Endeksler
                                                                                
                       ÇIRAKLIK VE MESLEK EĞİTİMİ KANUNU (1)                    
                                                                                
    Kanun Numarası        : 3308                                                
    Kabul Tarihi          : 5/6/1986                                            
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 19/6/1986 Sayı: 19139                        
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5 Cilt: 26 Sayfa:                           
                                                                                
                             BİRİNCİ KISIM                                      
                             Genel Hükümler                                     
                                                                                
    Amaç                                                                        

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; çırak, kalfa ve ustaların eğitimi ile okullarda 
ve işletmelerde yapılacak mesleki eğitime ilişkin esasları düzenlemektir.       
                                                                                
    Kapsam                                                                      

    Madde 2 - Bu Kanun;                                                         
    a) 17 Temmuz 1964 tarih ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu ve  
bu Kanunda değişiklik yapan 3153 sayılı Kanun ile, 8 Mart 1950 tarih ve 5590    
sayılı Ticaret ve Sanayi Odaları, Ticaret Odaları, Sanayi Odaları, Deniz Ticaret
Odaları, Ticaret Borsaları ve Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve 
Ticaret Borsaları Birliği Kanunu ve Bu Kanunda değişiklik yapan 2567 sayılı     
Kanuna göre kurulmuş mesleki kuruluşlar ile bu kuruluşlara üye işyerlerini, mal 
ve hizmet üreten kamu kuruluşlarını; Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkifevleri Genel
Müdürlüğüne bağlı işyerleri ile Dışişleri Bakanlığına bağlı Devlet Konukevleri  
hariç olmak üzere döner sermayeli işyerlerini; bu işyerlerinde çalışan çırak,   
kalfa ve ustaları;                                                              
    b) Bu maddenin (a) fıkrasında yazılı işyerlerinde, mesleki ve teknik lise-  
lerde eğitim gören öğrencileri;                                                 
    Kapsar.                                                                     
                                                                                
    Tanımlar                                                                    

    Madde 3 - Bu Kanunda geçen;                                                 
    a) "Bakanlık", Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanlığını;                    
    b) "Aday çırak", çıraklığa başlama yaşını doldurmamış ve çıraklık döneminden
önce kendisine işyeri ortamı tanıtılan, sanat ve mesleğinin ön bilgileri verilen
kişiyi;                                                                         
    c) "Çırak", çıraklık sözleşmesi esaslarına göre bir meslek alanında mesleğin
gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını iş içerisinde geliştirilen    
kişiyi;                                                                         
    d) "Öğrenci", işletmelerde, mesleki ve teknik liselerde eğitim görenleri;   
    e) "Kalfa", bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını  
kazanmış ve bu meslekle ilgili iş ve işlemleri ustanın gözetimi altında kabul   
edilebilir standartlarda yapabilen kişiyi;                                      
    f) "Usta", bir mesleğin gerektirdiği bilgi, beceri ve iş alışkanlıklarını   
kazanmış ve bunları mal ve hizmet üretiminde iş hayatınca kabul edilebilecek    
standartlarda uygulayabilen; üretimi planlayabilen; üretim sırasında karşılaşı- 
labilecek problemleri çözümleyebilen; düşüncelerini yazılı, sözlü ve resim ile  
açıklayabilen; üretimle ilgili pratik hesaplamaları yapabilen kişiyi;           
-------------------                                                             
(1) Bu Kanunda birlikte veya ayrı ayrı geçen "ilkokul" ve "ortaokul" ibareleri, 
    16/8/1997 tarih ve 4306 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle "ilköğretim okulu" 
    olarak değiştirilmiş ve metne işlenmiştir.                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    g) "Usta öğretici", ustalık yeterliğini kazanmış; aday çırak, çırak, kalfa  
ile meslek lisesi öğrencilerinin işyerindeki eğitiminden sorumlu; meslek eğitimi
tekniklerini bilen ve uygulayan kişiyi;                                         
    h) "İşletmelerde Meslek Eğitimi", mesleki ve teknik öğretim kurumu öğrenci- 
lerinin beceri eğitimlerinin işletmelerde, teorik eğitimlerinin ise mesleki ve  
teknik eğitim kurumlarında veya işletme veya kurumlarca tesis edilen eğitim mer-
kezlerinde yapılan eğitim uygulamalarını;                                       
    i) "Fon", Çıraklık, Mesleki ve Teknik Eğitimi Geliştirme ve Yaygınlaştırma  
Fonunu;                                                                         
    İfade eder.                                                                 
                                                                                
                             İKİNCİ KISIM                                       
                               Kurullar                                         
                                                                                
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                      Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu                         
                                                                                
    Kurul                                                                       

    Madde 4 - Çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimi ile okullarda ve işletmeler-
de yapılacak mesleki eğitimin; planlaması, geliştirilmesi ve değerlendirilmesi  
konularında tavsiye kararları almak ve  görüş bildirmek üzere bir "Çıraklık ve  
Mesleki Eğitim Kurulu" kurulur. Bu kurulun kararları Milli Eğitim Gençlik ve    
Spor Bakanının onayı ile uygulanır.                                             
    Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu Bakanlık mesleki ve teknik eğitimle görev-
li Müsteşar Yardımcısının başkanlığında,                                        
    a) Bakanlıkça görevlendirilecek ilgili Genel Müdür;                         
    b) Maliye ve Gümrük Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı;                          
    c) Sanayi ve Ticaret Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı;                         
    d) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı;                
    e) Devlet Planlama Teşkilatı Sosyal Planlama Başkanı;                       
    f) Türkiye Esnaf ve Küçük Sanatkarları Konfederasyonu temsilcisi;           
    g) Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Bir- 
liği temsilcisi;                                                                
    h) En çok işvereni temsil eden İşveren Sendikaları Konfederasyonu temsil-   
cisi;                                                                           
    i) En çok işçiyi temsil eden İşçi Sendikaları Konfederasyonu temsilcisi;    
    j) Mesleki ve Teknik Eğitim alanından görevlendirilecek Yüksek Öğretim      
Kurulu temsilcisinden;                                                          
    Teşekkül eder.                                                              
    Bakanlık gerekli gördüğü durumlarda mesleki ve teknik eğitimle ilgili Genel 
Müdür ve Daire Başkanlarını toplantıya davet eder.                              
    Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı gerekli gördüğü durumlarda kurul top-   
lantılarına başkanlık eder.                                                     
    Kurulun sekreterya hizmetleri Bakanlıkça yürütülür.                         
    Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunun toplantı ve çalışma esasları yönetme-  
likle düzenlenir.                                                               
                                                                                
    Görevleri                                                                   

    Madde 5 - Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunun görevleri şunlardır:         
    a) Gerek bu Kanun ve gerekse bu Kanuna göre çıkarılacak olan yönetmelik     
hükümlerinin uygulanmasını takip etmek ve değerlendirmesini sağlamak.           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    b) Muhtelif sektör ve branşda çıraklık eğitimi ile meslek eğitimi konusunda 
eğitim ihtiyaçlarını tespit etmek ve Bakanlığa bildirmek.                       
    c) Çıraklık ve mesleki eğitim programlarının esasları ve süreleri hakkında  
Bakanlığa görüş bildirmek.                                                      
    d) Çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitim imtihan komisyonlarının kurul- 
ması ve çalışması ile imtihanların yapılış usullerine ilişkin yönetmelik taslak-
larını hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.                                          
    e) Aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler için   
sözleşme modellerini hazırlamak ve Bakanlığa sunmak.                            
    f) Lüzumu halinde çıraklık ve mesleki eğitim ile ilgili konuların incelenme-
si için ihtisas komisyonları kurmak.                                            
    g) Çıraklık ve mesleki eğitimle ilgili Bakanlıkça gönderilecek konuları     
incelemek ve görüş bildirmek.                                                   
    h) Bu Kanuna göre yapılacak çıraklık ve işletmelerdeki mesleki eğitimde;    
uygulama alanına alınacak veya çıkarılacak yer ve meslekleri belirlemek ve Ba-  
kanlığa görüş bildirmek.                                                        
    i) İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurullarının yıllık çalışma raporlarını    
değerlendirmek.                                                                 
    j) Teknolojik gelişmelerin ve iş hayatındaki değişmelerin meslek eğitimine  
etkilerini izlemek ve Bakanlığa bildirmek.                                      
                                                                                
                             İKİNCİ BÖLÜM                                       
                   İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu                         
                                                                                
    Kurul                                                                       

 

 
    Madde 6 - İllerde çıraklık, kalfalık ve ustalık eğitimi ile okullarda ve    
işletmelerde yapılacak mesleki eğitimin planlanması, geliştirilmesi ve değerlen-
dirilmesi konularında valiliğe görüş ve tavsiyeler bildirmek üzere "İl Çıraklık 
ve Mesleki Eğitim Kurulu" kurulur.                                              
                                                                                
    İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu;                                       
    a) İl Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürü;                                  
    b) İl İş ve İşçi Bulma Kurumu Şube Müdürü;                                  
    c) İl Sanayi ve Ticaret Müdürü;                                             
    d) İl Esnaf ve Küçük Sanatkarları Dernekleri Birliği Başkanı ve Çıraklık ve 
Mesleki Eğitimin yapıldığı mesleklerle ilgili olarak Esnaf ve Sanatkarlar Der-  
nekleri Birliği Başkanlığınca seçilecek 3 üye;                                  
    e) İl Ticaret Odası Başkanı;                                                
    f) İl Sanayi Odası Başkanı;                                                 
    g) İlin çıraklık ve mesleki teknik eğitimden sorumlu Milli Eğitim Gençlik   
ve Spor Müdür Yardımcısı;                                                       
    h) Çıraklık Eğitimi Merkezi Müdürü;                                         
    i) Valilikçe görevlendirilecek, yönetmelikte belirlenecek büyük illerde 2,  
diğer illerde 1 meslek lisesi müdürü;                                           
    j) En fazla işçiyi temsil eden konfederasyonun o il için göstereceği işçi   
sendikası temsilcisinden;                                                       
    Teşekkül eder.                                                              
    Gerekirse kurul toplantılarına başkanın isteği üzerine müşavir üyeler de    
alınabilir.                                                                     
    İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu toplantı ve çalışma esasları yönetme-  
likle belirlenir.                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kurulun Başkanı İl Milli Eğitim Gençlik ve Spor Müdürüdür.                  
    Kurulun kararları valinin onayı ile uygulanır. Vali gerekli gördüğü hallerde
kurula başkanlık eder.                                                          
                                                                                
    Görevleri                                                                   

    Madde 7 - İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulunun görevleri şunlardır:      
    a) Muhtelif sektör ve branşdaki çıraklık ve mesleki eğitim ihtiyacını il    
seviyesinde tespit etmek ve Bakanlığa sunmak.                                   
    b) Bakanlıkça gönderilen çıraklık ve mesleki eğitim çerçeve programlarının  
il ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi için Bakanlığa görüş bildirmek.              
    c) Çıraklık ve mesleki eğitim uygulamalarında ortaya çıkan uyuşmazlıkların  
çözümüne yardımcı olmak.                                                        
    d) Bu Kanun hükümlerinin il seviyesinde eksiksiz yerine getirilmesi için    
gerekli tedbirleri almak.                                                       
    e) Çıraklık ve Mesleki Eğitim konularında valilikçe gönderilecek konuları   
incelemek ve sonuçlandırmak.                                                    
    f) İldeki çıraklık ve mesleki eğitim uygulamalarını takip etmek ve değerlen-
dirmek. Bu konu ile ilgili yıllık çalışma raporunu hazırlamak ve Bakanlığa sun- 
mak.                                                                            
                                                                                
    Kapsama alma                                                                

    Madde 8 - İlin Bakanlıkça Kanun kapsamına alınma kararının yayımı tarihinden
itibaren üç ay içinde "İl Çıraklık ve Mesleki Eğitim Kurulu" kurulur.           
                                                                                
                             ÜÇÜNCÜ KISIM                                       
              Çıraklık, Kalfalık ve İşletmelerde Mesleki Eğitim                 
                                                                                
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
                         Çıraklık ve Kalfalık Eğitimi                           
                                                                                
    Aday çırak                                                                  

    Madde 9 - İlköğretim okulunu  bitirmiş olanlar, bir mesleğe hazırlık amacı  
ile çıraklık dönemine kadar işyerlerinde aday çırak olarak eğitilebilirler. (1) 
                                                                                
    Çıraklık şartları                                                           

    Madde 10 - Çırak olabilmek içın aşağıdaki şartlar aranır.                   
    a) 14 yaşını doldurmuş, 19 yaşından gün almamış olmak.(2)                   
    b) En az ilköğretim okulu mezunu olmak.                                     
    c) Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya   
uygun olmak.                                                                    
    Ağır, tehlikeli veya özellik arz eden mesleklere alınacak çırakların öğrenim
ve yaş durumu ilgili kuruluşların görüşü alınarak Bakanlıkça belirlenir.        
                                                                                
    Aday çırak ve çırakların statüleri