DIŞİŞLERİ BAKANLIĞININ KURULUŞ VE GÖREVLERİ
HAKKINDA KANUN
(DIŞİŞLERİ BAKANLIĞININ TEŞKİLAT VE GÖREVLERİ HAKKINDA
13.12.1983 TARİHLİ VE 177 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN,
8.6.1984 TARİHLİ VE 206 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN,
23.12.1991 TARİHLİ VE 474 SAYILI KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN
DEĞİŞTİRİLEREK KABULÜ VE 24.1.1992 TARİHLİ VE 480 SAYILI
KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMENİN 28 VE 29 UNCU MADDELERİNİN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILMASI HAKKINDA KANUN)
Kanun Numarası : 4009
Kabul Tarihi : 24/6/1994
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih : 6/7/1994 Sayı: 21982
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 33 Sayfa:
BİRİNCİ KISIM
Amaç,Görev ve Teşkilat
Amaç
Madde 1 - Bu Kanunun amacı,Dışişleri Bakanlığının kuruluş,görev ve teşkila-
tına ilişkin esasları düzenlemektir.
Dışişleri Bakanlığının Görev ve Yetkileri
Madde 2 - Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri şunlardır:
a) Hükümetçe tayin ve tespit edilecek esaslara göre dış politikayı uygula-
mak ve Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletler ve uluslararası kuruluşlarla
ilişkilerini yürütmek.
b) Türkiye Cumhuriyetinin dış politikasının tespiti için hazırlık çalışmala-
rı yapmak ve tekliflerde bulunmak,tespit edilecek dış politikayı yürütmek ve
koordine etmek.
c) T.C. uyruklu gerçek ve tüzel kişilerin yabancı devletler ve uluslararası
kuruluşlar karşısındaki hak ve menfaatlerini korumak,geliştirmek ve bu alanlarda
diplomasi ve konsolosluk himayesini sağlamak.
d) Türkiye Cumhuriyetinin yabancı devletlerle,bunların temsilcilikleri ve
temsilcileri ile,milletlerarası teşkilatlarla,ilgili Bakanlıklarla işbirliği
yapmak suretiyle temas ve müzakerelerini yürütmek,bu temas ve müzakereler sonucu
gerekiyorsa milletlerarası anlaşmaları yine diğer Bakanlıklarla işbirliği ile
yapmak.
e) Diğer bakanlık ve kuruluşların dış politikayı etkileyen faaliyet ve te-
maslarının devletin dış politikasına uygunluğunu sağlamak,bu kuruluşların ulus-
lararası kuruluşlar ve yabancı kamu ve özel kuruluşlarıyla kendi görev alanları-
na giren temaslarının koordinasyonunu sağlamak ve bunlara katılmak.
f) Mali,iktisadi ve diğer teknik konularda ilgili kurum ve kuruluşlarca yü-
rütülmesi gereken veya statülerinde,üyelerinin ve ortaklarının belli Bakanlık
veya merci vasıtasıyla işlem yapacağı belirtilen milletlerarası kuruluşlarla yü-
rütülecek dış temas ve müzakerelerin dış politikaya uygun olarak yürütülmelerini
gözetmek,gerekirse bunlara katılmak.
g) Türkiye Cumhuriyetini temsil yetkisine sahip olarak Bakanlar Kurulu Ka-
rarnamesi ile belli bir geçici görevle görevlendirilen Temsilciler ve Temsil
Heyetlerine Türkiye Cumhuriyetini bağlayacak hususlarda hükümetin emir ve tali-
matlarını iletmek,bu Temsilci ve Temsil Heyetlerinin ihtisasa dair hususlarda
ihtiyaç duyacakları talimatları ilgili Bakanlıklar ile istişare suretiyle tes-
pit edip onlara iletmek;bu gibi Heyetlerin Başkanları ilgili Bakanlıklardan ise
bu Heyetlerde temsilci bulundurmak.
h) Yabancı devletler ve milletlerarası kuruluşlar nezdinde temsil işlerini
yetkili makam olarak yürütmek.
i) Yabancı devletler ve milletlerarası kuruluşlardaki gelişmeleri ve bunlar
arasındaki ilişkileri takip etmek.
j) Türkiye Cumhuriyetinin Devlet ve Dışişleri protokolünü düzenlemek ve yü-
rütmek.
k) Yetki belgesi,onaylama belgesi ve milletlerarası hukuk ve tatbikatın ge-
rektirdiği her türlü belgeyi hazırlamak,alıp vermek,örneklerini hazırlamak,Tür-
kiye Cumhuriyeti adına yapılan anlaşmaları usulüne uygun olarak tescil ettirmek,
bunların sicillerini tutmak.
l) Kanunlarla kendisine verilen diğer görevleri yapmak.
Teşkilat
Madde 3 - Dışişleri Bakanlığı,merkez teşkilatı ve yurtdışı teşkilatından
meydana gelir.
İKİNCİ KISIM
Bakanlık Merkez ve Yurtdışı Teşkilatı
Merkez Teşkilatı
Madde 4 - Bakanlık merkez teşkilatı ana hizmet birimleri,danışma ve denetim
birimleri,yardımcı birimler ve bağlı kuruluşlardan meydana gelir.
BİRİNCİ BÖLÜM
Bakanlık Makamı
Bakan
Madde 5 - Bakan,Bakanlık kuruluşunun en üst amiridir.Bakanlık hizmetlerinin
mevzuata,Hükümetin genel siyasetine uygun olarak yürütülmesini ve Bakanlığın fa-
aliyet alanına giren konularda diğer bakanlıklarla işbirliği ve koordinasyonu
sağlamakla görevli ve Başbakana karşı sorumludur.
Bakan,emri altındakilerin eylem ve işlemlerinden sorumlu olup,Bakanlık mer-
kez ve yurtdışı teşkilatının faaliyetlerini,işlemlerini ve hesaplarını denetle-
mekle görevlidir.
Müsteşar
Madde 6 - Müsteşar,Bakanın emrinde ve onun yardımcısı olup,Bakanlık hizmet-
lerini Bakan adına ve Bakanın direktif ve emirleri yönünde Bakanlığın amaç ve
politikalarına,kalkınma planlarına ve yıllık programlara,mevzuat hükümlerine
uygun olarak düzenler ve yürütür.Bu amaçla Bakanlık Teftiş Kurulu hariç Bakanlık
kuruluşlarına gereken emirleri verir ve bunların uygulanmasını takip ve temin
eder.
Müsteşar,yukarıda belirtilen hizmetlerin yürütülmesinden Bakana karşı sorum-
ludur.
Müsteşar Yardımcısı
Madde 7 - Bakanlıkta ana hizmet birimleri,danışma ve denetim birimleriyle
yardımcı hizmet birimlerinin ve yurtdışı kuruluşlarının yönetim ve koordinasyo-
nunda Müsteşara yardımcı olmak üzere,yedi Müsteşar yardımcısı görevlendirilebi-
lir.
İKİNCİ BÖLÜM
Ana Hizmet Birimleri
Ana Hizmet Birimleri
Madde 8 - Dışişleri Bakanlığındaki ana hizmet birimleri onbeş genel müdürlük
ve üç bağımsız daire başkanlığından meydana gelir.
Bunların isimleri ve görev alanları Bakan onayı ile belirlenir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Danışma ve Denetim Birimleri
Danışma ve Denetim Birimleri
Madde 9 - Dışişleri Bakanlığı yurtiçi kuruluşlarındaki danışma ve denetim
birimleri şunlardır:
a) Dış Politika Danışma Kurulu Başkanlığı,
b) Stratejik Araştırmalar Merkezi,Tercüme Merkezi,
c) Teftiş Kurulu Başkanlığı,
d) Hukuk Müşavirliği,
e) Bakanlık Müşavirleri.
Dış Politika Danışma Kurulu Başkanlığı,Stratejik Araştırmalar Merkezi,Tercü-
me Merkezi.
Madde 10 - a)Dış Politika Danışma Kurulu,Müsteşarın Başkanlığında altı üye
ile Müsteşar Yardımcıları,Müsteşarın görevlendireceği hukuk müşaviri ve ilgili
birimin yetkilisinden meydana gelir.
Müsteşarın gerek görmesi halinde,görüşülen konu ile ilgili diğer birimlerin
yetkilileri de Kurul toplantılarına katılabilir.
Kurul,Türkiye'nin dış politikasının yönlendirilmesi ve uygulanışı hakkında
Başkanın isteği üzerine değerlendirmeler yapar ve görüş bildirir.
b)Belirli uluslararası konular üzerinde inceleme ve araştırmalar yapmak,bu
konularda oluşturulan Bakanlık dışı görüşlerin bilimsel tartışma ve işbirliği
ortamı içinde değerlendirilerek yeni görüş ve fikirlerin oluşturulmasına olanak
vermek ve bu konularda Bakanlığa katkı sağlamak amacı ile üniversitelerin,bası-
nın veya ilgili diğer resmi yahut özel kurumların uzmanları,emekli büyükelçiler
ile Bakanın uygun göreceği kişilerden meydana gelen bir Stratejik Araştırmalar
Merkezi kurulur.
Merkezin başkanı Bakan tarafından tayin olunur.
Merkez,Bakanlık dışı yerli ve yabancı özel ve tüzel kişilere bedeli mukabi-
linde araştırma,etüd,proje yaptırabilir.
Müsteşara bağlı olan Merkezin kuruluş,çalışma şekil ve şartları yönetmelikle
düzenlenir.
c)Bütün kamu kurum ve kuruluşlarının görev alanına giren ve ülkemizin taraf
olacağı her türlü uluslararası andlaşma ve anlaşmalar ile sözleşmeleri tercüme
etmek veya yapılmış olan tercümeleri denetlemek üzere Tercüme Merkezi kurulur.
Teftiş Kurulu Başkanlığı