Endeksler
                    ÇEKLE ÖDEMELERİN DÜZENLENMESİ VE ÇEK                        
                   HAMİLLERİNİN KORUNMASI HAKKINDA KANUN                        
                                                                                
    Kanun Numarası        :3167                                                 
    Kabul Tarihi          :19/3/1985                                            
    Yayımlandığı R. Gazete:Tarih:3/4/1985 Sayısı:18714                          
    Yayımlandığı Düstur   :Tertip:5 Cilt:24 Sayfa:316                           
    Kapsam:                                                                     

    Madde 1 - Bu Kanun çek kullanımı hakkındaki esasları, çek hamillerinin ko-  
runmasına dair tedbirleri ve uygulanacak müeyyideleri düzenler.                 
    Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde genel hükümler uygulanır.              
    Genel mesuliyet:                                                            

    Madde 2 - Bankalar, çekle işleyecek hesap açarken çek karnesi verirken ve   
bu Kanunla kendilerine verilen gÖrev ve mükellefiyetleri yerine getirirken bu   
işlemlerin gerektirdiği basiret ve itinayı göstermeye mecburdurlar.             
    Çek karneleri:                                                              

    Madde 3 - Bankalar, çek karnelerinin her yaprağına, çekle işleyen hesabın   
bulunduğu şubelerinin adını ve keşidecinin hesap numarasını yazmaya mecburdur-  
lar.                                                                            
    Çek karneleri, bankalar tarafından basılır veya bastırılır.                 
    Çek karnelerinin baskı şekline dair esaslar Türkiye Bankalar Birliğinin gö- 
rüşü alınarak T.C. Merkez Bankasınca tespit edilir.                             
    (Değişik: 2/4/1998 - 4358/3 md.) Bankalar, çek karnesi verdikleri müşteri-  
lerinin açık kimlik ve adresleri ile vergi kimlik numaralarını T.C. Merkez Ban- 
kasına bildirmek ve bunlara ilişkin belgeleri hesapların kapatılmalarını izle-  
yen beşinci yılın sonuna kadar saklamak zorundadırlar.                          
    İbraz ve ödeme:                                                             

    Madde 4 - (Değişik birinci fıkra: 2/4/1998 - 4358/3 md.) Çekle işleyen      
hesabın bulunduğu banka şubesi, ibraz edildiği anda karşılığı bulunan çeki,     
ödemek mecburiyetindedir. Çekin karşılığının kısmen bulunması halinde ise bu    
miktar ödenir. Muhatap bankanın çek hesabı açılmış olan şubesi dışındaki her-   
hangi bir şubesine ibraz edilen çek, karşılığı o şube tarafından provizyon      
(karşılık) istenmek ve hamilin vergi kimlik numarası tespit edilmek suretiyle   
ödenir.                                                                         
    Muhatap banka deyimi, çekle işleyen hesabın açıldığı bankayı ifade eder.    
    Çek karşılığının ödenmemesi:                                                

    Madde 5 - Çekin üzerinde yazılı tutarın kısmen veya tamamen ödenmeyeceğinin 
tespiti halinde, ibraz tarihi ile kısmen veya tamamen ödenmeme sebebi çekin     
üzerine yazılmak suretiyle hamiline geri verilir.                               
    Hesaben tesviye:                                                            

    Madde 6 - T.C. Merkez Bankası, çeklerin banka şubeleri arasında hesaben     
tesviyesini sağlayacak tüzelkişiliği haiz sistemi kurmaya ve gözetimi altında   
yürütmeye yetkilidir. T.C. Merkez Bankası, şubesi bulunmayan yerlerde bu yetki- 
sini uygun göreceği başka bir bankaya devredebilir.                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Hesaplaşma sisteminin kuruluş ve işleyişi, T. C. Merkez Bankasınca çıkarı-  
lacak bir yönetmelikle düzenlenir.                                              
                                                                                
    İhtar:                                                                      

    Madde 7 - Yeterli karşılığı olmadığı için çeki kısmen veya tamamen ödemeyen 
muhatap banka, hesap sahibinin kendisinin veya vekil ve temsilcilerinin elinde  
bulunan bütün çek karnelerini aldığı bankalara geri vermesini, 8 inci madde hü- 
kümleri gereğince düzeltme işlemlerini yerine getirmeden bir yıl müddet ile çek 
keşide edemeyeceğini ve aksine davranışların cezai müeyyideleri gerektireceği-  
ni, ibraz tarihini izleyen on işgünü içinde, hesap sahibine iadeli taahhütlü    
mektupla tebliğ etmek zorundadır.                                               
                                                                                
    Düzeltme hakkı:                                                             

    Madde 8 - Hesap sahibi ihtar mektubunu aldığı veya 12 nci maddeye göre      
almış sayıldığı tarihten itibaren yedi işgünü içinde çek tutarını veya karşı-   
lıksız kalan bölümünü % 10 tazminatı ve gecikme faiziyle birlikte hamil adına   
muhatap bankaya yatırdığı takdirde çek keşide etme hakkını yeniden kazanır.     
    Düzeltme hakkı, karşılıksız çekin ibraz tarihini takip eden bir yıl içinde  
ancak iki defa kullanılabilir.                                                  
                                                                                
    Bildirme ve duyuru:                                                         

    Madde 9 - Muhatap banka, yeterli karşılığı olmadığı için çekin ödenmediğini 
ve hesap sahibi hakkında gereken bilgileri, T.C. Merkez Bankasına bildirir.     
Bildirme, hesap sahibinin düzeltme hakkı yok ise çekin ibraz tarihinden; dü-    
zeltme hakkı var ise, düzeltme süresi sona erdiği tarihten itibaren on işgünü   
içinde yapılır. T.C. Merkez Bankası, durumu en fazla 30 işgünü içinde bankalara 
duyurur.                                                                        
    T.C. Merkez Bankasının duyurusuna şube tarafından ıttıla ve herhalde duyuru 
tarihini takip eden onbeşinci günün bitiminden itibaren, bir yıl süre ile hesap 
sahibine veya vekil ve mümessillerine çek karnesi verilmez ve çekle işleyecek   
hesap açılmaz.                                                                  
                                                                                
    Bankanın mesul olduğu miktar:                                               

    Madde 10 - Karşılığı bulunmasa veya yetersiz kalsa bile muhatap banka müd-  
detinde ibraz edilen yirmibin liraya kadar olan çekler ile bu miktar üzerindeki 
her çekin yirmibin lirasını keşidecinin dışındaki hamile ödemeye mecburdur.     
7 nci ve 8 inci madde hükümleri saklıdır. Bu husus, hesap sahibi ile muhatap    
banka arasında, karnenin teslimi sırasında yapılmış olan dönülemeyecek bir      
kredi sözleşmesi hükmündedir.                                                   
    Birinci fıkrada belirtilen mesuliyet tutarı, Başbakanlık Hazine ve Dış      
Ticaret Müsteşarlığı tarafından yayımlanan "Toptan Eşya Fiyatları Yıllık İndek- 
si" ndeki artışlar gözönünde bulundurularak T. C. Merkez Bankası tarafından     
artırılabilir.(1)                                                               
                                                                                
    T.C. Merkez Bankasınca ilan edilecek hususlar:                              

    Madde 11 - T.C. Merkez Bankası, çeklerin tahsile alınması ve ödenmesi       
konusunda bankalararası münasebetleri düzenleyen esaslar ile 7 nci madde        
gereğince yapılacak ihtarın muhtevasına, 9 uncu madde uyarınca yeterli karşılı- 
ğı olmayan çek keşide edenlerin bildirilmesine, 7 ve 16 ncı maddeler uyarınca   
çek hesabı açmaktan ve çek kullanmaktan yasaklananlara ait duyurulara dair      
hususları Türkiye Bankalar Birliğinin görüşünü alarak tesbit eder ve Resmi      
Gazete'de yayımlar.                                                             
------------------                                                              
(1) Bu maddede yeralan mesuliyet tutarı,T.C.Merkez Bankasının 7 sıra no'lu      
    Tebliği ile birmilyonbeşyüzbin liraya yükseltilmiştir. (R.G:18/2/1995 -     
    22206.)                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Tebligat adresi:                                                            

    Madde 12 - Bu Kanun uyarınca yapılacak ihtarlar, herhangi bir adres deği-   
şikliği bildiriminde bulunulmadığı müddetçe çek hesabı sahibinin hesabı açtı-   
rırken bildirdiği adrese yapılmakla geçerli olur.                               
    İhtara ve yasaklamaya uymayanlar:                                           

    Madde 13 - Bu Kanunun 7 nci maddesi uyarınca banka tarafından yapılan ihta- 
rı aldığı veya almış sayıldığı tarihten itibaren yedi iş günü içinde geçerli    
bir sebebe dayanmaksızın çek karnelerini geri vermeyenlere, ilgili bankanın     
ihbarı üzerine yirmibin liradan ikiyüzbin liraya kadar ağır para cezası veri-   
lir. İlgili banka bu ihbarı yapmakla mükelleftir.                               
    Kanunun 8 inci maddesinde belirtilen düzeltme işlemi yapılmadığı halde      
7 nci maddedeki bir yıllık müddet içinde veya 16 ncı madde gereğince hükmolu-   
nan süre içinde çek keşide edenler, fiilleri başka bir suç meydana getirse      
bile ayrıca üç aydan altı aya kadar hapis ve yirmibin liradan ikiyüzbin liraya  
kadar ağır para cezası ile cezalandırılırlar.                                   
    Yetkili olmadığı halde çek karnesi basan veya bastıranlar:                  

    Madde 14 - Bu Kanuna göre çek bastırabilecek kuruluşlar dışında çek karne-  
si basan veya bastıranlar hakkında Türk Ceza Kanununun 323 üncü maddesi uygu-   
lanır.                                                                          
    Bankalara uygulanacak cezalar:                                              

    Madde 15 - Bu Kanunun 3,4, 5 ve 13 üncü maddelerinde yazılı mükellefiyetle- 
ri yerine getirmeyen veya geciktiren banka hakkında onbin liradan yüzbin liraya 
kadar ağır para cezasına, 7 ve 9 uncu maddelerinde yazılı mükellefiyetleri ye-  
rine getirmeyen veya geciktiren banka hakkında ise beşyüzbin liradan ikimilyon  
liraya kadar ağır para cezasına hükmolunur.                                     
    Karşılıksız çek:                                                            

    Madde 16 - İbraz süresi içinde veya üzerinde yazılı keşide tarihinden önce, 
4 üncü maddeye göre ibraz edildiğinde, yeterli karşılığı bulunmaması sebebiyle  
kısmen de olsa ödenmeyen çeki keşide eden kişiler bir yıldan beş yıla kadar     
hapis cezası ile cezalandırılırlar. Mahkeme ayrıca işlenen suçun mahiyetine     
göre bir yıl ile beş yıl arasında belirleyeceği bir müddet için failin banka-   
larda çek hesabı açmasının ve çek keşide etmesinin yasaklanmasına karar verir.  
Yasaklama kararı bütün bankalara duyurulmak üzere T. C. Merkez Bankasına bildi- 
rilir.                                                                          
    (Değişik:14.1.1993-3863/1md.) Bu fiillerden dolayı takibat yapılması çek    
hamilinin şikayetine bağlıdır.Şikayet süresi çekin bankaya ibraz tarihinde baş- 
lar.Şikayetten vazgeçmekle,kamu davasının ve cezanın ortadan kaldırılmasına ka- 
rar verileceği gibi,keşidecinin çek bedelinin karşılıksız kalan kısmını % 10    
tazminatı ve gecikme faizi ile birlikte muhatap bankaya veya herhangi bir şu-   
besine yatırmış bulunması halinde de,vazgeçme şartı aranmaksızın,kamu davası-   
nın ve cezanın ortadan kaldırılmasına karar verilir.Fiili işleyenin 8 inci mad- 
deye göre düzeltme hakkını kullanmak suretiyle hamilin zararını karşılamış      
olması veya düzeltme hakkı yoksa, anılan maddede belirtilen müddet içinde çek   
bedelinin karşılıksız kalan kısmını %10 tzminatı ve gecikme faizi ile birlikte  
muhatap bankaya veya herhangi bir şubesine yatırmış bulunması halinde şikayet   
hakkı doğmaz.                                                                   

    Geçici Madde 1 - (3167 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup   
teselsül için numaralandırılmıştır.)                                            
    Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, karşılıksız çek keşide etmiş olan- 
lar hakkında hazırlık tahkikatına başlanmış veya dava açılmış ve mahkümiyet     
hükmü kesinleşmemiş olduğu takdirde;                                            
                                                                                
KANUNLAR,ŞUBAT 1993 (Ek-15)                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Geçici Madde 1 - (3167 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi        
olup teselsül için numaralandırılmıştır.)                                       
    Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce, karşılıksız çek keşide etmiş       
olanlar hakkında hazırlık tahkikatına başlanmış veya dava açılmış ve mahkümi-   
yet hükmü kesinleşmemiş olduğu takdirde;                                        
    a) Yürürlük tarihini takip eden üç ay içinde çek tutarının veya karşılıksız 
kalan bölümünün % 10 tazminatı ve gecikme faizi ile birlikte muhatap bankaya    
veya herhangi bir şubesine yatırılması,                                         
    b) Çek tutarı ödenmemiş olsa bile şikayetten vazgeçilmiş olması,            
    c) Çek tutarının daha önce ödenmiş bulunması,                               
    Hallerinde, hazırlık tahkikatında takibata yer olmadığına, açılmış davala-  
rın düşürülmesine karar verilir.                                                
    Yürürlük:                                                                   

    Madde 17 - Bu Kanunun 1,2,4,5 ve 16 ncı maddeleri ile Geçici Maddesi Kanu-  
nun yayımı tarihinde, diğer maddeleri yayımından altı ay sonra yürürlüğe girer. 
    Yürütme:                                                                    

    Madde 18 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.                    
      19.3.1985 TARİHLİ VE 3167 SAYILI ANA KANUNA İŞLENEMEYEN GEÇİCİ MADDELER:  
    I) 14.1.1993 tarihli ve 3863 sayılı Kanunun geçici maddesi:                 
    Geçici Madde - Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce mahkumiyet hük-   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
mü kesinleşmiş veya hüküm infaz edilmiş ise,yürürlük tarihini takip eden 3 ay   
içinde çek tutarının veya karşılıksız kalan bölümünün %10 tazminat ve gecikme   
faizi ile birlikte muhatap Bankaya veya herhangi bir şubesine yatırılması veya  
yine bu sürede şikayetten vazgeçilmiş olması halinde kamu davası ve cezanın     
bütün neticeleri ile ortadan kaldırılmasına karar verilir. (1)                  
----------------------                                                          
(1) Maddede yeralan " 3 ay içinde", "ve", "yine bu sürede" sözcükleri mahkumi-  
    yet hükmü kesinleşmişler yönünden Anayasa Mahkemesinin 11/1/1994 tarih ve   
    E. 1993/29, K.1994/1 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  6636_1                                        
                                                                                
                                                                                
              3167 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN             
                       YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE                  
                                                                                
                                                                                
   Kanun                                                            Yürürlüğe   
    No              Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler        giriş tarihi 
-----------    ------------------------------------------------- ---------------
 3863                          ---------                            26/1/1993   
                                                                                
 4358                          ---------                             4/4/1998   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                               6636_2