Endeksler
                                                                                
                   REKABETİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN                           
                                                                                
    Kanun Numarası       : 4054                                                 
    Kabul Tarihi         : 7/12/1994                                            
    Yayımlandığı R.Gazete: Tarih: 13/12/1994  Sayı: 22140                       
    Yayımlandığı Düstur  : Tertip: 5,   Cilt: 34,   Sayfa:                      
                                                                                
    Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren       
    yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre düzenlenen     
                       nümerik fihristine bakınız.                              
                                                                                
                          BİRİNCİ KISIM                                         
                     Amaç, Kapsam, Tanımlar                                     
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı, mal ve hizmet piyasalarındaki rekabeti engelle- 
yici, bozucu veya kısıtlayıcı anlaşma, karar ve uygulamaları ve piyasaya hakim  
olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullanmalarını önlemek, bunun için 
gerekli düzenleme ve denetlemeleri yaparak rekabetin korunmasını sağlamaktır.   
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Türkiye Cumhuriyeti sınırları içinde mal ve hizmet piyasalarında  
faaliyet gösteren ya da bu piyasaları etkileyen her türlü teşebbüsün aralarında 
yaptığı rekabeti engelleyici, bozucu ve kısıtlayıcı anlaşma, uygulama ve ka-    
rarlar ile piyasaya hakim olan teşebbüslerin bu hakimiyetlerini kötüye kullan-  
maları ve rekabeti önemli ölçüde azaltacak birleşme ve devralma niteliğindeki   
her türlü hukuki işlem ve davranışlar, rekabetin korunmasına yönelik tedbir,    
tespit, düzenleme ve denetlemeye ilişkin işlemler bu Kanun kapsamına girer.     
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanunun uygulanmasında;                                        
    Bakanlık: Sanayi ve Ticaret Bakanlığını,                                    
    Rekabet : Mal ve hizmet piyasalarındaki teşebbüsler arasında özgürce ekono- 
mik kararlar verilebilmesini sağlayan yarışı,                                   
    Hakim Durum: Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, ra-   
kipleri ve müşterilerden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım  
miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücünü,                      
    Teşebbüs: Piyasada mal veya hizmet üreten, pazarlayan, satan gerçek ve tü-  
zelkişilerle, bağımsız karar verebilen ve ekonomik bakımdan bir bütün teşkil    
eden birimleri,                                                                 
    Teşebbüs Birliği: Teşebbüslerin belirli amaçlara ulaşmak için oluşturduğu   
tüzelkişiliği haiz ya da tüzelkişiliği olmayan her türlü birlikleri,            
    Mal: Ticarete konu olan her türlü taşınır ve taşınmaz eşyayı,               
    Hizmet: Bir bedel veya menfaat karşılığında yapılan bedeni, fikri veya her  
ikisi beraber olan faaliyetleri,                                                
    Kurum: Rekabet Kurumunu,                                                    
    Kurul: Rekabet Kurulunu,                                                    
    İfade eder.                                                                 
                                                                                
                              İKİNCİ KISIM                                      
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                          Yasaklanan Faaliyetler                                
    Rekabeti Sınırlayıcı Anlaşma, Uyumlu Eylem ve Kararlar                      

    Madde 4 - Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı     
olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi 
doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Tesebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür  
karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.                                   
                                                                                
    Bu haller, özellikle şunlardır:                                             
                                                                                
    a) Mal veya hizmetlerin alım ya da satım fiyatının, fiyatı oluşturan mali-  
yet, kar  gibi  unsurlar ile her türlü alım yahut satım şartlarının tesbit      
edilmesi,                                                                       
    b) Mal veya hizmet piyasalarının bölüşülmesi ile her türlü piyasa kaynakla- 
rının veya unsurlarının paylaşılması ya da kontrolü,                            
    c) Mal veya hizmetin arz ya da talep miktarının kontrolü veya bunların piya-
sa dışında belirlenmesi,                                                        
    d) Rakip teşebbüslerin faaliyetlerinin zorlaştırılması, kısıtlanması veya   
piyasada faaliyet gösteren teşebbüslerin boykot ya da diğer davranışlarla piyasa
dışına çıkartılması yahut piyasaya yeni gireceklerin engellenmesi,              
    e) Münhasır bayilik hariç olmak üzere, eşit hak, yükümlülük ve edimler için 
eşit durumdaki kişilere farklı şartların uygulanması,                           
    f) Anlaşmanın niteliği veya ticari teamüllere aykırı olarak, bir mal veya   
hizmet ile birlikte diğer mal veya hizmetin satın alınmasının zorunlu kılınması 
veya aracı teşebbüs durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın ya da hizme-  
tin diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlanması  
ya da arz edilen bir mal veya hizmetin tekrar arzına ilişkin şartların ileri    
sürülmesi,                                                                      
    Bir anlaşmanın varlığının ispatlanamadığı durumlarda piyasadaki fiyat değiş-
melerinin veya arz ve talep dengesinin ya da teşebbüslerin faaliyet bölgeleri-  
nin,rekabetin engellendiği,bozulduğu veya kısıtlandığı piyasalardakine benzerlik
göstermesi,teşebbüslerin uyumlu eylem içinde olduklarına karine teşkil eder.    
    Ekonomik ve rasyonel gerekçelere dayanmak koşuluyla taraflardan her biri    
uyumlu eylemde bulunmadığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulabilir.           
                                                                                
    Muafiyet                                                                    
                                                                                

    Madde 5 - Kurul,aşağıda belirtilen şartların tamamının varlığı halinde ilgi-
lilerin talebi üzerine,teşebbüsler arası anlaşma,uyumlu eylem ve teşebbüs bir-  
likleri kararlarının 4 üncü madde hükümlerinin uygulanmasından muaf tutulmasına 
karar verebilir:                                                                
    a) Malların üretim veya dağıtımı ile hizmetlerin sunulmasında yeni gelişme  
ve iyileşmelerin ya da ekonomik veya teknik gelişmenin sağlanması,              
    b) Tüketicinin bundan yarar sağlaması,                                      
    c) İlgili piyasanın önemli bir bölümünde rekabetin ortadan kalkmaması,      
    d) Rekabetin (a) ve (b) bentlerindeki amaçların elde edilmesi için zorunlu  
olanlardan fazla sınırlanmaması.                                                
    Muafiyet kararları en çok beş yıl için verilir.Muafiyetin verilmesi belirli 
şartların ve/veya belirli yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlanabilir.Ku- 
rulca verilen muafiyet süresi sona erdiğinde muafiyet şartları halen devam edi- 
yorsa ilgili tarafların başvurusu üzerine muafiyet kararı yenilebilir.          
    Kurul,birinci fıkrada gösterilen şartların gerçekleşmesi halinde,belirli    
konulardaki anlaşma türlerine bir grup olarak muafiyet tanınmasına sağlayan ve  
bunların şartlarını gösteren tebliğler çıkarabilir.                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Hakim Durumun Kötüye Kullanılması                                           

 

 
    Madde 6 - Bir veya birden fazla teşebbüsün ülkenin bütününde ya da bir bölü-
münde bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu tek başına yahut başka-  
ları ile yapacağı anlaşmalar ya da birlikte davranışlar ile kötüye kullanması   
hukuka aykırı ve yasaktır.                                                      
    Kötüye kullanma halleri özellikle şunlardır:                                
    a) Ticari faaliyet alanına başka bir teşebbüsün girmesine doğrudan veya do- 
laylı olarak engel olunması ya da rakiplerin piyasadaki faaliyetlerinin zorlaş- 
tırılmasını amaçlayan eylemler,                                                 
    b) Eşit durumdaki alıcılara aynı ve eşit hak, yükümlülük ve edimler için    
farklı şartlar ileri sürerek, doğrudan veya dolaylı olarak ayırımcılık yapılma- 
sı,                                                                             
    c) Bir mal veya hizmetle birlikte, diğer mal veya hizmetin satın alınmasını 
veya aracı teşebbüsler durumundaki alıcıların talep ettiği bir malın veya hiz-  
metin, diğer bir mal veya hizmetin de alıcı tarafından teşhiri şartına bağlan-  
ması ya da satın alınan bir malın belirli bir fiyatın altında satılmaması gibi  
tekrar satış halinde alım satım şartlarına ilişkin sınırlamalar getirilmesi,    
    d) Belirli bir piyasadaki hakimiyetin yaratmış olduğu finansal, teknolojik  
ve ticari avantajlardan yararlanarak başka bir mal veya hizmet piyasasındaki    
rekabet koşullarını bozmayı amaçlayan eylemler,                                 
    e) Tüketicinin zararına olarak üretimin, pazarlamanın ya da teknik gelişme- 
nin kısıtlanması.                                                               
    Birleşme veya Devralma                                                      

    Madde 7 - Bir ya da birden fazla teşebbüsün hakim durum yaratmaya veya hakim
durumlarını daha da güçlendirmeye yönelik olarak, ülkenin bütünü yahut bir kıs- 
mında herhangi bir mal veya hizmet piyasasındaki rekabetin önemli ölçüde azal-  
tılması sonucunu doğuracak şekilde birleşmeleri veya herhangi bir teşebbüsün    
ya da kişinin diğer bir teşebbüsün mal varlığını yahut ortaklık paylarının tü-  
münü veya bir kısmını ya da kendisine yönetimde hak sahibi olma yetkisi veren   
araçları, miras yoluyla iktisap durumu hariç olmak üzere, devralması hukuka ay- 
kırı ve yasaktır.                                                               
    Hangi tür birleşme ve devralmaların hukuki geçerlilik kazanabilmesi için Ku-
rula bildirilerek izin alınması gerektiğini Kurul, çıkaracağı tebliğlerle ilan  
eder.                                                                           
                                                                                
                              İKİNCİ BÖLÜM                                      
                            Kurulun Yetkileri                                   
                                                                                
    Menfi Tespit                                                                

    Madde 8 - İlgili teşebbüs veya teşebbüs birliklerinin başvurusu üzerine Ku- 
rul, elinde bulunan bilgiler çerçevesinde bir anlaşmanın, kararın, eylemin veya 
birleşme ve devralmanın bu Kanunun 4,6 ve 7 nci maddelerine aykırı olmadığını   
gösteren bir menfi tespit belgesi verebilir.                                    
    Kurul, bu belgenin düzenlenmesinden sonra 13 üncü maddedeki şartlar çerçe-  
vesinde görüşünden her zaman dönebilir. Ancak bu durumda taraflara Kurulun görüş
değiştirmesine kadar geçen süre için cezai müeyyide uygulanmaz.                 
    İhlale Son Verme                                                            

    Madde 9 - Kurul, ihbar, şikayet ya da Bakanlığın talebi üzerine veya resen  
bu Kanunun 4,6 ve 7 nci maddelerinin ihlal edildiğini tespit ederse ilgili te-  
şebbüs veya teşebbüs birliklerine bu Kanunun Dördüncü kısmında belirtilen hü-   
kümler çerçevesinde, rekabetin tesisi                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
ve ihlalden önceki durumun korunması için yerine getirilmesi ya da kaçınılması  
gereken davranışları kapsayan bir kararı bildirir.                              
    Meşru bir menfaati olan gerçek ve tüzelkişiler şikayette bulunabilir.       
    Kurul, birinci fıkraya göre bir karar almadan önce ilgili teşebbüs veya     
teşebbüs birliklerine ihlale ne şekilde son vereceklerine ilişkin görüşlerini   
yazılı olarak bildirir.                                                         
    Kurul, nihai karara kadar ciddi ve telafi olunamayacak zararların ortaya    
çıkma ihtimalinin bulunduğu durumlarda, ihlalden önceki durumu koruyucu nite-   
likte ve nihai kararın kapsamını aşmayacak şekilde geçici tedbirler alabilir.   
    Anlaşma, Birleşme ve Devralmaların Kurula Bildirlmesi                       

    Madde 10 - 4 üncü madde kapsamına giren anlaşma, uyumlu eylem ve kararlar   
yapıldıkları tarihten itibaren bir ay içinde Kurula bildirilir. Bildirilmemiş   
anlaşmalara muafiyet hükümleri uygulanmaz. Zamanında yapılmamış bildirimlere    
muafiyet verilmesi halinde muafiyet, bildirim tarihinden itibaren geçerlidir.   
    7 nci madde kapsamına giren birleşme veya devralma anlaşmaları Kurula bil-  
dirildiği tarihten itibaren Kurul, onbeş gün içinde yapacağı ön inceleme sonu-  
cunda birleşme veya devralma işlemine ya izin vermek ya da bu işlemi nihai in-  
celemeye almaya karar verdiği takdirde, ön itirazını bildiren yazısı ile bir-   
likte birleşme veya devralma işleminin nihai karara kadar askıda olduğunu ve    
uygulamaya sokulamayacağını, gerekli gördüğü diğer tedbirlerle birlikte ilgili- 
lere usulüne göre tebliğ etmek zorundadır. Bu durumda, bu Kanunun 40 ila 59 uncu
maddeleri hükümleri uygulanır.                                                  
    Kurulun, süresi içinde birleşme veya devralmaya ilişkin müracaata herhangi  
bir cevap vermediği ya da herhangi bir işlem yapmadığı hallerde, birleşme veya  
devralma anlaşmaları bildirim tarihinden 30 gün sonra yürürlüğe girerek hukuki  
geçerlilik kazanır.                                                             
    Birleşme ve Devralmanın Kurula Bildirilmemesi