TÜRKİYE ELEKTRİK KURUMU DIŞINDAKİ
KURULUŞLARIN ELEKTRİK ÜRETİMİ, İLETİMİ,
DAĞITIMI VE TİCARETİ İLE GÖREVLENDİRİLMESİ
HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası : 3096
Kabul Tarihi : 4/12/1984
Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 19/12/1984 Sayı: 18610
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 24 Sayfa: 121
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Amaç:
Madde 1 - Bu Kanunun amacı, Türkiye Elektrik Kurumu dışındaki özel hukuk
hükümlerine tabi sermaye şirketleri statüsüne sahip yerli ve yabancı şirketlerin
elektrik üretimi, iletimi, dağıtımı ve ticareti ile görevlendirilmesini düzenle-
mektir.
Kapsam:
Madde 2 - Bu Kanun, Türkiye Elektrik Kurumu dışında elektrik üretimi, ileti-
mi, dağıtımı ve ticareti görevinin verilmesi ile sözleşme, süre, tarife ve göre-
vin sona ermesi şekil ve esaslarını kapsar.
Görevin verilmesi:
Madde 3 - Elektrikle ilgili hizmet vermek üzere kurulmuş olan sermaye şir-
ketlerine; Devlet Planlama Teşkilatının görüşünü havi Enerji ve Tabii Kaynaklar
Bakanlığının teklifi üzerine, Bakanlar Kurulu, önceden yönetmelikle belli edil-
miş görev bölgelerinde, elektrik üretim, iletim ve dağıtım tesisleri kurulması
ve işletilmesi ile ticaretinin, yaptırılmasına karar verebilir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen
çerçeve içersinde ilgili görevli şirketle sözleşme akdeder.
Elektrik üretimi müsaadesi verilmesi:
Madde 4 - Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatının,
olumlu görüşünü almak suretiyle sadece elektrik üretmek amacı ile kurulacak ser-
maye şirketlerine, elektrik üretimi yapacak tesisi kurma ve tesisi işletme mü-
saadesi verebilir.
Bu tesiste üretilecek elektrik enerjisi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlı-
ğınca tespit olunacak tarifeye göre bölgelerinde Türkiye Elektrik Kurumuna veya
o bölgede faaliyet gösteren görevli şirkete satılır.
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)
İşletme hakkının devri:
Madde 5 - Görev bölgelerinde kamu kurum ve kuruluşlarınca (Kamu iktisadi te-
şebbüsleri dahil) yapılmış veya yapılacak üretim, iletim ve dağıtım tesislerinin
işletme haklarının görevli şirketlere verilmesine Bakanlar Kurulu tarafından ka-
rar verilebilir.
(Değişik ikinci fıkra: 26/4/1987 - KHK - 284/1 md.; Değiştirilerek kabul:
7/3/1990-3613/1 md.) Bu maddenin uygulanması ile ilgili hususlar Bakanlar Kuru-
lunca çıkarılacak Yönetmelik çerçevesinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığın-
ca yürütülür.
Enerji alışverişi:
Madde 6 - Görevli şirketlerce, görev bölgelerindeki mevcut elektrik enerjisi
potansiyelinin kullanılabilir hale getirilmesi ve bölge elektrik ihtiyacının
bölge içinden karşılanması esastır.
Ancak bölge içerisindeki enerji üretimi yetersiz kaldığı hallerde veya ener-
ji ekonomisi temin etmek maksadı ile Türkiye Elektrik Kurumu ile görevli şirket-
ler veya birden çok görevli şirket arasında enerji alışverişi yapılabilir.
Görevlendirme süresi:
Madde 7 - Madde 3 ve 4'e uygun olarak aktedilecek sözleşmeler 99 yıla kadar
süreli olarak düzenlenebilir.
Sözleşmelerde en az görevlendirme süresi, mevcut ve yeniden kurulacak üre-
tim, iletim ve dağıtım tesislerinin amortisman süreleri dikkate alınarak tespit
edilir. Bu sözleşmelerle gerektiğinde teknik amortismandan ayrı olarak, tesisle-
rin tüm bedeli üzerinden sermaye amortismanı ayrılması esasının getirilmesi de
mümkündür.
Görevin sona ermesi:
Madde 8 - Belli bir süreyi kapsayan sözleşmeler, süre uzatımı talep edilme-
diği takdirde, sürenin bitimi ile son bulur. Bu takdirde tüm tesisler ile tüm
taşınır ve taşınmaz mallar her türlü borç ve taahhütlerden ari olarak Devlete
bedelsiz olarak geçer.
Sözleşmeler görevli şirketin acze düşmesi veya sözleşme şartlarını ihlal
etmesi halinde süresinden önce fesh edilebilir.
Sözleşmelerin sona ermesine ilişkin hükümler ile sona ermesinin sonuçları,
sözleşmede düzenlenir.
Enerji satış şartları ve tarife esasları:
Madde 9 - Enerji tarifeleri, görevli şirketin teklifi ve Enerji ve Tabii
Kaynaklar Bakanlığının onayı ile yürürlüğe girer.
(Değişik : 7/3/1990 - 3613/2 md.) Tarifelerin tespitinde, yıllık işletme,
bakım ve onarım giderleri, faiz ve kur farkı garantisi verilmemiş ise kur fark-
ları, teknik ve sermaye amortismanları, Elektrik Enerjisi Fonu için ayrılacak
fon payı, diğer masraf ve harcamalar ile ortaklara dağıtılacak makul bir temettü
için gerekli gelirin sağlanması esas alınır.
Görevli şirketler ile üretilen elektriğin satılacağı kurum ve şirketler ara-
sında bu satışların miktar ve şartlarını tanzim eden ve bir yıldan fazla süreli
olabilen sözleşmeler yapılması ve bu sözleşmelere tarifeler ile ilgili özel hü-
kümler konulması; Bakanlar Kurulu Kararı ile mümkündür.
Yönetmelik:
Madde 10 - 3 üncü maddede adı geçen yönetmelikle bu Kanunun uygulanması ile
ilgili hususları düzenleyen yönetmelik Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca
hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.
Kamulaştırma:
Madde 11 - Görevli şirketlerin yapacağı üretim, iletim ve dağıtım tesisleri-
nin onaylanmış tatbikat projelerine göre, kamulaştırma ihtiyacı ortaya çıktığın-
da; kamulaştırma bedeli görevli şirket tarafından ödenmek kaydı ile Enerji ve
Tabii Kaynaklar Bakanlığınca genel hükümlere göre kamulaştırma yapılır.
Elektrik Enerjisi Fonu
Ek Madde 1 - (Ek: 7/3/1990 - 3613/3 md.)
Bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili araştırma, geliştirme, etüt, proje, denetim
faaliyetleriyle, kurulacak tesislere finansman yönünden destek ve elektrik ener-
jisi fiyatlarında istikrar sağlamak amacıyla Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
nezdinde Tüzelkişiliğe haiz Elektrik Enerjisi Fonu adı ile bir fon kurulmuştur.
Fonun kaynakları şunlardır.
a) Tabii kaynakların ve tesislerin kullanım hakkı karşılığı olarak alınacak
bedeller. (1)
b) Elektrik enerjisi satış tarifelerinden ayrılacak paylar.
c) Bütçeden ayrılacak ödenekler.
d) Faiz gelirleri.
e) İrad kaydedilen teminatlar.
f) Projelerin denetimini yapmak üzere seçilen müşavir ücretlerini karşılamak
amacıyla şirketlerden yapılan tahsilat.
g) İç ve dış krediler.
h) Diğer gelirler.
Fonun Yönetimi
Ek Madde 2 - (Ek: 7/3/1990 - 3613/3 md.)
Elektrik Enerjisi Fonu; üyelerinden biri Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı-
nın bağlı olduğu Bakanca, biri Devlet Planlama Teşkilatının bağlı olduğu Bakan-
ca, üç üyesi de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanınca tayin edilen 5 kişilik Yöne-
tim Kurulunca idare olunur. Fonun sekreteryasını Enerji ve Tabii Kaynaklar Ba-
kanlığı yürütür.
Uygulanmayacak Kanunlar
Ek Madde 3 - (Ek: 7/3/1990 - 3613/3 md.)
Fonun işleyişi 1050 sayılı Muhasebe-i Umumiye Kanunu ve 2886 sayılı Devlet
İhale Kanunu hükümlerine tabi değildir.
Fonun Denetimi
Ek Madde 4 - (Ek: 7/3/1990-3613/3 md.)
Fonun Denetimi 24.6.1983 tarih ve 72 sayılı Başbakanlık Yüksek Denetleme Ku-
rulu Hakkında Kanun Hükmünde Kararname esaslarına tabidir.
Haciz Edilememesi
Ek Madde 5 - (Ek: 7/3/1990 - 3613/3 md.)
Fonun paraları ve malları haczedilemez.
Yönetmelik
Ek Madde 6 - (Ek: 7/3/1990 - 3613/3 md.)
Fonun gelirleri, giderleri, yönetimi ve fonla ilgili diğer hususlar Bakanlar
Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
-------------
(1) Bu fıkranın, 1998 Mali yılında uygulanmayacağı, 25/12/1997 tarih ve 4316
sayılı, 1998 Mali Yılı Bütçe Kanununun 71/b-(8) nolu bendi ile hüküm altına
alınmıştır. (R.G.: 27/12/1997 - 23213 Mük.)
Geçici Madde 1 - Bu Kanunun yayımı tarihinde mevcut elektrik üretim, iletim
ve dağıtım ve ticareti imtiyazına sahip şirketlerin, kurmuş ve işletmekte olduk-
ları ve fakat imtiyaz kapsamına alınmamış üretim, iletim ve dağıtım tesisleri
ile bu tesislerin bulunduğu iller imtiyaz sözleşmesi kapsamına alınmıştır.
Bu Kanun hükmünün gerektirdiği sözleşme değişikliği Kanunun yayımını takip
eden 3 ay içinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ile şirket yetkililerince im-
zalanır.
Bu Kanunun 6 ncı maddesindeki hükümler, imtiyazlı şirketler için de uygula-
nır.
Geçici Madde 2 - Bu Kanunun yayımı tarihinde mevcut elektrik üretim, iletim,
dağıtım ve ticaret imtiyazına sahip şirketler; diledikleri takdirde, bu Kanunun
yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan-
lığına müracaat etmek suretiyle, 3 üncü maddede anılan görev şirketine dönüşme-
lerini istediklerinde Bakanlar Kurulu Kararıyla kendilerine bu Kanun esasları
içerisinde 99 yıla kadar süreli bir görevlendirme hakkı verilebilir.
Bu madde hükmünün gerekli kıldığı sözleşme değişikliği Bakanlar Kurulu Kara-
rından itibaren 3 ay içerisinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile şirket
yetkilileri arasında imzalanır.
Geçici Madde 3 - 1312 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte elektrik üre-
tim, iletim, dağıtım ve ticareti faaliyeti devam eden ve fakat bu Kanunun yürür-
lüğe girdiği tarihte imtiyazı sona ermiş olan şirketlere de bu Kanuna göre yeni-
den görev vermeye Bakanlar Kurulu yetkilidir.
Madde 12 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 13 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
3096 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
---------- ----------------------------------------- ------------
KHK 284 --- 10/6/1987