Endeksler
                                                                                
                              MERA KANUNU                                       
                                                                                
    Kanun Numarası: 4342                                                        
    Kabul Tarihi  : 25/2/1998                                                   
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 28/2/1998    Sayı: 23272                      
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 5     Cilt: 37      Sayfa:                   
                                                                                
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                       Amaç, Kapsam ve Tanımlar                                 
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; daha önce çeşitli kanunlarla tahsis edilmiş veya
kadimden beri kullanılmakta olan mera, yaylak, kışlak ve kamuya ait otlak ve    
çayırların tespiti, tahdidi ile köy veya belediye tüzel kişilikleri adına tah-  
sislerinin yapılmasını, belirlenecek kurallara uygun bir şekilde kullandırılma- 
sını, bakım ve ıslahının yapılarak verimliliklerinin artırılmasını ve sürdürül- 
mesini, kullanımlarının sürekli olarak denetlenmesini, korunmasını ve gerekti-  
ğinde kullanım amacının değiştirilmesini sağlamaktır.                           
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun, mera, yaylak ve kışlak alanları ile umuma ait çayır ve  
otlak alanları kapsar.                                                          
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanunda geçen;                                                 
    a) Mera Vasıf ve Kapasitesi: Meraların verimliliklerine göre sınıflandırıl- 
masını,                                                                         
    b) Bakanlık: Tarım ve Köyişleri Bakanlığını,                                
    c) Çayır: Taban suyunun yüksek bulunduğu veya sulanabilen yerlerde biçilmeye
elverişli, yem üretilen ve genellikle kuru ot üretimi için kullanılan yeri,     
    d) Mera: Hayvanların otlatılması ve otundan yararlanılması için tahsis edi- 
len veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,                               
    e) Yaylak: Çiftçilerin hayvanları ile birlikte yaz mevsimini geçirmeleri,   
hayvanlarını otlatmaları ve otundan yararlanmaları için tahsis edilen veya ka-  
dimden beri bu amaçla kullanılan yeri,                                          
    f) Kışlak: Hayvanların kış mevsiminde barındırılması ve otundan yararlanıl- 
ması için tahsis edilen veya kadimden beri bu amaçla kullanılan yeri,           
    g) Otlatma Hakkı: Bir veya birden fazla köy veya belediyeye tahsis edilmiş  
olan mera, yaylak ve kışlaklarda, çiftçilerin her birinin müşterek otlatabile-  
ceği büyükbaş hayvan birimi sayısını,                                           
    h) Otlatma Kapasitesi: Belli bir alanda ve eşit zaman aralıkları ile uzun   
yıllar bitki örtüsüne, toprak, su ve diğer tabii kaynaklara zarar vermeden ot-  
latılabilecek büyükbaş hayvan birimi miktarını,                                 
    ı) Tahsis: Çayır, mera, yaylak ve kışlakların kullanımlarının verimlilik ve 
sosyal adalet ilkelerine uygun şekilde düzenlenerek, münferiden ya da müştereken
yararlanılmak üzere bir veya birkaç köy ya da belediyeye bırakılmasını,         
    i) Tahdit: Çayır, mera, yaylak ve kışlak arazisi olduğuna karar verilen yer-
lerin sınırlarının usulüne uygun olarak ülke nirengi sistemine dayalı 1/5000    
ölçekli haritalar üzerinde belirtilmesini ve bu sınırların arazi üzerinde kalıcı
işaretlerle işaretlenmesini,                                                    
    j) Tespit: Bir yerin mera, yaylak ve kışlak arasizi olup olmadığının resmi  
evrakla ve bilirkişi ifadeleri ile belgelendirilmesini,                         
    k) Komisyon: Mera komisyonunu,                                              
    l) Teknik Ekip: Komisyonuna bağlı olarak görev yapacak ekipleri,            
    m) Otlak: Mera ile aynı niteliklere sahip yeri,                             
    n) Büyükbaş Hayvan Birimi: Hayvan sayısının, bir büyükbaş hayvan birimi olan
500 kg canlı ağırlığa çevrilerek ifade edilen şeklini,                          
    ifade eder.                                                                 
                              İKİNCİ BÖLÜM                                      
                                Uygulama                                        
                                                                                
    Mera, Yaylak ve Kışlakların Hukuki Durumu                                   

    Madde 4 - Mera, yaylak ve kışlakların kullanma hakkı bir veya birden çok köy
veya belediyeye aittir. Bu yerler Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır.       
    Komisyonun henüz görevine başlamadığı yerlerde, evvelce çeşitli kanunlar    
uyarınca yapılmış olan tahsislere ve teessüs etmiş teamüllere göre; mera, yaylak
ve kışlakların köy veya belediye halkı tarafından kullanılmasına devam olunur.  
    Mera, yaylak ve kışlaklar; özel mülkiyete geçirilemez, amacı dışında kulla- 
nılamaz, zaman aşımı uygulanamaz, sınırları daraltılamaz. Ancak, kullanım hakkı 
kiralanabilir. Kiralama ilkeleri yönetmelikle belirlenir.                       
    Amaç dışı kullanılmak suretiyle vasıfları bozulan mera, yaylak ve kışlakları
tekrar eski konumuna getirmek amacı ile yapılan masraflar sebebiyet verenlerden 
tahsil edilir.                                                                  
    Umuma ait çayır ve otlak yerlerinin kullanılmasında ve bunlardan faydanıl-  
masında mera yaylak ve kışlaklara ilişkin hükümler uygulanır.                   
    Mera, Yaylak ve Kışlak Olarak Tahsis Edilecek Yerler                        

    Madde 5 - Komisyonca tespit edilecek ihtiyaca göre aşağıda belirtilen yerler
mera, yaylak ve kışlak olarak, köylere veya belediyelere tahsis edilir.         
    a) Kadimden beri mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılan yerler ile aynı   
amaçla kullanılmak üzere köy veya belediyelere tahsis ya da terk edilen yerler, 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) Devletin hüküm ve tasarrufunda veya Hazinenin mülkiyetinde bulunan ara-  
zilerden etüt sonucu mera, yaylak ve kışlak olarak yararlanılabileceği anlaşı-  
lan yerler,                                                                     
    c) Mera, yaylak ve kışlak olarak kullanılmak amacıyla kamulaştırılacak      
yerler,                                                                         
    d) Tapu kayıtlarında mera, yaylak ve kışlak olarak görülen ve halen işgal   
edilen yerler.                                                                  
    Komisyon ve Teknik Ekipler                                                  

 

 
    Madde 6- Mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi Tarım ve     
Köyişleri Bakanlığınca yapılır. Bu amaçla valinin görevlendireceği bir vali yar-
dımcısı başkanlığında; Bakanlık il müdürü, Bakanlık il müdürlüğünden konu uzmanı
bir ziraat mühendisi, Köy Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi,     
defterdarlıktan veya bulunamaması halinde vali tarafından görevlendirilecek bir 
hukukçu, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Kadastro Müdürlüğünden bir tek-
nik eleman, Ziraat Odası Başkanlığından bir temsilci olmak üzere sekiz kişiden  
oluşan bir komisyon kurulur. Ayrıca orman içi, orman kenarı ve orman üst sını-  
rında bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi çalışmala-  
rında, ilgili orman teşkilatından bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alan- 
larında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu uyarınca reform bölgesi  
ilan edilen alanlarda bulunan mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tah-
sisi çalışmalarında Tarım Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi bu komis-  
yonlarda üye olarak görevlendirilir.                                            
    Komisyonlar valilik onayı ile oluşturulur. Vali yardımcısının bulunmadığı   
durumlarda komisyona Bakanlık il müdürü veya görevlendireceği konu uzmanı bir   
ziraat mühendisi başkanlık eder.                                                
    Mera, yaylak ve kışlak varlığı ile hayvancılık potansiyeli dikkate alınarak 
ihtiyaç duyulan il merkezi ve ilçelerde komisyona bağlı olarak çalışacak ve     
tespit, ölçme, harita yapma ve yer gösterme çalışmalarını yapmak üzere "Teknik  
Ekipler" oluşturulur.                                                           
    Bu ekipler; Bakanlık il veya ilçe müdürlüğünden bir ziraat mühendisi, Köy   
Hizmetleri il müdürlüğünden bir ziraat mühendisi veya teknik eleman, Kadastro   
Müdürlüğünden bir teknik eleman, Milli Emlak Müdürlüğünden bir temsilci, Ziraat 
Odası Başkanlığından bir temsilci, orman içi, orman kenarı ve orman üst sınırı  
meraları ile ilgili olarak bir orman mühendisi, 3083 sayılı Sulama Alanlarında  
Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanununun uygulama alanlarında Tarım    
Reformu Teşkilatından bir ziraat mühendisi ile meradan yararlanan köy ve ma-    
halle muhtarları ve o yerin en yüksek mülki amiri tarafından seçilen iki ma-    
halli bilirkişiden oluşur.                                                      
    Teknik ekipler ilçelerde kaymakamın, illerde komisyonun teklifi ve valinin  
onayı ile oluşturulur.                                                          
    Komisyon ve teknik ekiplerin çalışma usul ve esasları yönetmelikle belirle- 
nir.                                                                            
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Duyuru                                                                      

    Madde 7- Komisyon çalışma alanına giren köy ve belediyeler ile inceleme     
gün ve yerini, 9 uncu maddeye göre yapılacak tespit çalışmalarından en az otuz  
gün önce bu köy ve belediyelerde, ayrıca bunların bağlı oldukları ilçelerde,    
alışılmış araçlarla duyurulur. Ayrıca, durum ilgili orman teşkilatı müdürlük-   
lerine, köy muhtarlıklarına ve belediye başkanlıklarına tebliğ edilir.          
    3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca programa alınan yerler, çalışmaların   
başlamasından en az 4 ay önce, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce, Bakanlığa   
bildirilir. Bu süre içinde ilgili komisyonlar tarafından mera, yaylak ve kış-   
lakların tespit ve tahdidi yapılarak, durum Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü-   
ne intikal ettirilir.                                                           
    Komisyonlar, yukarıda belirlenen süre içinde mera tespit ve tahdit işlem-   
lerini yapmadığı takdirde, bu işlemler, 3402 sayılı Kadastro Kanunu hükümle-    
rine göre kadastro komisyonlarınca gerçekleştirilir.                            
    Tespit ve Tahsisten Önce Yapılacak İşler                                    

    Madde 8- İlgili köylerin muhtarları veya belediyelerin başkanları, yapılan  
tebliğden itibaren otuz gün içinde mera, yaylak ve kışlakların tamamen veya     
kısmen kendi köy veya belediyelerine ait olduğunu ispata yarayan bütün bilgi-   
leri ve varsa belge örneklerini komisyona vermeye mecburdurlar. Muhtarlar veya  
belediye başkanları, köy veya belediye sınırları içindeki ailelerin sayısını ve 
bunlara ait hayvanların cins ve miktarları ile mera, yaylak ve kışlaklardan     
kimlerin ne şekilde ve ne miktarda yararlandıklarını da, aynı süre içinde yazılı
olarak komisyona bildirmekle yükümlüdürler.                                     
    İlgili orman teşkilatı müdürlükleri, yapılan tebliğden itibaren otuz gün    
içinde kendi bölgelerinde orman sınırları içinde bulunan mera, yaylak ve kışlak-
larla ilgili bilgileri ve belgeleri komisyona vermekle yükümlüdür.              
    Tapu sicil müdürlüğü ve ilgili diğer kuruluşlar mera, yaylak ve kışlak ola- 
rak tespit edilecek yerlerin 5 inci maddede belirtilen şartları taşıdığını gös- 
teren bilgi ve belge örneklerini, en kısa sürede komisyona vermekle yükümlüdür- 
ler.                                                                            
    Tespit ve Tahdit Çalışmaları                                                

    Madde 9- Komisyonca görevlendirilen teknik ekipler mevcut mera, yaylak ve   
kışlaklar ile bu Kanun gereğince mera, yaylak ve kışlak kapsamına alınacak alan-
ları tespit ederek bu alanların sınırlarının belirlenmesi ve işaret konulması   
işlemlerini yapar, 1/5000 ölçekli haritalarını tanzim ederek bu yerleri sınır-  
landırır.                                                                       
    Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit edilen yerlerin, bu Kanunda gösterildi-
ği şekilde sınırlandırılmasına esas olmak üzere, yapılması gereken arazide sınır
belirlemesi ve işaret konulması işlemleri, ilgili köy muhtarları ile belediye   
başkanlarının veya görevlendirecekleri temsilcilerinin de hazır bulunması kay-  
dıyla gerçekleştirilir.                                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Teknik ekiplerce, bu Kanunun uygulandığı köy veya belediyelerin ekolojik,   
tarımsal ve ekonomik özellikleriyle mevcut hayvan varlıkları ve bunların ge-    
lecekteki muhtemel gelişmeleri dikkate alınarak, Bakanlıkça çıkarılacak yö-     
netmelikteki normlara göre mera, yaylak ve kışlak ihtiyaçları tespit edilir.    
    Bu işlemlerin sonunda bir tutanak düzenlenir ve hazır bulunanlarca imza-    
lanır.                                                                          
    Çalışma alanları içinde orman tahdidi yapılmamış ormanlık sahalardaki mera, 
yaylak ve kışlaklar, Bakanlıkça Orman Bakanlığının uygun görüşü alınarak tes-   
pit edilir.                                                                     
    Mahkeme kararı ile kesin hükme bağlanan, orman tahdidi kesinleşen ve ka-    
dastrosu yapılan yerlerde mera, yaylak ve kışlakların kesinleşmiş sınırları     
esas alınır.                                                                    
    Bu Kanun uygulamalarında kullanılacak haritalar, Bakanlıkça gerektiğinde    
gerçek veya tüzel kişilere ihale yolu ile yaptırılabilir.                       
    Özel Sicile Kayıt                                                           

    Madde 10- Mera, yaylak ve kışlak olarak tespit ve tahdit edilen yerlerin    
haritalarının birer örneği, ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilir.           
    Kadastro gören yerler, 3402 sayılı Kadastro Kanununun 16 ncı maddesinin     
(B) bendine göre düzenlenen özel siciline kaydedilir.                           
    Birden fazla il veya ilçenin sınırları içinde kalan mera, yaylak ve kışlak- 
lar, idari sınırlar içerisinde kaldığı yerin Tapu Sicil Müdürlüğündeki özel     
sicile kaydedilir.                                                              
    Komisyonlarca, kadastro görmeyen yerlerde tespit, tahdit ve tahsisi yapılan 
mera, yaylak ve kışlaklar Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünce özel sicile kay-  
dedilmek üzere Tapu Sicil Müdürlüklerine bildirilir.                            
    Komisyon ve Kadastroca tespit, tahdit ve tahsisi yapılan mera, yaylak ve    
kışlakların ayrıca Bakanlık il müdürlüğünce envanteri tutulur.                  
    Tahsis İçin İhtiyaç Tespiti