Endeksler
                                                                                
                                KIYI KANUNU                                     
                                                                                
    Kanun Numarası                : 3621                                        
    Kabul Tarihi                  : 4.4.1990                                    
    Yayımlandığı R. Gazete        : Tarih : 17.4.1990  Sayı: 20495              
    Yayımlandığı Düstur           : Tertip : 5   Cilt:29   Sayfa :76            
                                   *                                            
                                  * *                                           
    Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız "Yürürlükteki Bazı     
        Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı" Cilt : 2, Sayfa : 1339            
                                   *                                            
                                  * *                                           
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                             Genel Hükümler                                     
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göl ve akarsu kıyıları ile bu yer- 
lerin etkisinde olan ve devamı niteliğinde bulunan sahil şeritlerinin doğal ve  
kültürel özelliklerini gözeterek koruma ve toplum yararlanmasına açık, kamu ya- 
rarına kullanma esaslarını tespit etmek amacıyla düzenlenmiştir.                
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun, deniz, tabii ve suni göller ve akarsu kıyıları ile deniz
ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerine ait düzenlemeleri ve bu yer-
lerden kamu yararına yararlanma imkan ve şartlarına ait esasları kapsar.        
    İstisnalar                                                                  

    Madde 3 - Askeri yasak bölgeler ve güvenlik bölgelerinde veya ülke güvenliği
ile doğrudan ilgili, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı    
yerlerde (konut ve sosyal tesisler hariç) özel kanun hükümlerine, diğer özel ka-
nunlar uyarınca belirlenmiş veya belirlenecek yerlerde ise özel kanunların bu   
Kanuna aykırı olmayan hükümlerine uyulur.                                       
    Tanımlar                                                                    

    Madde 4 - Bu Kanunda geçen deyimlerden;                                     
    Kıyı çizgisi:Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, taşkın durumları dı-  
şında, suyun karaya değdiği noktaların birleşmesinden oluşan çizgiyi,           
    Kıyı Kenar çizgisi: Deniz, tabii ve suni göl ve akarsularda, kıyı çizgisin- 
den sonraki kara yönünde su hareketlerinin oluşturulduğu kumluk, çakıllık, kaya-
lık, taşlık, sazlık, bataklık ve benzeri alanların doğal sınırını,              
    Kıyı: Kıyı çizgisi ile kıyı kenar çizgisi arasındaki alanı,                 
    Sahil şeridi: Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde yatay olarak en  
az 100 metre genişliğindeki alanı,(1)                                           
    Dar Kıyı: Kıyı kenar çizgisinin, kıyı çizgisi ile çakışmasını,              
    Toplumun yararlanmasına açık yapı: Mevzuata göre tespit ya da tasdik edilmiş
kural ve ücret tarifelerine uygun biçimde, getirdiği kullanımdan belirli kişi ya
da topluluklara ayrıcalıklı kullanım hakkı tanımaksızın yararlanmak isteyen her-
kese eşit ve serbest olarak açık bulundurulan ve konut dokunulmazlığı olmayan   
yapıları,                                                                       
    İfade eder.                                                                 
--------------------------------                                                
(1) Bu tanım 1/7/1992 tarih ve 3830 sayılı Kanunun 1 inci maddesi ile değişti-  
    rilmiş olup, metne işlenmiştir.                                             
                                                                                
 KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Son fıkra iptal: Ana. Mah.'nin 18/9/1991 tarih ve E.: 1990/23, K.: 1991/29 
sayılı kararı ile)                                                              
    Genel Esaslar                                                               

    Madde 5 - Kıyılar ile ilgili genel esaslar aşağıda belirtilmiştir:          
    Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve  
serbest olarak yararlanmasına açıktır,                                          
    Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir.   
    Kıyıda ve sahil şeridinde planlama ve uygulama yapılabilmesi için kıyı kenar
çizgisinin tespiti zorunludur.                                                  
    Kıyı kenar çizgisinin tespit edilmediği bölgelerde talep vukuunda, talep ta-
rihini takip eden üç ay içinde kıyı kenar çizgisinin tespiti zorunludur.        
    Ek: (1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeritlerinde yapılacak yapılar kıyı kenar 
çizgisine en fazla 50 metre yaklaşabilir.                                       
    Ek: (1/7/1992 - 3830/2 md.) Yaklaşma mesafesi ve kıyı kenar çizgisi arasında
kalan alanlar, ancak yaya yolu, gezinti, dinlenme, seyir ve rekreaktif amaçla   
kullanılmak üzere düzenlenebilir.                                               
    Ek: (1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeritlerinin derinliği, 4 üncü maddede be-
lirtilen mesafeden az olmamak üzere, sahil şeridindeki ve sahil şeridi gerisin- 
deki kullanımlar ve doğal eşikler de dikkate alınarak belirlenir.               
    Ek: (1/7/1992 - 3830/2 md.) Taşıt yolları, sahil şeridinin kara yönünde yapı
yaklaşma sınırı gerisinde kalan alanda düzenlenebilir.                          
    Ek:(1/7/1992 - 3830/2 md.) Sahil şeridinde yapılacak yapıların kullanım     
amacına bağlı olarak yapım koşulları yönetmelikte belirlenir.                   
                                                                                
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
          Kıyı, Kıyı Kenar Çizgisi, Sahil Şeridi, Planlama ve Yapılanma         
    Kıyının Korunması, Yapı Yasağı ve Kıyıda Yapılacak Yapılar                  

    Madde 6 - Kıyı, herkesin eşitlik ve serbestlikle yararlanmasına açık olup,  
buralarda hiçbir yapı yapılamaz; duvar, çit, parmaklık, telörgü, hendek, kazık  
ve benzeri engeller oluşturulamaz.                                              
    Kıyılarda, kıyıyı değiştirecek boyutta kazı yapılamaz; kum, çakıl vesaire   
alınamaz veya çekilemez.                                                        
    Kıyılara moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici etkisi olan atık ve artık-
lar dökülemez.                                                                  
    Kıyıda, uygulama imar planı kararı ile;                                     
    a) İskele, liman, barınak, yanaşma yeri, rıhtım, dalgakıran, köprü, menfez, 
istinat duvarı, fener, çekek yeri, kayıkhane, tuzla, dalyan, tasfiye ve pompaj  
istasyonları gibi, kıyının kamu yararına kullanımı ve kıyıyı korumak amacına yö-
nelik alt yapı ve tesisler,                                                     
    b) Faaliyetlerinin özellikleri gereği kıyıdan başka yerde yapılmaları müm-  
kün olmayan tersane, gemi söküm yeri ve su ürünlerini üretim ve yetiştirme te-  
sisleri gibi, özelliği olan yapı ve tesisler,                                   
    Yapılabilir.                                                                
    Bu yapı ve tesisler yapım amaçları dışında kullanılamazlar.                 
    Doldurma ve Kurutma Yoluyla Arazi Kazanma ve Bu Araziler Üzerinde Yapılabi- 
lecek Yapılar                                                                   

    Madde 7 - Kamu yararının gerektirdiği hallerde, uygulama imar planı kararı  
ile deniz, göl ve akarsularda ekolojik özellikler dikkate alınarak doldurma ve  
kurutma suretiyle arazi elde edilebilir.                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu gibi yerlerde doldurma veya kurutmayı yapacak ilgili idarenin valiliğe   
iletilen teklifi, valilik görüşü ile birlikte Bayındırlık ve İskan Bakanlığına  
gönderilir. Bakanlık, konusuna göre ilgili kuruluşların görüşünü de almak sure- 
tiyle teklifi inceler. Uygun bulunması halinde ilgili idare tarafından uygula-  
ma imar planı hazırlanır. Bu yerler için yapılacak planlar hakkında İmar Kanunu 
hükümleri uygulanır. Ancak, bu planlar Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafın-  
dan, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu kapsamında kalan alanlardaki planlar     
ise, anılan Kanunun 7 nci maddesine göre tasdik edilir. Doldurma ve kurutma iş- 
lemleri yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılır. Bu araziler Devletin hü- 
küm ve tasarrufu altındadır, özel mülkiyet konusu olamaz.                       
    Bu alanlar üzerinde 6 ncı maddede belirtilen yapılar ile yol, açık otopark, 
park, yeşil alan ve çocuk bahçeleri gibi teknik ve sosyal altyapı alanları dü-  
zenlenebilir.                                                                   
    Sahil Şeridinde Yapılabilecek Yapılar                                       

    Madde 8 - Uygulama imar planı bulunmayan alanlardaki sahil şeritlerinde,    
4 üncü maddede belirtilen mesafeler içinde hiç bir yapı ve tesis yapılamaz.     
    Uygulama imar planı bulunan yerlerde duvar, çit, parmaklık, telörgü, hendek,
kazık ve benzeri engeller oluşturulamaz. Moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirleti-
ci ve çevreyi bozucu etkisi olan atık ve artıklar dökülemez, kazı yapılamaz.    
    Ancak bu alanlarda; uygulama imar planı kararıyla altı ve yedinci maddede   
belirtilen yapı ve tesislerle birlikte toplum yararına açık olmak şartıyla ko-  
naklama hariç günü birlik turizm yapı ve tesisleri yapılabilir.                 
    Kıyı Kenar Çizgisinin Tespiti                                               

    Madde 9 - Kıyı kenar çizgisi, valiliklerce, kamu görevlilerinden oluşturula-
cak en az 5 kişilik bir komisyonca tespit edilir.                               
    Bu komisyon; jeoloji mühendisi, jeolog veya jeomorfolog, harita ve kadastro 
mühendisi, ziraat mühendisi, mimar ve şehir plancısı, inşaat mühendisinden olu- 
şur.                                                                            
    Komisyonca tespit edilip valiliğin uygun görüşü ile birlikte gönderilen kıyı
kenar çizgisi, Bayandırlık ve İskan Bakanlığınca onaylandıktan sonra yürürlüğe  
girer.                                                                          
    Komisyonun çalışma usul ve esasları Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazır-
lanan yönetmelik ile belirlenir.                                                
    Kıyı ve Sahil Şeridinde Planlar                                             

    Madde 10 - Kıyıda ve sahil şeridindeki planlar bu Kanunun ve buna dayanıla- 
rak çıkarılacak yönetmeliğin hükümlerine aykırı olamaz. Bu yerlerde düzenlenen  
planlardan, imar mevzuatı veya yerin özelliği dolayısıyla 2634 sayılı Turizmi   
Teşvik Kanunu kapsamına girenler, anılan Kanunun 7 nci maddesine göre onaylana- 
rak kesinleşir.                                                                 
    Kıyıda ve Doldurma ve Kurutma Yoluyla Kazanılan Araziler Üzerinde Yapılanma-
lara İzin Verilmesi                                                             

    Madde 11 - Bu Kanun hükümlerine göre, kıyıda ve doldurma ve kurutma yoluyla 
kazanılan araziler üzerinde yapılması mümkün olan yapı ve tesislerin yapılabil- 
mesi için, Maliye ve Gümrük Bakanlığından gerekli iznin alınması zorunludur.    
    Yapı ruhsatı verilmesinde bu izin belgesi yeterlidir.                       
    İznin verilme şekil ve şartları Bayındırlık ve İskan ve Maliye ve Gümrük    
bakanlıklarınca birlikte tespit edilerek çıkarılacak uygulama yönetmeliğinde be-
lirtilir.                                                                       
    Tapuya Şerh Verilmesi                                                       

    Madde 12 - Sahil şeridinde, bu Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen hükümle-
re uygun olarak yapılan yapıların bu niteliklerinin, tapu kütüğünün beyanlar    
hanesine işlenmesi zorunludur.                                                  
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                   
             Kontrol, İmar Mevzuatına Aykırı Yapı ve Ceza Hükümleri             
    Kontrol                                                                     

    Madde 13 - Bu Kanun kapsamında kalan alanlardaki uygulamaların kontrolu;    
belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediye, dışında ise valilikçe       
yürütülür. İlgili bakanlıkların teftiş ve kontrol yetkileri saklıdır.           
    İmar Mevzuatına Aykırı Yapı                                                 

    Madde 14 - Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda ruhsatsız yapılar ile ruh-   
sat ve eklerine aykırı yapılar hakkında 3l94 sayılı İmar Kanununun ilgili hüküm-
leri uygulanır.                                                                 
    Ceza Hükümleri                                                              

    Madde 15 - a) Kıyıda ve uygulama imar planı bulunan sahil şeritlerinde;     
    1. Duvar, çit, parmaklık, telörgü, hendek, kazık ve benzeri engelleri oluş- 
turanlara kum, çakıl alan veya çekenlere 5 milyon lira,                         
    2. Moloz, toprak, curuf, çöp gibi kirletici ve çevreyi bozucu etkisi olan   
atık ve artıkları dökenlere 10 milyon lira,                                     
    3. Kıyıyı değiştirecek boyutta kazı yapan, kum, çakıl alan veya çekenlere   
50 milyon lira,                                                                 
    Para cezası verilir.                                                        
    b) Bu Kanun kapsamında kalan alanlarda, Kanun hükümlerine uyulmadan ruhsat- 
sız, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapıların sahiplerine ve müteahhi-
dine, 3l94 sayılı İmar Kanununda öngörülen para cezalarının iki misli para ceza-
sı verilir.                                                                     
    Ancak, ruhsata bağlanması mümkün olmaması nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu-
nun öngördüğü süre içerisinde yapısını yıkandan tahakkuk ettirilen para cezası  
alınmaz.                                                                        
    Para cezası, ilgisine göre doğrudan doğruya Vali veya Belediye Başkanı tara-
fından verilir.                                                                 
    Cezalara karşı, cezanın tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde yet- 
kili idare mahkemesine itiraz edilebilir. İtiraz, idarece verilen cezanın uygu- 
lanmasını durdurmaz.                                                            
    Bu Kanunda öngörülen iş ve işlemleri süresinde yapmayan veya geciktirenlere 
veya Kanunu yanlış uygulayan mahalli yönetici ve diğer kamu görevlileri hakkında
ayrıca kanuni takibat yapılır.                                                  
    Para cezalarının ödenmemesi halinde 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil   
Usulü Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.                                       
    Yönetmelik                                                                  

    Madde 16 - Bu Kanunun uygulanması ile ilgili yönetmelik, Kanunun yayımından 
itibaren 3 ay içinde Maliye ve Gümrük, Turizm Bakanlıklarının yazılı görüşü alı-
narak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca hazırlanır.                             
    Geçici Madde - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mevzuat hükümleri-
ne uygun olarak onanmış ve kısmen veya tamamen yapılaşmış 1/1000 ölçekli uygula-
ma imar planlarının sahil şeritleri ile ilgili hükümleri geçerlidir. Ancak,     
8 inci maddenin ikinci fıkra hükümleri saklıdır.                                
    Yürürlük                                                                    

    Madde 17 - Bu Kanunun (...) (1) hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 
    Yürütme                                                                     

    Madde 18 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                    
----------------------------                                                    
(1) Bu maddede yer alan "4 üncü maddesinin son fıkrası hükmü 1/3/1995 tarihinde,
    diğer..." ibaresi, Anayasa Mahkemesinin 18/9/1991 tarih ve E.: 1990/23,K.:  
    1991/29 sayılı Kararıyla iptal edilmiş olup, metinden çıkarılmıştır. (Bkz.  
    R.G.: 23/1/1992 - 21120)                                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                 7124-1                                         
                                                                                
                                                                                
    4/4/1990 TARİHLİ VE 3621 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER             
                                                                                
    1) 1/7/1992 tarihli ve 3830 sayılı Kanunun geçici maddesi:                  
                                                                                
    Geçici Madde. - Kısmen veya tamamen yapılaşmamış alanlarla ilgili imar planı
revizyonları bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içinde tamam- 
lanır.                                                                          
                                                                                
KANUNLAR, AĞUSTOS 1992 (Ek - 13)                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                7124-2                                          
                                                                                
           3621 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN                
                YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                         
                                                                                
                                                                                
  Kanun                                                   Yürürlüğe             
   No.          Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler   giriş tarihi          
--------        ---------------------------------------   ------------          
  3830                           -                        11/7/1992