Endeksler
                        SAĞLIK HİZMETLERİ TEMEL KANUNU                          
                                                                                
    Kanun Numarası          : 3359                                              
    Kabul Tarihi            : 7/5/1987                                          
    Yayımlandığı R.Gazete   : Tarih: 15/5/1987 Sayı: 19461                      
    Yayımlandığı Düstur     : Tertip: 5  Cilt: 26  Sayfa:                       
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; sağlık hizmetleriyle ilgili temel esasları dü-  
zenlemektir.                                                                    
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun, Milli Savunma Bakanlığı hariç,bütün kamu kurum ve kuru- 
luşları ile özel hukuk tüzelkişilerini ve gerçek kişileri kapsar.               
    Temel Esaslar                                                               

    Madde 3 - Sağlık hizmetleriyle ilgili temel esaslar şunlardır:              
    a) Sağlık kurum ve kuruluşları yurt sathında eşit, kaliteli ve verimli hiz- 
met sunacak şekilde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca,diğer ilgili bakanlık- 
ların da görüşü alınarak planlanır,koordine edilir,mali yönden desteklenir ve   
geliştirilir.                                                                   
    b) Koruyucu sağlık hizmetlerine öncelik verilmek suretiyle kamu ve özel bü- 
tün sağlık kurum ve kuruluşlarının kurulması ve işletilmesinde kaynak israfı ve 
atıl kapasiteye yol açılmaksızın gerektiğinde hizmet satın alınarak kaliteli    
hizmet arzı ve verimliliği esas alınır.Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ilgili 
Bakanlığın muvafakatını alarak,kamu ve özel bütün sağlık kurum ve kuruluşlarına 
koruyucu sağlık hizmeti görevi verir ve bu kurum ve kuruluşların bütün sağlık   
hizmetlerini denetler.                                                          
    c) Bütün sağlık kurum ve kuruluşları ile sağlık personelinin ülke sathında  
dengeli dağılımı ve yaygınlaştırılması esastır.Sağlık kurum ve kuruluşlarının   
kurulması ve işletilmesi bu esas içerisinde Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca
düzenlenir.Bu düzenleme ilgili Bakanlığın görüşü alınarak yapılır.Gerek görüldü-
ğünde özel sağlık kuruluşlarının her türlü ücret tarifeleri sağlık ve Sosyal    
Yardım Bakanlığınca onaylanır.Kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık kuruluşları
veya sağlık işletmelerinde verilen her türlü hizmetin fiyatları Sağlık ve Sosyal
Yardım Bakanlığınca tespit ve ilan edilir.                                      
    d) Sağlık kurum ve kuruluşları,kişilerin hekim ve sağlık kuruluşunu seçme   
hakkı kısıtlanmaksızın sağlık hizmet zinciri oluşturulacak şekilde düzenlenir.  
Acil vakalar hariç olmak üzere sevk sistemine uymayanlar hizmet karşılığı fazla 
ücret öderler. Sosyal güvenlik kuruluşlarına bağlı olanlar bu farkı kendileri   
karşılar.                                                                       
    e) Tesis edilecek eğitim,denetim, değerlendirme ve oto kontrol sistemi ile  
sağlık kuruluşlarının tespit edilen standart ve esaslar içinde hizmet vermesi   
sağlanır.                                                                       
    f) Herkesin sağlık durumunu takip edebilmek için gerekli kayıt ve bildirim  
sistemi kurulur.                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    g) Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı;sağlık ve yardımcı sağlık personelinin 
yurt düzeyinde dengeli dağılımını sağlamak üzere istihdam planlaması yapar,ülke 
ihtiyacına uygun nitelikli sağlık personeli yetiştirilmesi amacıyla hizmet önce-
ya da kamu kuruluşlarında mesleklerini icra eden sağlık ve yardımcı sağlık      
personeline hizmetiçi eğitim yaptırır.Bunu sağlamak amacıyla üniversitelerin,   
kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile kamu kurum ve kuruluşlarının   
imkanlarından da yararlanır.Hizmetiçi eğitim programını ne şekilde ve hangi sü- 
relerle yapılacağı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca çıkartılacak yönetmelik-
te tespit edilir.                                                               
    h) (İptal: Ana.Mah.19.4.1988 tarih ve E.1987/16,K.1988/8 sayılı kararıyla.) 
    i) Sağlık hizmetlerinin yurt çapında istenilen seviyeye ulaştırılması       
amacıyla; bakanlıklar seviyesinden en uçtaki hizmet birimine kadar kamu ve özel 
sağlık kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları arasında    
koordinasyon ve işbirliği yapılır.Sağlık kurum ve kuruluşları coğrafik ve fonk- 
siyonel hizmet alanları,verecekleri hizmetler,yönetim,hizmet ilişki ve bağlantı-
ları gibi konularda tespit edilen esaslara uymak ve verilen görevleri yapmakla  
yükümlüdürler.Çağdaş tıbbi bilgi ve teknolojinin ülkeye getirilmesi ve teşviki  
sağlanır.                                                                       
    j) Vatandaşların hastalıklardan korunma,sağlıklı çevre,beslenme,ana çocuk   
sağlığı ve aile planlaması ve benzeri konularda eğitilmeleri ve takipleri bütün 
kamu kuruluşlarının sorumluluğu,kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları,   
özel ve gönüllü kuruluşların işbirliği içerisinde gerçekleştirilir.             
    k) Koruyucu,teşhis,tedavi ve rehabilite edici hizmetlerde kullanılan ilaç,  
aşı,serum ve benzeri biyolojik maddelerin üretiminin ve kalitesinin teşvik ve   
temini esas olup,her türlü müstahzar,terkip,madde,malzeme,farmakope mamülleri,  
kozmetikler ve bunların üretiminde kullanılan ham ve yardımcı maddelerin ithal, 
ihraç,üretim,dağıtım ve tüketiminin,amaç dışı kullanılmak suretiyle fizik ve    
psişik bağımlılık yapan veya yapma ihtimali bulunan madde,ilaç,aşı,serum ve ben-
zeri biyolojik maddeler ile diğer terkiplerin kontroluna, murakabesine ve bunla-
rın yurt içinde ve yurt dışında ücret karşılığı kalite kontrollerini yaptırmaya,
özel mevzuata göre ruhsatlandırma, izin ve fiyat verme işlerini yürütmeye Sağlık
ve Sosyal Yardım Bakanlığı yetkilidir.                                          
    Özel mevzuatına göre izin veya ruhsat alınmamış ilaç ve terkiplerin üretimi,
ithali,satışı ile ruhsat veya izin alınmış dahi olsa ilaç ve terkiplerin bilim- 
sel araştırma amacıyla Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı ve ilgili kişinin      
rızası olmadan insan üzerinde kullanımı yasaktır.                               
    l) (Ek: 30/5/1997 - KHK - 572/24 md.) Özürlü çocuk doğumlarının önlenmesi   
için, gebelik öncesi ve gebelik döneminde tıbbi ve eğitsel çalışmalar yapılır.  
Yeni doğan bebeklerin metabolizma hastalıkları için gerekli olan testlerden     
geçirilerek risk taşıyanların belirlenmesine ilişkin tedbirler alınır.          
    Teşkilatlanma                                                               

    Madde 4 - Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı 3 üncü maddede sayılan hizmet ve
esasları bu sistem içerisinde gerçekleştirmek üzere ülke çapında teşkilat kurar 
veya kurdurabilir.                                                              
    (İkinci fıkra iptal: Ana.Mah. 19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayılı 
Kararıyla.)                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Sağlık İşletmesi                                                            

    Madde 5 - Bu Kanun kapsamına giren kamu kurum ve kuruluşlarına ait sağlık   
kuruluşları,ilgili Bakanlığın teklifi ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının   
uygun görmesi halinde Bakanlar Kurulu kararı ile kamu tüzelkişiliğini haiz      
sağlık işletmesine dönüştürülürler.                                             
    Yeterli işletme büyüklüğünde bulunmayan sağlık kuruluşları tek bir sağlık   
işletmesi altında toplanabilir.                                                 
    Sağlık işletmelerinde görevli olan ve mesleklerini serbest icra etmeyen     
tabipler, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının tespit edeceği usul ve esaslar   
çerçevesinde ve sağlık işletmesi yönetiminin uygun görmesi halinde mesai        
saatleri dışında kuruluşta özel teşhis ve tedavi yapabilirler.                  
    A) Sağlık işletmesinin gelirleri şunlardır:                                 
    a) Sağlık hizmetleri karşılığında elde edilen gelirler,                     
    b) Bağış ve yardımlar,                                                      
    c) Bu şekilde kurumlaştırılan sağlık işletmelerine gerek görüldüğünde yapı- 
lacak Devlet desteğinin yanında,kuruluşun bağlı olduğu Bakanlığın veya kurumun  
her yıl bütçesine koyduğu personel ve yatırım ödeneği,                          
    d) Diğer gelirler.                                                          
    B) Sağlık işletmesinin giderleri şunlardır:                                 
    a) Sözleşmeli personel ücreti,                                              
    b) Kurum dışından satın alınacak her türlü sağlık ve laboratuvar hizmeti    
için sözleşmeli personel ve hizmet ücreti,                                      
    c) (İptal: Ana.Mah. 19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayılı Kararıy-  
la.)                                                                            
    d) (İptal: Ana.Mah.19/4/1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayılı            
Kararıyla.)                                                                     
    e) Sağlık kuruluşunun tevsii, modernizasyonu,her türlü cihaz ve malzeme     
tedariki, kurum cihazlarının bakım ve onarımı ile personelin yurt içi ve yurt   
dışı eğitimi ve araştırma için gerekli harcamalar,                              
    f) Sağlık işletmesinin işletilmesi ile ilgili diğer harcamalar.             
    Sağlık İşletmeleri;                                                         
    a) Kurumlar Vergisinden,                                                    
    b) Yapılacak bağış ve yardımlar sebebiyle Veraset ve İntikal Vergisinden,   
    c) Yapacakları her türlü muameleler dolayısıyla Damga Vergisinden,          
    Muaftır.                                                                    
    Sağlık işletmelerine yapılacak bağış ve yardımlar her türlü vergi, resim ve 
harçtan muaftır.Bu bağış ve yardımlar Kurumlar ve Gelir Vergisi matrahından     
indirilebilir.                                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR,ŞUBAT 1989  (EK - 3)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Sağlık İşletmesi ile İlgili Diğer Personel                                  

    Madde 6 - Koruyucu sağlık hizmetlerinde görevli sağlık ve yardımcı sağlık   
personeli ile diğer personelin sağlık işletmesi kapsamına alınma ve mali imkan- 
larından yararlandırma usul ve esasları Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca    
tespit edilir.                                                                  
    Sözleşmeli Personel                                                         

    Madde 7 - (Birinci fıkra iptal:Ana.Mah. 19.4.1988 tarih ve E.1987/16,       
K.1988/8 sayılı Kararıyla.)                                                     
    Ayrıca, özel bir meslek bilgisine ve ihtisasına ihtiyaç gösteren veya ülke  
düzeyinde mesleki gelişmeyi sağlayacak Türk uyruklu ve yabancı uyruklu elemanlar
da kadro karşılığı aranmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilir.             
    (Üçüncü fıkra iptal:Ana.Mah.19.4.1988 tarih ve E.1987/16, K.1988/8 sayılı   
Kararıyla.)                                                                     
    Sözleşme ile çalıştırılacak personel istekleri üzerine T.C. Emekli Sandığı  
ile ilgilendirilir.Bunların emeklilik aylıklarının hesabında 657 sayılı Devlet  
Memurları Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.                                 
    Tedavi Masraflarının Tahsili                                                

    Madde 8 - Sağlık işletmelerinde koruyucu sağlık hizmetleri dışında teşhis,  
tedavi ve rehabilite edici hizmetler ücretli olup,sağlık işletmesince tahakkuk  
ettirilen masraflar ilgili kurumca herhangi bir kısıtlamaya tabi tutulmaksızın  
öncelik ve ivedilikle ve ödeme emri beklenilmeksizin ödenir.                    
    Bütçe uygulaması dışında olup da herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna    
tabi olanlara ait masraflar,ilgili sosyal güvenlik kuruluşuna tebliğ edilmek    
suretiyle tahsil edilir.Bu suretle tebliğ edilen masrafların 15 gün içinde öden-
mesi zorunlu olup,bu süre içinde ödenmediği takdirde durum mahalli vergi daire- 
sine bir tezkere ile bildirilerek tahsili istenir.                              
    Vergi dairelerince tahsil edilen masraflar, Maliye ve Gümrük Bakanlığınca   
tespit edilecek esaslar dahilinde tahsilatın yapıldığı ayı izleyen ayın sonuna  
kadar sağlık kuruluşuna ödenir.                                                 
    Bu maddenin uygulanmasında zaman aşımı ile ilgili hükümleri hariç 6183 sayı-
lı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ve bu Kanuna dair mevzuat     
hükümleri uygulanır.                                                            
    Yönetmelikler                                                               

    Madde 9 - a) Sağlık işletmesinin yönetimi ile çalışma usul ve esasları Ba-  
kanlar Kurulunca,                                                               
    b) Hizmet ve ilaç alma,ilgili kurum ve kuruluşlara ait araç,gereç ve malze- 
melerin kiralanması,devri,gayrimenkullerin kiralanması; ((...) (1)) tıbbi araç, 
gereç ve malzeme yönünden standardı ile tıbbi araç ve gereçlerin alımında teknik
şartnamelerin ha-                                                               
-------------------                                                             
(1) Bu bentteki "prim dağıtımının esas ve usulleri ile personelin devrine ait   
    usul ve esaslar."ibaresi Anayasa Mahkemesinin 19.4.1988 tarihli ve E.1987/  
    16,K.1988/8 sayılı kararıyla iptal edilmiştir.                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1989  (EK - 3)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
zırlanmasındaki kıstasların belirlenmesi; Maliye ve Gümrük, ilgili Bakanlıklar  
ve Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca müştereken,                             
    c) Bütün kamu ve özel sağlık kuruluşlarının tesis, hizmet, personel, kıs-   
taslarını belirlemeye, sağlık kurum ve kuruluşlarını sınıflandırmaya ve sınıfla-
rının değiştirilmesine, sağlık kuruluşlarının amaca uygun olarak teşkilatlanma- 
larına, sağlık hizmet zinciri oluşturulmasına, hizmet içi eğitim usul ve esasla-
rı ile sağlık kurum ve kuruluşlarının koordineli çalışma ve hizmet standartla-  
rının tespiti ve denetimi ile bu Kanunla ilgili diğer hususlar Sağlık ve Sosyal 
Yardım Bakanlığınca, çıkarılacak yönetmelikle tespit edilir.                    

    Geçici Madde 1 - Sağlık işletmesi uygulamasına geçirilen kuruluşun sağlık ve
yardımcı sağlık personeli ile diğer personeli istekte bulunmaları halinde ve ku-
ruluşun kabulü şartıyla yeni bir atamaya gerek kalmaksızın sözleşmeli olarak ça-
lıştırılabilirler. Ancak, memur statüsünden sözleşmeye geçen personel, istekleri
halinde T.C. Emekli Sandığı ile irtibatlandırılırlar.                           
    İlgili sağlık kuruluşunca sözleşme isteği kabul edilmeyen ya da sözleşme is-
teminde bulunmayan personel sağlık kuruluşunun talebi ve kurumlarının uygun gör-
mesi halinde uygun bir kadroya naklolunur. Bu personel yeni bir kadroya atanın- 
caya kadar durumlarına uygun işlerde görevlendirilirler ve eski kadrolarına ait 
aylık, ek gösterge ve her türlü hakları yeni görevlerinde kaldıkları sürece şa- 
hıslarına bağlı olarak saklı tutulur.                                           

    Geçici Madde 2 - Döner sermayesi bulunan ve yeniden teşkilatlandırılması ön-
görülen sağlık kuruluşlarının döner sermayesi sağlık işletmesine aktarılır.     

    Geçici Madde 3 - Genel Sağlık Sigortası yürürlüğe girinceye kadar, hiç bir  
sosyal güvenlik kurumuna tabi olmayanlar müracaatları ve talepleri halinde sağ- 
lık kütüğüne kaydolunur.                                                        
    Bu suretle kayıtlarını yaptıranlardan her yıl Bakanlar Kurulunca tespit edi-
len miktarda prim tahsil edilir. Kayıtlarını yaptırmayanlar ile primlerini öde- 
meyenlerin sağlık kuruluşlarındaki teşhis, tedavi ve rehabilite giderleri kendi-
lerinden veya kayıt oldukları özel sigorta kurumlarından tahsil edilir.         
    Sağlık kütüğünün oluşturulması ve işletilmesi ile ilgili usul ve esaslar    
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca tespit edilir.                             
    Kayıtlarını yaptırmalarına rağmen primlerini ödeyemeyecek kadar fakrü zaru- 
ret içinde bulunanların primleri durumlarının mahalli idarelerce tespit edilmesi
şartıyla kısmen veya tamamen sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlar
tarafından ödenir.                                                              
    Sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlardan sağlanacak mali des- 
tek ve yardımlarla ilgili usul ve esaslar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının  
teklifi üzerine Başbakanlıkça düzenlenir.                                       

    Geçici Madde 4 - Genel Sağlık Sigortasına geçişi sağlamak ve hiç bir sosyal 
güvenlik kuruluşuna tabi olmayan vatandaşların sağlık giderleri ile ödeyecekleri
prim arasındaki farkı karşılamak amacıyla Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına   
bağlı T.C. Merkez Bankası nezdinde "Sağlık Hizmetlerini Destekleme ve Geliştirme
Fonu" kurulmuştur.                                                              
    A) Fonun Gelirleri:                                                         
    a) Sağlık İşletmesi uygulamasına geçirilen sağlık kuruluşlarına sağlık kuru-
luşunun bağlı olduğu kurum tarafından tahsis edilen araç-gereç ile gayrimenkul- 
lerin kiralama ve kullanma bedellerinden,                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) Bağış ve yardımlardan;                                                   
    c) Bakanlar Kurulunun bölgelere göre ve Sağlık İşletmesi uygulamasına tabi  
olan sağlık kuruluşlarının yıllık müsbet bakiyelerinin % 20'sinden çok olmamak  
üzere tespit edeceği paydan,                                                    
    d) Sosyal güvenlik kuruluşlarından herhangi birine tabi olmayanların ödeye- 
cekleri veya adlarına sosyal yardım maksadıyla kurulmuş fon ve kuruluşlar tara- 
fından ödenecek sigorta primlerinden,                                           
    e) Bütçeye konulacak ödeneklerden,                                          
    f) Sağlık İşletmelerinde ve kuruluşlarında hiç kullanılamayacak durumda olan
ve iade edilen araç ve gereçlerin satış bedellerinden,                          
    Teşekkül eder.                                                              
    B) Fonun Giderleri:                                                         
    a) Fon yönetimi ile ilgili olarak çalıştırılacak sözleşmeli hizmet veya     
personel harcamalarından,                                                       
    b) Hiçbir sosyal güvenlik kuruluşuna tabi olmayanlardan sağlık kütüğüne ka- 
yıt olanlar için yapılan teşhis, tedavi ve rehabilite masraflarından,           
    c) Acilen satın alınacak veya kiralanacak her türlü mal va hizmet alımları  
bedellerinden,                                                                  
    d) Prim tahsil hizmetleri için yapılacak harcamalardan,                     
    e) Hizmetlerin yürütülmesi amacıyla mekanizasyon, otomasyon, eğitim, bilim- 
sel araştırma, inceleme ve tanıtım harcamalarından,                             
    f) Sağlık hizmeti ile ilgili diğer giderlerden,                             
    Teşekkül eder.                                                              
    Fonun tabii başkanı Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanıdır. Bu fondan yapılan her
türlü harcamalar, 1050 sayılı Muhasebei Umumiye Kanunu 2886 sayılı Devlet İhale 
Kanunu ile 832 sayılı Sayıştay Kanunu hükümlerine tabidir.                      
    Fonun işleyişine dair usul ve esaslar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca  
düzenlenecek bir yönetmelikle tespit edilir.                                    

    Geçici Madde 5 - Bu Kanunla ilgili yönetmelikler düzenlenip yürürlüğe konu- 
luncaya kadar, bu Kanuna aykırı olmayan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam
olunur.                                                                         
    Yürürlükten kaldırılan hükümler                                             

    Madde 10 - Diğer kanunların bu Kanuna aykırı hükümleri yürürlükten kalkar.  
    Yürürlük                                                                    

    Madde 11 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.                       
    Yürütme                                                                     

    Madde 12 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.