KÖY OKULLARI VE ENSTİTÜLERİ TEŞKİLAT KANUNU (1)
Kanun Numarası : 4274
Kabul Tarihi : 19/6/1942
Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 25/6/1942 Sayı: 5141
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 23 Sayfa : 580
BİRİNCİ BÖLÜM
Teşkilat
A) Okullar ve İdareleri
Madde 1-6 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
B) Disiplin Kurulları
Madde 7 - Valilik merkez kazasiyle diğer kazalara bağlı köylerin eğitmenle-
riyle ilköğretmen okullarında mezun öğretmenlerin disiplin işlerine bakmak üze-
re, teftiş bölgesi müfettişinin - bulunmadığı takdirde maarif memurunun - baş-
kanlığında her kaza merkezinde beşer üyeli birer (Kaza, köy öğretmenleri ve
eğitmenleri disiplin kurulu) teşkil edilir. Bu kurulun üyeleri şunlardır:
1 - Merkez kazası başöğretmenlerinden bölge ilköğretim müfettişinin göste-
receği üç namzet arasından maarif müdürünün seçeceği bir başöğretmen;
2 - Kaza içindeki bölgelerde çalışan gezici öğretmenlerle gezici başöğret-
menler arasından maarif müdürlüklerince seçilecek bir gezici öğretmen veya gezi-
ci başöğretmen;
3 - Kaza köylerinde çalışan eğitmen ve öğretmenlerin aralarından seçecekleri
bir eğitmen ve bir öğretmen.
Madde 8 - Her valilik merkezinde maarif müdürünün veya muavininin başkanlı-
ğında gezici öğretmenlerle gezici başöğretmenlerin disiplin işlerine bakmak ve
yedinci maddedeki kurulun kararları için ikinci derecede tetkik mercii olmak
üzere beşer üyeli bir (Valilik köy öğretmen ve eğitmenleri disiplin kurulu)
teşkil edilir. Bu kurulun üyeleri şunlardır:
1 - Merkez kazası bölge ilk öğretim müfettişi;
2 - Valiliğin bütün kazalarında vazife gören gezici öğretmen ve gezici baş-
öğretmenlerin kendi aralarından seçecekleri iki namzetten vekillikçe seçilecek
bir gezici öğretmen veya gezici başöğretmen;
3 - Merkez kazası köy eğitmen ve öğretmenlerinin kendi aralarından seçecek-
leri ikişer namzetten maarif müdürünün seçeceği bir eğitmen, bir öğretmen.
Madde 9 - Yedinci ve sekizinci maddelerde yazılı disiplin kurulları üyeleri
iki yıl için seçilir. Bu kurullara seçim yoluyla girecek üyelerin ne suretle
seçilecek-
---------------------------------------
(1) 27/1/1954 tarih ve 6234 sayılı Kanunun 12. maddesi hükmü gereğince metinde
geçen <> deyimi <<İlköğretmen okulu>> olarak değiştiril-
miş olup metne işlenmiştir.
leri Maarif Vekilliğince tesbit edilir. (Kaza ve valilik köy öğretmen ve eğit-
menleri disiplin kurulları) kararlarını mürettep azanın çokluk reyiyle verirler.
Bu kurullar rey nısabı mahfuz kalmak üzere azanın çokluk sayısiyle de toplana-
bilirler.
İKİNCİ BÖLÜM
Köy eğitmen ve öğretmenlerinin vazife ve salahiyetleri
Madde 10 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
Madde 11 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Okullara kabul ve devam
Madde 12-17 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Talebenin ders araçları
Madde 18-21 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
BEŞİNCİ BÖLÜM
Okul yapımı ve onarımı
Madde 22-23 - (Mülga: 24/5/1948-5210/15 md.)
Madde 24 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
Madde 25-26 - (Mülga: 24/5/1948-5210/15 md.)
Madde 27 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
ALTINCI BÖLÜM
KÖy okullarına mahsus arazi
Madde 28 - (Mülga: 4/9/1947-5129/10 md.)
Madde 29 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
Madde 30 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
YEDİNCİ BÖLÜM
Köy eğitmen, öğretmen, gezici başöğretmen ve gezici öğretmenlerinin
mükafatlandırılması ve cezalandırılması
Madde 31-37 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
SEKİZİNCİ BÖLÜM
KÖy Enstitüleri ve bu Enstitülerin köy okullariyle ilgili işleri
Madde 38 - (Mülga: 24/5/1948-5210/15 md.)
Madde 39-40 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
Madde 41-42 - (Mülga: 24/5/1948-5210/15 md.)
Madde 43 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
DOKUZUNCU BÖLÜM
Köy Enstitülerinde vazife görenlerin tayini, terfi, mükafatlandırma ve
cezalandırma şekilleri
Madde 44-45 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
Madde 46 - (Birinci fıkra Mülga: 5/3/1964-439/15 md.)
(Değişik: 27/1/1954-6234/7 md.) İlköğretmen okullarının öğretmenleri, mesai
saatleri içinde okulda kalarak, kendilerine verilen eğitim ve öğretim işlerini
görmek, ders dışı faaliyetlere katılmak ve ayrıca nöbet vazifelerini yapmakla
mükelleftirler.
Öğretmen, memur, usta öğretici ve müstahdemler, vazifeli oldukları günlerde
ilkoğretmen okulu idarelerince tabelaya konarak yedirilirler, ve okul taşıtla-
rından faydalanırlar. Bunlar için hiç bir para alınmaz.
Madde 47 - İlköğretmen okullarında vazife gören öğretmen, memur, usta öğre-
tici ve müstahdemlerin oturdukları evlerin dolayında her ev için yarım hektarı
geçmemek üzere arazi ayrılır. Bunlar, o araziyi örnek olabilecek şekilde aile-
leriyle birlikte işlerler; aile ihtiyacını karşılayacak sayıda hayvan besleyebi-
lirler. Elde edilen ürünlerden kendileri faydalanırlar. Bunun için hiç bir para
alınmaz.
Madde 48 - İlköğretmen okulu öğretmenlerine okul öğretmenler kurulu karariy-
le ve nöbetle müdürleri tarafından yılda iki ayı geçmemek üzere tatil izni veri-
lir. Bu müddet aralıklı da olabilir.
Madde 49 - 53 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
ONUNCU BÖLÜM
Müteferrik maddeler
Madde 54 - Bu kanunda yazılı vazifeleri gören eğitmen, öğretmen, usta öğre-
tici, gezici öğretmen ve gezici başöğretmen, müfettiş, muhtar ve ihtiyar meclisi
azalariyle bu vazifelerle ilgili işleri yapmıya memur edilenlerden birisine veya
kurullarına karşı işlenecek ve Türk Ceza Kanununun ikinci kitabının üçüncü babı-
nın dokuzuncu faslında ve dördüncü babının üçüncü faslında ve dokuzuncu babının
ikinci ve yedinci faslında mevcut cezalarla ilgili görülecek suçlardan ağır ceza
mahkemesinin vazifesi dışında kalanlar, cumhuriyet müddeiumumiliğinin iddianame-
siyle doğrudan doğruya mahkemeye verilir.
Madde 55 - 1609 sayılı kanun hükümlerine temas eden bir suç işliyen eğitmen
ve öğretmenler, gezici öğretmen ve gezici başöğretmenler o kanunun birinci
maddesinin ikinci fıkrasında yazılı memurlar hakkında yapılacak muameleye tabi
tutulurlar.
Madde 56 - İlköğretmen okullarından ve eğitmen kurslarından mezun olanlara,
köylerdeki sağlık vazifelerini yaptıkları esnada faydalanacakları acele sıhhi
imdada mahsus malzemeyi havi birer sıhhat çantasını; Sıhhat ve İçtimai Muavenet
Vekaleti, bütçesinden temin eder.
Madde 57 - İlköğretmen okullarına en yakın istasyon, iskele, kaza ve valilik
merkezine bağlıyan yol ilgili vekillik veya valiliklerce en kısa zamanda yaptı-
rılır.
Bu okullara en yakın duraklar ve iskeleler en kısa bir zamanda ilgili vekil-
likçe yükletme ve boşaltmıya elverişli hale getirilir.
Madde 58 - İlköğretmen okullarının ve köy okullarının her türlü muhabere
evrakı diğer resmi teşkillerin evrakı gibi köy posta teşkilatı vasıtasiyle
getirilip götürülür.
Bu kurumlar resmi işlerinde köy ve jandarma telefonlarından parasız fayda-
lanırlar.
Madde 59-60 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
Madde 61 - İlköğretmen okulu binalarından birini veya bir köy okulu binasını
Maarif Vekilliğince verilecek planlara göre yaptıran veya bu okul ve ilköğretmen
okullarına tarla, bağ, bahçe, fidanlık değirmen gibi bir gayrimenkulü bağışlıyan
iyilik severlerin veya hayır müesseselerinin adları bunlara daimi olarak anılmak
üzere verilir.
Madde 62-63 - (Mülga: 27/1/1954-6234/12 md.)
Madde 64 - 3803 sayılı kanunun onsekizinci maddesinde yazılı <> nın alacakları, Devlet emvaline mahsus hak ve rüçhanları
haizdir. Bu sandığın gelirleri, faiz ve kazançları hiç bir harç, vergi ve resme
tabi değildir.
Sandığın paraları; ilgili eğitmen, öğretmen ve müfettişler tarafından başka-
larına temlik edilemez ve şahsi borçları için de haczolunamaz.
Yardımlar sandık azasına aşağıda yazılı hallerde yapılır:
1 - Vazifesi başında kazaya uğrayanların sakatlanmalarında veya ölümlerinde,
(Bu hüküm köy enstitüsü talebesine de şamildir);
2 - Ailelerinin ölümlerinde, hastalıklarında; çocuklarının doğumunda;
3 - Hayvanlarının vazife esnasında ölmeleri veya kazaya uğramalarında;
4 - Evlerinin veya eşyasının tamamen yanması halinde;
5 - Evlenmelerinde.
Sandık azasına istihsal vasıtası edinme, işlik tesis etme, tetkik seyahatı
yapma, çocuklarını okutma gibi sebeplerle de sandıktan ödünç para verilebi-
lir.(1)
Madde 65 - (Mülga: 8/6/1949-5434/135 md.)
Madde 66 - (Mülga: 4/9/1947-5129/10 md.)
Madde 67 - 69 - (Mülga: 5/1/1961-222/89 md.)
Madde 70 - Bu kanun neşri tarihinden yürürlüğe girer.
Madde 71 - Bu kanunun hükümlerini yürütmeğe İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
-----------------------------------------
(1) Maddede bahsi geçen sandık, 4/9/1947 tarih ve 5129 Sayılı Kanunun 8 inci
maddesi ile yeniden kurulmuş; 27/1/1954 tarih ve 6234 sayılı Kanunun 6 ncı
maddesi ile adı ve mahiyeti değiştirilmiş; son olarak 20/11/1959 tarih ve
7381 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin, 6234 sayılı Kanunun 6 ncı maddesini
yürürlükten kaldırmasıyla hükmü ve uygulanma imkanı kalmamıştır.
4274 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ
GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan --------------------------------
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
----------------------------------------------- ---------- --------- ----------
3803/7, 11, 12, 13, 18 inci maddeleri
4459/2 maddesinin 3, 4 fıkraları
4274/28, 66 ıncı maddeleri
5117 Sayılı Kanun
4274/39 uncu madde, 2 nci fıkra son cümle
4274/59 uncu madde (28 - 12) ibareleri
4274/10 uncu madde 1 inci bendde yer alan (3803
sayılı kanunun 11 inci, 3238 sayılı kanununun 5
inci maddelerine) ibaresi
4274/64 üncü madde 1 inci fıkra başındaki (3803
sayılı kanunun 18 inci maddesinde yazılı) ibaresi
4274/65 inci madde 1 inci fıkradaki (3803 sayılı
kanunun 18 inci maddesine göre kurulan köy öğret-
menleri) ibaresi 4/9/1947 5129 10
3803/16 ıncı madde
4274/22,23,25,26,38,41,42 nci maddeler, 5012
ve 5082 sayılı kanunlar 24/5/1948 5210 15
3803, 5352, 5541 sayılı kanunlar
4274/1-6,11,29,31-37,39,40,43-45,49-53,62,63 üncü
maddeler, 10 uncu madde (a) bendinin 1-3,6 fıkraları
5210/12 nci madde
6076/11 inci madde
4644/12 nci madde 27/1/1954 6234 12
23 Eylül 1329 Tarihli Tedrisati İptidaiye Kanunu
Muvakkatı Maarif Teşkilatına dair 789 Sayılı Kanunun
5 inci maddesi.
5522/1 inci maddesi
5129, 5210, 5828, 5955, 5956 ve 7135 Sayılı Kanunlar-
la diğer kanunların bu kanuna aykırı hükümleri. 5/1/1961 222 89
1702/3 Bütün ek ve tadilleriyle
3007/6 ile 6836 Sayılı Kanunla değişik 7 ve 8 inci
maddeler.
3829/14 üncü maddesi.
7143 Sayılı kanun hükümleri. 5/3/1964 439 15
4274 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
--------------- ---------------------------------------------- ---------------
5012 --- 24/2/1947
5117 --- 26/6/1947
5129 --- 10/9/1947
5210 --- 31/5/1948
5479 1 inci ve geçici madde 1/1/1950
2 nci madde 1/3/1950
5657 --- 31/3/1950
5955 --- 23/6/1952
6234 --- 4/2/1954
222 Mali hükümler 1/3/1961
Tayinle ilgili hükümler 28/2/1961
Diğer hükümler 1/1/1961
439 Ders sayıları ile ilgili hükümler 12/3/1964
Akşam Okulları hakkındaki hükümler 1/4/1964
Diğer ücretlerle ilgili hükümler 1/3/1964