Endeksler

     RADYO VE TELEVİZYONLARIN KURULUŞ VE YAYINLARI HAKKINDA KANUN
                                                                                
    Kanun Numarası         : 3984                                               
    Kabul Tarihi           : 13/4/1994                                          
    Yayımlandığı R.Gazete  : Tarih:20/4/1994   Sayı: 21911                      
    Yayımlandığı Düstur    : Tertip: 5  Cilt:33    Sayfa:                       
                                                                                
                                    BİRİNCİ BÖLÜM                               
                               Amaç, Kapsam ve Tanımlar                         
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı, radyo ve televizyon yayınlarının düzenlenmesine 
ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun kuruluş, görev, yetki ve sorumluluklarına  
ilişkin esas ve usulleri belirlemektir.                                         
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim      
altında olursa olsun elektromanyetik dalga ve diğer yollarla yurt içine ve      
dışına yapılan radyo ve televizyon yayınları ile ilgili hususları kapsar.       
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanunun uygulamasında geçen deyimlerden;                       
    a) Üst Kurul: Radyo ve Televizyon Üst Kurulunu,                             
    b) Radyo yayını: Elektromanyetik dalgalar ve diğer yollarla halkın doğrudan 
alması maksadıyla yapılan ses yayınlarını,                                      
    c) Televizyon yayını: Elektromanyetik dalgalar ve diğer yollarla halkın     
doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit resimlerin sesli veya  
sessiz kalıcı olmayan yayınını,                                                 
    d) Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri bir   
fiziki ortamda ışık hızı ile yayılan, suni olarak üretilmiş elektrik ve manyetik
özellikleri olan dalgayı,                                                       
    e) Kanal: Televizyon yayını yapmak üzere bir televizyon vericisinin işgal   
edeceği frekans alanını,                                                        
    f) Frekans bandı: Radyo yayını yapacak olan bir radyo vericisinin işgal     
edeceği frekans alanını,                                                        
    g) Radyo ve televizyon vericisi: Radyo ve televizyon yayınlarının doğrudan  
izlenebilmesine imkan veren yer veya uzaydaki, hareketli veya sabit her türlü   
verici, aktarıcı, yansıtıcı ve güçlendirici cihaz ve sistemleri,                
    h) Kablolu radyo ve televizyon: Radyo ve televizyon yayınlarının kablo,     
cam iletken ve benzeri bir fiziki ortam üzerinden halkın alması maksadıyla      
abonelere ulaştırıldığı yayın türünü,                                           
    ı) Kapalı devre televizyon sistemi: Genel televizyon yayını dışında eğitim, 
öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya   
birbiri ile ilişkili binalar grubunda kullanılan kablolu televizyonu,           
    j) Radyo alıcısı: Radyo yayınlarını almaya veya alıp kaydetmeye ve dinlemeye
yarayan cihazları,                                                              
    k) Televizyon alıcısı: Televizyon yayınlarını almaya ve seyrettirmeye       
yarayan cihazları,                                                              
    l) Ek yayın hizmetleri: Televizyon yayınlarında, tahsis edilen kanal içinde 
kalmakla birlikte kullanılmayan bölümler üzerinden;: radyo yayınlarında ise     
tahsis edilen kanal içinde ek taşıyıcılar aracılığıyla, televizyon ve radyo     
program yayınlarıyla birlikte yapılan, radyo veri sistemi, veri yayıncılığı,    
teletekst ve benzeri bağımsız hizmetleri,                                       
    m) Uydu yayını: Yayınlanmak üzere üretilen radyo ve televizyon programları- 
nın yetkili yayıncı veya hizmeti temin edecek kişi veya kuruluş tarafından şif- 
reli veya şifresiz olarak uzayda sinyal iletebilen herhangi bir araç vasıta-    
sıyla yapılan ilk yayını,                                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    n) Yeniden iletim: Yetkili yayın kuruluşu tarafından, halkın izlemesi       
amacıyla, kullanılan teknik araç ne olursa olsun, yayınlanan radyo ve televiz-  
yon program hizmetlerinin değişiklik yapılmaksızın bütününün veya bir bölü-     
münün alınmasını ve aynı anda veya daha sonra iletilmesini,                     
    o) Yayıncı: Kamu tarafından izlenmesi için televizyon programı hizmetleri   
tertip eden ve ileten veya değişiklik yapılmadan ve tam olarak bir üçüncü       
tarafa iletilmesini sağlayan özel veya tüzelkişiyi,                             
    p) Program hizmeti: Yukarıdaki bentte belirli alanlarda belirli bir yayıncı 
tarafından sağlanan ve tek bir hizmet içindeki tüm unsurları,                   
    r) Reklam: Bir ürün veya hizmetin satılmasını, satın alınmasını veya kira-  
lanmasını sağlamaya; bir davayı veya fikri yaymaya veya reklamcının istediği    
başka etkileri oluşturmaya matuf, ücret karşılığı veya benzeri bir mulahazayla  
reklamcıya iletim zamanında tahsis edilen kamuya yönelik duyuruları,            
    s) Telif hakkı sahibi: Yazar, besteci, düzenlemeci gibi düşünsel alanda     
eser yaratan gerçek kişiyi,                                                     
    t) Yorumcu sanatçı: Bir sanat eserini, telif hakkı sahibinden aldığı        
izinle yorumlayan sanatçıyı,                                                    
    u) Müzik yapımcısı: Kaset ve kompakt disk gibi ses tayışıcıları üzerine     
kaydedilebilen müzik yapımlarını üreten, meydana getiren gerçek ve tüzelkişi-   
leri,                                                                           
    ifade eder.                                                                 
                                                                                
                                     İKİNCİ BÖLÜM                               
                                    Yayın İlkeleri                              
                                                                                
    Yayın İlkeleri                                                              

    Madde 4 - Radyo ve televizyon yayınları kamu hizmeti anlayışı içerisinde    
aşağıdaki ilkelere uygun olarak yapılır:                                        
    a) Türkiye Cumhuriyetinin varlık ve bağımsızlığına, Devletin ülkesi ve      
milletiyle bölünmez bütünlüğüne,                                                
    b) Toplumun milli ve manevi değerlerine,                                    
    c) Anayasanın Genel Esaslar kısmında yer alan ilkelere, demokratik          
kurallara ve kişi haklarına,                                                    
    d) Genel ahlak, toplum huzuru ve Türk aile yapısına,                        
    e) Anlatım özgürlüğüne, iletişim ve yayında çoğulculuk esasına,             
    f) İnsanların ırk, cinsiyet, sosyal sınıf veya dini inaçları dolayısıyla    
hiç bir şekilde kınanmaması ilkesine,                                           
    g) Toplumu şiddet, terör ve etnik ayrımcılığa sevkeden ve toplumda nefret   
duyguları oluşturacak yayınlara imkan verilmemesi ilkesine,                     
    Aykırı olmamak;                                                             
    h) Türk milli eğitiminin genel amaçlarına, temel ilkelerine ve milli        
kültürün geliştirilmesi ilkesine,                                               
    i) Yayınlarda adalet ve tarafsızlığa, yasalara saygılı olma esasına,        
    j) Kişi ya da kuruluşları eleştiri sınırları ötesinde küçük                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
düşürücü, aşağılayıcı veya iftira niteliği taşıyan yayın yasaklarına,           
    k) Özel amaç ve çıkarlara hizmet eden ve haksız rekabete yol açıcı yayın    
yapılmaması esasına,                                                            
    l) Haber ve olayların çabuk ve doğru bir şekilde sunulması ilkesine,        
    m) Çocukların ve gençlerin fiziksel, zihinsel, ruhsal ve ahlaki gelişimini  
olumsuz yönde etkileyebilecek yayın yapılmaması esasına,                        
    n) Aksi, yargı kararıyla kesinleşmedikçe hiç kimsenin suçlu olarak ilan     
edilemeyeceğine ilkesine,                                                       
    o) Kişi ya da kuruluşların cevap ve tekzip haklarına saygılı olunması       
ilkesine,                                                                       
    p) Haberlere, spor programlarına ve reklamlara ayrılmış zamanlar hariç      
olmak üzere, yayıncıların, yayın zamanlarının en az yarısının yerli yapımlara   
ayrılmasını sağlamak, bu oranı, seyircilerin taleplerini göz önüne alarak ve    
yayıncının haber verme, eğitim, kültür ve eğlendirme sorumluluklarını dikkate   
alarak, yayın türleri ve süreleri ile asgari niteliklerini de öngörmek sure-    
tiyle, aşamalı bir biçimde gerçekleştirmeleri hususlarına,                      
    r) Bilgi iletişim telefonları yoluyla yarışma ve benzeri yöntemlere         
başvurulmamak ve bunların sonucunda dinleyici veya seyircilere ikramiye vermemek
veya ikramiye verilmesine aracılık yapmamak, lotaryaya fırsat bırakmamak        
esaslarına,                                                                     
    s) Demokratik kurallar çerçevesinde, kamunun siyaset, eğitim ve kültürel    
alanlardaki beklentilerine cevap verecek şekilde, demokratik gruplar ve siyasi  
partiler arasında fırsat eşitliğinin sağlanması esasına,                        
    t) Radyo ve televizyon yayınlarının Türkçe yapılması, ancak, evrensel       
kültür ve bilim eserlerinin oluşmasında katkısı olan yabancı dillerin öğretil-  
mesi veya bu dillerde haber iletilmesi amacıyla bu dillerin kullanılabilmesi,   
    Türkçeyi aşırılığa kaçmadan, özellikleri ve kuralları bozulmadan konuşma    
dili olarak kullanmak; milli birlik ve bütünlüğün temel unsurlarından biri      
olarak çağdaş eğitim ve bilim dili halinde gelişmesini ve zenginleşmesini       
sağlamak esasına,                                                               
    u) Türk müzik sektörünün gelişimine katkıda bulunmak ilkesinden hareketle,  
müzik yapımcıları ve telif hakkı sahiplerinin haklarını tanımak ve ihlal        
etmemek esasına,                                                                
    uygun olmak suretiyle yapılır.                                              
                                                                                
                                    ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                
                            Radyo ve Televizyon Üst Kurulu                      
                                                                                
    Kuruluş                                                                     

    Madde 5 - Radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek amacıyla, özerk ve  
tarafsız bir kamu tüzelkişiliği niteliğinde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu      
kurulmuştur.                                                                    
    Seçimi, Görev Süresi                                                        

 

 
    Madde 6 - Üst Kurul, basın, yayın, iletişim ve teknolojisi, kültür, din,    
eğitim, hukuk alanlarında birikimi olanlardan ve yükseköğretim görmüş, Devlet   
memuru olma niteliğine sahip, beşi iktidar partisi veya partilerinin, dördü     
muhalefet partilerinin göstereceği adaylar arasından Türkiye Büyük Millet       
Meclisince seçilen dokuz üyeden oluşur.                                         
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Seçim için, iktidar partisi veya partileri on, muhalefet partileri sekiz    
aday gösterirler. Adayların belirlenmesinde, siyasi partilerin Türkiye Büyük    
Millet Meclisi Başkanlık Divanındaki temsil oranları esas alınır. Ancak,        
Türkiye Büyük Millet Meclisinde yapılacak seçimlerde kime oy kullanılacağına    
dair görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.                                       
    Adaylar, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığınca Resmi Gazete de ilan    
edilir.                                                                         
    İlandan en geç on gün sonra gizli oyla seçim yapılır. İktidar ve muhalefet  
partileri tarafından gösterilen adaylar için ayrı ayrı listeler halinde, bir-   
leşik oy pusulası düzenlenir. Adayların adlarının karşısındaki özel yer işa-    
retlenmek suretiyle oy kullanılır. İktidar ve muhalefet kontenjanlarından       
Üst Kurula seçilecek üyelerin tamsayısından az veya fazla verilen oylar geçer-  
siz sayılır.                                                                    
    Seçimde, iktidar partisi veya partileri kontenjanından en çok oyu alan beş  
aday ile muhalefet partileri kontenjanından en çok oyu alan dört aday seçilmiş  
olur. Seçim sonucu Resmi Gazetede yayımlanır.                                   
    Üst Kurul üyelerinin görev süresi altı yıldır.                              
    Üyelerin üçte biri iki yılda bir yenilenir.                                 
    Üyeliklerde herhangi bir sebeple boşalma olursa, Türkiye Büyük Millet Mec-  
lisi, boşalma tarihinden veya boşalma tarihinde tatilde ise tatilin bitiminden  
başlayarak bir ay içinde yeni üyeyi seçer. Boşalan üyelik, hangi kontenjandan   
olmuşsa, yeni üyenin seçimi de o kontenjandan ve iki katı aday arasından        
yapılır.                                                                        
    İktidar partileri kontenjanından bir üyelik boşalması halinde seçim,        
iktidar ortağı büyük partinin göstereceği bir aday ile iktidar  ortağı diğer    
partilerin kendi aralarında ad çekmeyle tespit edecekleri bir aday arasında     
yapılır.                                                                        
    Muhalefet partileri kontenjanından bir üyelik boşalması halinde de seçim,   
anamuhalefet partisinin göstereceği bir aday ile diğer muhalefet partilerinin   
kendi aralarında ad çekmeyle tespit edecekleri bir aday arasında yapılır.       
    İktidar ve muhalefet partilerinin kontenjanından birden fazla üyelik boşal- 
ması halinde siyasi partilerin Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanın-  
daki temsil oranları esas alınır.                                               
    Boşalan üyeliğe seçilen kimse, yerine seçildiği üyenin süresini tamamlar.   
    Başkan ve Başkan Yardımcısı                                                 

    Madde 7 - Üst Kurul, üyeleri içinden bir Başkan seçer. Başkanın görev       
süresi iki yıldır.                                                              
    Başkan, Üst Kurul üyeleri arasından kendine bir Başkan Yardımcısı seçer ve  
Üst Kurul'un onayına sunar. Başkan Yardımcısının görev süresi, Başkanın görev   
süresi ile sınırlıdır.                                                          
    Görev ve Yetkiler                                                           

    Madde 8 - Üst Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:                         
    a) Ulusal ve bölgesel frekans planlamalarını yaptırmak,                     
    b) Önşartları yerine getirmiş müracaatçı kuruluşlara, tarafsızlık ve hak-   
kaniyet ölçüleri dahilinde yayın izni ve lisans vermek, 16 ncı maddeye uygun    
olarak ulusal, bölgesel ve yerel planlamalardaki kanal ve frekans bandlarının   
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu eliyle kullanılan kanal ve frekans bandları  
dışında kalanların en az % 50'sinin zaman paylaşımlı ve bölgesel dengelere      
uygun biçimde kullanımını gözeterek kanal ve frekans bandları tahsis etmek,     
    c) Radyo ve televizyon kuruluşlarına, ulusal, bölgesel ve yerel yayınları   
için ulusal kanal ve frekans bandı planlamalarına uygun olarak tahsis edilen    
yayın alanlarını kapsayacak verici                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
tesisleri kurma ve işletme iznini 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu 
hükümlerine uygun olarak vermek ve tesisin bu Kanun hükümlerine ve tesis şart-  
larına uygunluğunu denetlemek,                                                  
    d) Bu Kanun hükümlerine uygun olarak radyo ve televizyon kuruluşlarının ulu-
sal ve yerel yayınlarına imkan verecek,ulusal kanal ve frekans bandı planında   
öngörülen radyo ve televizyon vericileri ile sabit veya hareketli yayın yerleri 
arasında mevcut telekomünikasyon şebekesi yanında,uydu aracı ile bağlantı kura- 
bilmeleri amacıyla ve öngörülen amaçlar için kullanılması kaydıyla uç linkleri  
kurabilmesi için 5.4.1983 tarihli ve 2813 sayılı Telsiz Kanunu hükümlerine uygun
şekilde telekomünikasyon tesisleri kurma ve işletme izni vermek ve tesislerin bu
Kanunda öngörülen izin esaslarına uygun olarak işletilmesini denetlemek,        
    e) Zaman paylaşımlı program kanallarının tahsisinde bölgesel dengeleri gö-  
zeterek,kuruluşları ülkenin değişik bölgelerinde yayın yapmaya teşvik etmek,    
    f) Yurt içinden yayın yapacak kamu ve özel radyo-televizyon kuruluşlarının  
yayın izni ve lisans talebinde bulunabilmek için yerine getirmeleri gerekli ön- 
şartları ve standartları Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi İlkeleri göz  
önünde bulundurularak tespit etmek ve kamuoyuna duyurmak,                       
   g) Kanal ve frekans bandı tahsisinde gerekli şartları ve tahsis hakkı alan-  
ların yayına geçme süresini ve radyo ve televizyon istasyonu kuranların ödeye-  
cekleri yayın izni ve lisans ücretlerini ilgili yönetmeliklerle belirlemek,     
   h) Radyo-televizyon yayınlarını izleme sistemleri kurarak,yayınların 4 üncü  
maddeye ve bu alanda Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmalara uy-   
gunluğu açılarından denetlenmesini yapmak,                                      
    ı) Yayın kuruluşlarının,bu Kanun hükümlerine aykırı yayın yapması ve tahsis 
şartlarına uymaması halinde,gerekli müeyyideleri uygulamaya karar vermek,       
    j) Yurt içinde,yayınların ulaşamadığı yerlerde,yerel imkanlarla radyo ve te-
levizyon vericisi kurulmasına izin vermek,                                      
    k) Uydu aracılığı ile yurt içinden veya yurt içine yapılacak yayınların     
ulusal ve uluslararası ilke ve esaslara uygunluğunu gözetmek,bu amaçla diğer    
ülkelerdeki yetkili kuruluşlarla işbirliği yapmak,                              
    l) Şifreli yayınlarla kablolu radyo ve televizyon tesis ve yayınları ile il-
gili kuralları bu kanundaki ilkeler çerçevesinde ve Posta,Telgraf ve Telefon    
İdaresi Genel Müdürlüğünün kablolu radyo ve televizyon tesislerini atıl bırak-  
mamayı gözeterek belirlemek,                                                    
    m) Radyo ve televizyon yayınları ile ilgili olarak kamuoyunda doğan tepki,  
beğeni ve hassasiyetleri sürekli olarak izlemek ve gerekli yönlendirmelerde bu- 
lunmak amacıyla gerekli kamuoyu araştırmalarını yapmak ve yaptırmak,            
    n) Telsiz Genel Müdürlüğünün görevleri saklı kalmak kaydıyla,radyo ve tele- 
vizyon yayınlarıyla ilgili olan milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine sahip ku-  
ruluşlar nezdinde Devlet'i,Dışişleri Bakanlığının görev ve yetkileri saklı kal- 
mak kaydıyla,temsil etmek;radyo ve televizyon kuruluşlarının doğrudan üyesi bu- 
lundukları hariç olmak üzere,radyo ve televizyon yayıncılığı alanında faaliyet  
gösterip milletlerarası hukuk tüzelkişiliğine sahip olmayan uluslararası kuru-  
luşlarda temsil görevini yerine getirmek ve bu bent gereğince belirlenen belge- 
lere usulüne göre imza koymak,                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    o) Radyo ve televizyon konusunda ilgili kurum ve kuruluşlarla peryodik      
istişarelerde bulunarak, kamuoyu eğilimlerini değerlendirmek,                   
    p) Bu Kanun ve Avrupa Sınır Ötesi Televizyon Sözleşmesi ilkelerine uygun    
biçimde çalışma ve faaliyetleri ile ilgili yönetmelik ve diğer düzenlemeleri    
hazırlamak.                                                                     
    Üst Kurul Üyeliği ile Bağdaşmayan Haller                                    

    Madde 9 - Üst Kurul Üyeleri ile 3 üncü dereceye kadar (dahil) kan ve        
sıhri hısımları, özel radyo ve televizyon şirketlerinde, bu şirketlerle         
doğrudan veya dolaylı ortaklık bağı bulunan şirketlerde ortak ya da yönetici    
olamazlar; Üst Kurul üyeliği süresince resmi veya özel başkaca hiçbir görev     
alamazlar, özel veya kamu yayın kuruluşlarının görev ve yetki alanına giren     
konularda doğrudan doğruya veya dolayısıyla taraf olamaz ve bu konularda hiçbir 
menfaat sağlayamazlar, aksine davrananlar görevlerinden çekilmiş sayılırlar.    
    Bu husus Üst Kurul tarafından resen veya yapılacak müracaatın değerlendi-   
rilmesi sonunda karara bağlanır.                                                
    Üst Kurul Üyelerinin Teminat ve Mali Hakları                                

    Madde 10 - Üst Kurul üyelerine görevleri süresince, 657 sayılı Devlet       
Memurları Kanunu ile ek ve değişikliklerine göre en yüksek Devlet memurunun     
almakta olduğu aylık (ek gösterge dahil), sosyal yardımlar ile zam ve tazmi-    
natlar ödenir.                                                                  
    Kamu görevlileri, seçildikleri görev süresince kurumlarından ücretsiz       
izinli sayılırlar. Ancak, bu görevde geçecek süre, mesleklerinde geçmiş         
ve mümtazen terfi etmiş sayılırlar.                                             
    Üst Kurul üyeliğine seçilenlerin, seçilmeden önce tabi oldukları sosyal     
güvenlik kuruluşları ile ilişkileri devam eder. Herhangi bir sosyal güvenlik    
kuruluşu ile ilgisi olmayanlar, istekleri halinde Sosyal Sigortalar Kurumu      
ile ilişkilendirilir. Emekli olanların ise emekli aylıklarının ödenmesine       
devam olunur.                                                                   
    Üst Kurul üyeleri, seçildikleri görev süresince, Kurul'daki görevlerinden   
ve seçilerek geldikleri görevlerinden alınamazlar.                              
    Üst Kurul üyeleri Türk Ceza Kanunu uygulaması bakımından Devlet memuru      
sayılırlar.                                                                     
     Üst Kurul üyeleri, her yıl Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına mal   
bildiriminde bulunurlar.                                                        
    Toplantı ve Karar Yeter Sayısı