarını takibeden ders yılı başına
kadar diğer bir öğretmenliğe tayin edilemezler.
Madde 9 - (Mülga: 30/1/1948 - 5166/6 md.)
Madde 10 - Öğretmen okulu mezunlarına, 789 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi
mucibince ödenecek teçhizat bedeli, 1943 mali yılından itibaren Maarif Vekilli-
ği bütçesinden tediye olunur.
Madde 11 - (Değişik: 14/5/1958 - 7117/1 md.)
Hükmi şahsiyeti haiz ve Maarif Vekaletine bağlı olmak üzere (İlkokul Öğret-
menleri Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığı) adı ile bir sandık kurulur.
Maarif Vekaleti bütçesinden maaş alan ilkokul öğretmenleri, ilkokul yardım-
cı ve stajyer öğretmenleri, yetiştirme yurtları öğretmenleri, arızalı çocuklara
ilk tahsillerini veren müesseselerin öğretmenleri, Maarif müdürleri, ilkögret-
men müfettiş ve denetmenleri, uygulama okulu öğretmenleri, İlköğretim Umum Mü-
dürlüğü ve maarif müdürlüklerinde vazifeli memurlar ile Sandık işlerinde çalı-
şan memurlar Sandığa azadırlar.
Sandık azası iken emekliye ayrılanlar, isterlerse azalıklarını devam etti-
rebilirler.
Sandığın gelirleri şunlardır:
1 - Azalardan umumi heyetçe tesbit edilecek miktarda her ay kesilecek
aidat (azanın her terfi ettiği ayı takibeden ayda bu aidat yalnız o aya mahsus
olmak üzere iki misli olarak alınır.)
2 - Teberrular ve Devlet bütçesinden yapılacak yardımlar.
3 - Sandık gelirlerinin nemalandırılmasından hasıl olan karlar.
4 - Sandığın maksatlarını tahakkuk ettirmeye elverişli prevantoryum ve
kaplıca gibi tesisler satın alarak veya yaptırılarak bunların kiralanmasından
veya işletilmesinden elde edilecek kazançlar.
Sandığın, azalarına hangi hallerde ve ne miktarda karşılıksız veya karşı-
lıklı yardım yapacağı 14 üncü maddede yazılı "Ana statü" de belirtilir.
Madde 12 - 13 - (Mülga: 14/5/1958 - 7118/19 md.)
Madde 14 - 11 ve 12 nci maddelerde yazılı sandıkların mevcutları ve alacak-
ları Devlet mallarına ait hak ve rüçhanları haizdir.
Sandığın gelirleri bilümum vergi, resim ve harçlara tabi olmadığı gibi ha-
ciz ve temlik dahi edilemez.
(Değişik: 9/4/1985 - 3179/1 md.) Sağlık ve İçtimai Yardım Sandığının tedi-
yeleri Divanı Muhasebat vizesine tabi değildir. Sandığın İdaresi, İşleyiş
tarzı ve esasları Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığınca hazırlanan bir
"anastatü" ile tespit olunur.
Bu sandıkların işlerinde çalıştırılacak memur ve müstahdemler 1683 sayılı
kanun ile kabul edilen esaslar gözönünde tutularak yapılacak bir nizamnameye
göre tekaüt edilirler. Tekaüt aylıklarını bu sandıklardan alırlar.(1)
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun neşrinden önce Maarif Vekilliğince terfileri
tasdik edilerek adları valiliklere bildirilmiş olupta terfi ettirildikleri
derece kadroları alınmamış olan öğretmenler İcra Vekilleri Heyetince tasdika
hacet kalmadan Valilik Daimi Encümenleri karariyle 31 Mayıs 1942 tarihinden
itibaren fiili kadroya geçirilirler.
Geçici Madde 2 - Muvakkat birinci madde gereğince fiili kadroya geçirile-
cek öğretmenlerin terfilerinin Maarif Vekilliğince tasdik edildiği tarihi
takip eden aydan itibaren 1 Haziran 1942 tarihine kadar tahakkuk eden maaş
farklariyle 3656 sayılı kanunla dereceleri ilga edilenlerden mezkür kanunun
muvakkat birinci maddesine göre yeni derecelere geçirilenlerin alacakları
için hususi idarelere yardım olarak Maliye Vekilliği bütçesine 1942 mali
yılından itibaren nihayet beş sene içinde, en çok iki milyon liraya kadar
tahsisat konur. Bu tahsisattan her sene valiliklere tevzi olunacak miktarlar
Dahiliye ve Maarif Vekilliklerince müştereken tesbit edilir. Bu miktarlar her
valiliğin o yıl bütçesinin varidat ve masraf kısımlarında açılacak birer fasla
kaydedilmek suretiyle alacaklıların istihkakları derhal ödenir.
Geçici Madde 3 - Hususi idarelerden maaş alan ilkokul öğretmenlerinin 1942
mali yılı iptidasına kadar muvakkat ikinci madde hükmü dışında kalan muhtelif
hesaplardan tahakkuk etmiş alacakları hususi idarelerce üç yıl içinde tamamen
ödenir. Mali durumu müsait olmıyan hususi idareler, bu borçları için Maliye
Vekilliğinin kefaletiyle istikraz yapabilirler.
Bu istikrazın faizi ve itfa şekli Maliye Vekilliğinin muvafakatiyle tesbit
edilir.
İstikrazın yıllık faiz ve itfa tertiplerine yetecek miktarda tahsisat her
yıl alakalı hususi idareler bütçesine konulur. Bu madde ile muvakkat 2 nci
madde mucibince teyit edilen hakların başlangıç tarihleri ile bu kanunun
mer'iyeti arasında geçen müddet için müruruzaman hükümleri cereyan etmez.
Geçici Madde 4 - 15 inci madde gereğince kaldırılmış olan mesken bedelleri
bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte müstahdem bulunan öğretmenlere terfi edin-
ceye kadar verilmekte devam edilir. Ancak bunlardan bir terfi müddeti sonunda
üst dereceye geçmeğe müstahak görülmiyenlerin mesken bedelleri derhal kesilir.
Muvakkat birinci madde hükmünden istifade edecek öğretmenlere de mesken
bedeli verilmez.
Geçici Madde 5 - (Ek: 9/4/1985 - 3179/2 md.)
Bu Kanunda öngörülen "anastatü", Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten
itibaren en geç 3 ay içinde hazırlanır.
Bu statünün hazırlanmasında sandığın mevcut organlarından, Genel Kurul,
Genel Yönetim Kurulu, Merkez Yürütme Kurulu ve Denetim Kurulu müştereken veya
ayrı ayrı istişari görüş bildirebilir.
Geçici Madde 6 - (Ek: 9/4/1985 - 3179/2 md.)
" Anastatü" hazırlanıncaya kadar temliki tasarruflarda bulunulmamak şartı
ile mevcut "anastatü" hükümlerinin tatbikine devam olunur.
--------------------------------
(1) Bu maddedeki yapı sandığına dair hükümler 14/5/1958 tarih ve 7118 sayılı
Kanunun 19 uncu maddesiyle yürürlükten kaldırılmıştır.
Madde 15 - 789 sayılı kanunun 11 inci maddesiyle 1702 sayılı kanunun 8 inci
maddesinin ikinci fıkrası ve 1880 sayılı kanunun ikinci maddesi kaldırılmıştır.
Keza 1702 sayılı kanunun 15,16,20,21,22,23,24,26,27,31,34 ve 45 inci
maddeleriyle 1880 sayılı kanunun 3 üncü ve 4 üncü maddeleri ve diğer kanunların
bu kanuna uymayan hükümleri ilkokul öğretmenleri ve yaröğretmenleri hakkında
tatbik olunmaz.
Madde 16 - Bu Kanun neşri tarihinden mer'idir.
Madde 17 - Bu Kanunun hükümleri icraya Dahiliye, Maliye ve Maarif Vekille-
ri memurdur.
4357 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan -------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
--------------------------- ------ ------ -------
4357 sayılı Kanunun:
- 1, 6, 9 uncu maddeleri 30/1/1948 5166 6-B
- 2,3,5,7,11 ve 12 nci maddelerdeki (Hususi
idarelerden maaş alan) sözleri 30/1/1948 5166 6-B
- 12, 13 üncü maddeler ile 14 üncü maddedeki
(Yapı Sandığına) ilişkin hükümler 14/5/1958 7118 19 Md.
4357 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
------- ----------------------------------------------- ------------
5166 4 üncü maddesiyle, 6 ncı maddesinin (A) fıkrası 1/1/1948
Diğer maddeleri 31/1/1948
7117 - 22/5/1958
7118 - 22/5/1958
283 - 26/7/1963
3179 - 13/4/1985