Endeksler
                                  MADEN KANUNU                                  
                                                                                
    Kanun Numarası          :3213                                               
    Kabul Tarihi            :4/6/1985                                           
    Yayımlandığı R.Gazete   :Tarih 15/6/1985 Sayı: 18785                        
    Yayımlandığı Düstur     :Tertip: 5 Cilt: 24 Sayfa: 446                      
                                                                                
    Amaç:                                                                       

    Madde 1 - Bu Kanun madenlerin aranması, işletilmesi, üzerinde hak sahibi    
olunması ve terk edilmesi ile ilgili esas ve usulleri düzenler.                 
                                                                                
    Madenler:                                                                   

    Madde 2 - Tabiatta element (basit), bileşik (mürekkep) veya karışım (mah-   
lut) halde bulunan, aşağıda yazılı maddeler bu Kanuna göre maden sayılır.(1)    
    I - ENERJİ MADENLERİ:                                                       
    Maden kömürü (Linyitten Antrasite kadar her nevi kömür, asfaltit, bitümlü   
şist, bitümlü şeyl), radyoaktif mineraller (Uranyum, Toryum, Radyum, Niyop,     
Lantan, Neodyum, Praseodyum, Selenyum).                                         
    II - METAL MADENLERİ:                                                       
    Altın, Bakır, Pirit, Kobalt, Nikel, Kurşun, Çinko, Gümüş, Kadmiyum, Biz-    
mut, nadir elementler (İndium, Galyum, İtriyum, Talyum, Germanyum), Kalay,      
Tantal, Tellür, Molibden, Tungsten (Wolframit, Şelit), Demir, Manganez, Titan,  
(İlmenit, Rutil), Vanadyum, Arsenik, Civa, Antimuan, Krom, Platin, İridyum,     
Palatyum, Osmiyum, Rutenyum, Rhadyum, Alüminyum (Boksit),                       
    III - (Değişik: 12/6/1987 - 3382/1 md.) Sanayi madenleri:                   
    Birleşiminde en az % 30 A12 03 ihtiva eden killer, kaolen, şiforton, Bento- 
nit (İllit, loglinit, Montmorillonit, Notronit, Saponit, Hektorit, Baydilit),   
Atapuljit, (Poligorskit), Alünit (şap), Sodyum, Potasyum, Lityum, Kalsiyum,     
Magnezyum, (Anion ve katyon olarak) tuzları (Tuz Kanunu hükümleri mahfuzdur),   
Vollastonit, Talk, Steattit, Pirofillit, Diatomit Dunit, Zeolit, Sillimanit,    
Andaluzit, Dumortiorit, Disten (Kyanit), Fosfat, Apatit, Amyant, Manyezit,      
Trona (Tabii Soda), Perlit, Grafit, Kükürt, Flüorit, Kriyolit, Zımpara taşı     
(Diyaspor), Barit Stronsiyum tuzu (Selestin), Kuvars, Kuvarsit ve birleşiminde  
en az % 90 SI02 ihtiva eden kuvars kumu, Bor tuzları (Kolemanit, Ulexit, Bora-  
sit, Tiskal, Pandermit) veya bünyesinde en az % 10 B2 03 bulunan diğer bor      
mineralleri, Feldispat (Feldispat ve Feldispatoid grubu mineraller), Mika       
(Biyotit, Muskovit, Serisit, Lepidolit, Flogopit Vermikülit), kesilip parlatı-  
larak kullanılacak olan Mermer, oniks mermeri ve diğer taşlar, Dolomit, Nefe-   
linli Siyenit, Pomza, Kalsedon.                                                 
    Kesilip parlatılabilme özelliğini taşımayan kaba inşaat veya yol yapımı     
gibi v.s. işlerde kullanılan taşlar bu Kanunun kapsamı dışındadır.              
    Ancak yürürlükte olan taşocağı ruhsatı sahasında işletmeye elverişli olan   
maddenin rezerv durumu da dikkate alınarak sanayiin hammaddesi veya ihraç konu- 
su olduğunun, ruhsat sahibince belgelenmesi halinde bu madde Enerji ve Tabii    
Kaynaklar Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararı ile Maden Kanunu       
kapsamına alınabilir.                                                           
---------------------                                                           
(1) a) Sepiolit maddesi, 8/9/1989 tarih ve 89/14523 sayılı Turba madeni ile     
       (CO2) gazı ise; 17/3/1994 tarih ve 94/5442 sayılı Bakanlar Kurulu Karar- 
       larıyla Kanun kapsamına alınmıştır.                                      
    b) Metan gazı (kömür,linyit,turba ve bataklık kökenli) 27/1/1998 tarih ve   
       98/10602 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla Kanun kapsamına alınmıştır.    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    IV - KIYMETLİ TAŞLAR :                                                      
    Elmas, Korundum, Morganit, Zümrüt, Akuvamarin, Heliodor, Aleksandirit,      
Beril, Yakut (Rubi), Safir (Gök yakut), Agat, Yosunlu Agal, Oniks, Sardoniks,   
Jasp, Karnolin, Heliotrop, Kantaşı, Krizopras. Opal (İrize Opal (Aynül Şems),   
Kırmızı Opal, Siyah Opal, Agaç Opalil, Kuvars kristalleri, (Ametist, Sitrin,    
Neceftaşı (Dağ kristali), Dumanlı Kuvars, Kedigözü (Maion), Avanturin,          
Venüstaşı, Gül Kuvars (Rose) I, Turmalin (Rubellit, Vardelit, İndigolit),       
Zirkon, Topaz, Aytaşı (Moonstone), Turkuaz (Firuze), Spodümen, Kehribar, Lazu-  
rit (Lapislazuli), Oltutaşı, Diopsit, Amorzonit, Lületaşı, Labrodorit, Epidol   
(Zeozit, Tanzanit), Olivin (Zebercet), Spinel, Jadeit, Yeşim veya Jad, Rodo-    
nit, Rodokrozit, Gröna Minarelleri (Spesartin, Grosüllar Hessonite, Dermonto-   
it, Uvarovit, Pirop, Almandin), Diaspor kristalleri, Kemerrerit.                
    Burada zikredilmemiş bir madde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının tek-  
lifi ve Bakanlar Kurulu Kararı ile bu Kanun hükümlerine tabi tutulur.           
                                                                                
    V - YUKARlDAKİ MADENLERİ İHTİVA EDEN VE BU MADENLERİN ELDESİNDE KULLANILAN  
GAZ VE SULAR:                                                                   
    Tanımlar:                                                                   

    Madde 3 - Kanunda geçen deyimler aşağıda açıklanmıştır:                     
    Bakanlık: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı.                              
    İlgili Daire: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden Dairesi.            
    Takaddüm Hakkı: Maden hakkı için ilk müracaat edene tanınan öncelik.        
    İhbar: Arama ve ön işletme ruhsat sahasında olmamak kaydı ile evvelce tes-  
pit edilmemiş bir maden zuhurunun ilgili daireye bildirilmesi.                  
    Arama Ruhsatı: Belirli bir alanda maden arama faaliyetlerinde bulunulabil-  
mesi için verilen yetki belgesi.                                                
    Buluculuk: Herhangi bir ruhsat döneminde yönetmeliğinde belirtildiği şekil- 
de bir maden zuhurunun ortaya çıkartılması.                                     
    Ön İşletme Ruhsatı: Arama safhasından sonra işletme dönemine hazırlık ve    
gerek duyulabilecek diğer araştırmaların yapılabilmesini sağlamak için azami    
üç yıl süre ile faaliyetlerin devamlılığı amacı ile verilen yetki belgesi.      
    İşletme Ruhsatı: İşletme faaliyetlerinin yürütülebilmesi için verilen yetki 
belgesi.                                                                        
    İşletme İzni: Bir madenin işletmeye alınabilmesi için izin.                 
    Beyan: İlgililerin resmi kuruluşlara herhangi bir durumu belirlemek veya    
açıklamak maksadı ile vermiş oldukları yazılı belge.                            
    Maden Sicili: Tüm madencilik faaliyetleri ile ilgili bilgilerin kaydedil-   
diği yer.                                                                       
    Pasa: Mevcut ekonomik ve teknik şartlara göre işletilmesi mümkün olmayan,   
ancak işletme gereği istihsal edilen cevher.                                    
    Prospeksiyon: Madencilik arama faaliyetlerine mesnet teşkil edecek ön       
bilgilerin toplanması işi.                                                      
    Görünür Rezerv: Boyutları, tenörü belirlenmiş üretilebilir kesin cevher     
miktarı.                                                                        
    Ekonomik Cevher: Günün teknik ve ekonomik şartlarında karlı olarak değer-   
lendirilebilecek cevher.                                                        
    Kamulaştırma: İşletme ruhsat süresi boyunca ruhsat alanında kalan özel      
mülkiyet arazilerine madencilik faaliyeti için alınan kamulaştırma kararı.      
    Nezaret: İşletmelerin tekniğine ve emniyet nizamnamelerine uygun olarak     
yürütülmesinin kontrolü.                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Nezaretçi: İşletmelerin teknik ve emniyet yönünden nezaretini yapan sorum-  
lu ve yetkili maden mühendisi.                                                  
    Taksir: Ruhsat alanlarının bu Kanun gereğince küçültülmesi.                 
    Münfesih: Hakların hiç bir bildirime gerek kalmaksızın otomatik olarak fesh 
olması.                                                                         
    Bilanço: Her işletme izni için ayrı ayrı yönetmelikteki örneğe göre hazır-  
lanacak ve sadece Devlet hakkı, madencilik fon katkısı, ihbar ve buluculuk      
haklarının hesaplanmasında geçerliliği olan beyan niteliğinde belgedir.         
    Faaliyet Raporu: Madencilik faaliyetlerinin yönetmeliğinde belirtildiği     
üzere fenni nezaretçi tarafından hazırlanan takdim metni.                       
    İmalat Haritası: İşletmelerde üretim yapılan yerleri, miktarları ve yapılış 
şeklini gösterir ölçekli beyan niteliğinde harita.                              
    Proje: Yeraltı kaynaklarının değerlendirilmesi amacına dönük belirli girdi- 
leri seçilmiş bir teknoloji kullanarak mevcut ve potansiyel talebi karşılamak   
üzere mal ve cevher üretmek için çalışmaları düzenleyen beyan niteliğinde ra-   
por.                                                                            
    Kantar Fişi: Cevher nakillerinde cevherin ağırlığını gösterir tartı makbu-  
zu.                                                                             
    Sevk Fişi: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 2365 sayılı Kanunla değişik      
240 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasının (A) bendinde yer alan taşıma irsaliyele-  
rindeki bilgileri ihtiva eden beyan niteliğinde belgedir.                       
    İhtisaslaşmış Devlet Kuruluşu: Maden Dairesi, MTA, TKİ, TTK, ETİBANK, EİE   
İdaresi, DSİ, Sanayi ve Ticaret, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanlığına bağlı     
kuruluşlar, TEK, Karayolları ve Türkiye Demir ve Çelik İşletmeleri Genel        
Müdürlükleri gibi madencilik faaliyetleri ile ilgili konularda ihtisas sahibi   
Devlet kuruluşları.                                                             
    Maden Hakları: Madenlerin aranması, bulunması ve işletilebilmesi için veri- 
len izinler ve maden yataklarının bulunmasına yardımcı olanlara tanınan maddi   
imkanlar.                                                                       
    Teminat: Madencilik faaliyetlerinde Kanun hükümlerine ve tekniğe uygun      
çalışmayı temin amacı ile alınan nakit karşılığı olan geçici ödeme.             
    Bilanço Brüt Karı: Yönetmelikteki örneğe göre hazırlanmış bilançoda, genel  
yönetim giderleri payı hariç tutularak hesaplanacak brüt kardır.                
    Devlet Hakkı: Maden istihracı ile sağlanacak gelirden Devlet payına düşen   
kısım.                                                                          
    Madencilik Fonu: Madencilik faaliyetlerinde istikrarı sağlamak ve destek-   
lemek amacı ile teşekkül ettirilmiş fon.                                        
    Kritik Cevher Stokları: Ekonominin buhranlı dönemleri geçiştirebilmesi      
için gerekli ekonomik büyüklükteki cevher stokları.                             
    Yeminli Teknik Büro: (İptal: ana. Mah. 24/12/1986 - tarih ve E. 1985/20,    
K. 1986/30 sayılı Kararı ile.)                                                  
    Devletin hüküm ve tasarrufu:                                                

    Madde 4 - Madenler Devletin hüküm ve tasarrufu altında olup, içinde bu-     
lundukları arzın mülkiyetine tabi değildir.                                     
    Hakların bölünmezliği, devir ve intikali:                                   

    Madde 5 - Madenler üzerinde tesis olunan ilk müracaat (takaddüm), ihbar,    
arama ruhsatnamesi, buluculuk, ön işletme ruhsatı ve işletme ruhsatı hakları-   
nın hiç birisi hisselere bölünemez. Her biri bir bütün halinde muameleye tabi   
tutulur.                                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Maden ruhsatları ve buluculuk hakkı, devredilebilir.                        
    Durum maden siciline şerh edilir. Devir muamelesi maden siciline şerh edil- 
mesi ile tamam olur.                                                            
    Maden hak ve vecibeleri miras yolu ile intikal eder. Bu hak ve vecibeler,   
bütün mirasçıların vekaletini havi bir vekaletname ile 6 ncı maddede belirtilen 
niteliklere sahip mirasçılardan birine veya üçüncü bir şahsa devredilir.        
Mirasçıların ittifak edememeleri halinde mirasçılardan birinin müracaatı ile    
mahkeme mirasçılardan bu hakkın en ehil olana tahsisine veya bu da mümkün       
olmazsa ruhsatın satılmasına karar verir. Mahkeme bu hususu basit muhakeme      
usulü ile halleder. Eger dava söz konusu değil ise 6 ay içerisinde intikal      
işlemleri tamamlanmayan ruhsatlar fesh edilir. Devir ve intikal işlemlerinin    
ne şekilde yapılacağı yönetmelikte belirtilir.                                  
    Madenler üzerindeki hakların devir ve intikali bu Kanun ve yönetmelikte     
gösterilen hükümlerin tatbikini geciktirmez.                                    
                                                                                
    Maden hakkı:                                                                

 

 
    Madde 6 - Maden hakları, medeni hakları kullanmaya ehil T. C. vatandaşla-   
rına, madencilik yapabileceği statüsünde yazılı Türkiye Cumhuriyeti Kanunlarına 
göre kurulmuş tüzelkişiliği haiz şirketlere, bu hususta yetkisi bulunan kamu    
iktisadi teşebbüsleri ile müesseseleri, bağlı ortaklıkları ve iştirakleri ile   
diğer kamu kurum, kuruluş ve idarelerine verilir.                               
    Maden hakları gerçek veya tüzel tek kişi adına verilir.                     
    Devlet memurları, diğer kamu görevlileri, ilgili dairenin merkez ve taşra   
teşkilatında çalışan yevmiyeli ve mukaveleli personel, arama, ön işletme ve     
işletme ruhsatı alamaz.                                                         
    Maden arama veya işletme hakkını haiz iken memur olanlar memuriyete geçiş-  
lerinden itibaren 6 ay zarfında bu haklarını devretmeye mecburdurlar.           
    3 üncü fıkradaki yasaklamaya tabi olup miras yoluyla kendisine maden ruhsa- 
tı intikal eden mirasçı, durumundaki mani hal ortadan kalkmadığı takdirde       
5 inci maddenin 4 üncü fıkrası hükmü uygulanır.                                 
                                                                                
    Maden faaliyeti izne tabi yerler:                                           

    Madde 7 - Memleket kara sınırlarından itibaren ufken 500 metre mesafede     
maden arama, ön işletme ve işletme ruhsatı verilmez. Kara suları, iç sular ve   
bunların altındaki yerler bu tahdide tabi değildir.                             
    Belediye imar sahaları ve mücavir alanlar içindeki maden arama, ön işletme  
ve işletme faaliyetleri belediyeden müsaade alınması ile yapılır. Ruhsat alın-  
dıktan sonra belediye imar sınırları içine alınan maden sahaları bu hükümden    
müstesnadır.                                                                    
    Orman, ağaçlandırma alanlarında, askeri yasak bölgelerde ve sit alanları    
yakınlarında madencilik faaliyetlerinde bulunulması ilgili Kanun hükümlerine    
göre izne tabidir.                                                              
    Amme hizmeti veya umumun istifadesine tahsis edilmiş mahallerde ve bu tür   
tesislere ufken 60 metre mesafe dahilinde arama, ön işletme ve işletme yapıla-  
bilmesi Bakanlığın iznine bağlıdır.                                             
    Binalara ufken 60 metre, avlu, bağ ve bahçelere 20 metre mesafede maden     
araması ve işletilmesi mülk sahibinin iznine bağlıdır. Bu madde hükümlerine     
tabi yerlerde izinsiz madencilik faaliyetinde bulunulduğunun tespiti halinde    
teminatın 1/3'ü irad kaydedilir. Tekerrürü halinde teminatın tamamı irad        
kaydedilerek ruhsat fesh olunur.                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Maden hakkının verilmeyeceği durumlar:                                      

    Madde 8 - Yürürlükte olan arama, ön işletme veya işletme ruhsatı verilmiş   
maden sahası üzerinde başka ruhsat verilmez.                                    
                                                                                
    Maden teşvik tedbirleri:                                                    

    Madde 9 - Madencilik yatırımları, kalkınmada birinci derecede öncelikli     
yörelerde yapılacak yatırımlara sağlanan haklardan yararlandırılabilir.         
    Hangi madenlerin birinci fıkrada belirtilen haklardan yararlanabileceği     
şartları ve diğer hususlar yönetmelikle tespit edilir.                          
                                                                                
    Beyan usulü:                                                                

    Madde 10 - Madencilik faaliyetlerinin bu Kanun hükümlerine göre devamı sü-  
resince teknik ve mali konularda yapılan yazılı beyanlar ile yetkili kişilerce  
tanzim edilen raporlar doğru kabul edilir.                                      
    Teknik elemanlar sadece ihtisas sahibi oldukları konularda beyanda buluna-  
bilirler ve beyanları ile sorumludurlar. Ruhsat sahipleri ise teknik konular    
dışındaki tüm beyanlardan sorumludurlar.                                        
    Beyanlardaki hata ve noksanlıklar gerekçe bildirilmek sureti ile verildik-  
leri tarihten itibaren 2 ay içerisinde düzeltilebilir. Ancak gerçek dışı, ya-   
nıltıcı, kanun hükümlerinin icraatını engelleyen, haksız surette hak iktisap    
eden veya hak iktisabına sebep olan teknik elemanların durumlarının belirlendi- 
ği tarihten itibaren 3 yıl süre ile bu Kanun nezdinde yapacakları beyanlar      
geçersiz sayılır. Bu husus bağlı oldukları meslek teşekküllerine ve ilgililere  
bildirilir.                                                                     
    Bu tür fiilleri işleyen veya işlenmesine yol açan ruhsat sahiplerinin bir   
defaya mahsus olmak üzere teminatları madencilik fonuna irad kaydedilerek 5     
katına çıkarılması tebliğ edilir. Teminatların tamamlanmaması halinde 13 üncü   
madde hükümleri tatbik olunur. Bu fiillerin tekerrürü halinde konu ile ilgili   
ruhsatları fesh olunarak teminatları madencilik fonuna irad kaydedilir.         
    Türk Ceza Kanununun ilgili hükümleri mahfuzdur.                             
                                                                                
    Faaliyetlerin denetimi: