Endeksler
                 İHTİYAR HEYETLERİ SEÇİMİ HAKKINDA KANUN                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası           : 2972                                             
    Kabul Tarihi             : 18/1/1984                                        
    Yayımladığı R. Gazete    : Tarih : 18/1/1984  Sayı: 18285                   
    Yayımlandığı Düstur      : Tertip: 5  Cilt: 23  Sayfa: 4                    
                                                                                
                                                                                
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                              Genel Hükümler                                    
                                                                                
    Amaç ve kapsam:                                                             

    Madde 1 - Bu Kanun mahalli idareler organlarının seçimlerine ilişkin esas   
ve usulleri düzenler. Bu amaçla:                                                
    a) İl genel meclisi üyelerinin,                                             
    b) Belediye başkanı ve belediye meclisi üyelerinin,                         
    c) Köy ve mahalle muhtarları ile ihtiyar meclisi ve heyeti üyelerinin,      
    Seçim sistemi, usul, dönem ve zamanlarına ait esaslarla seçim çevrelerine,  
aday olabilme ve seçilme ilkelerine ait hükümleri kapsar.                       
                                                                                
    Seçim sistemi ve usulü:                                                     

    Madde 2 - Mahalli idareler seçimleri serbest, eşit, gizli, tek dereceli, ge-
nel oy, açık sayım ve döküm esaslarına göre, yargı yönetim ve denetimi altında  
yapılır.                                                                        
    İl genel meclisi ve belediye meclisi üyelikleri için yapılan seçimlerde, on-
da birlik baraj uygulamalı nispi temsil sistemi, belediye başkanlığı seçiminde  
ise çoğunluk sistemi uygulanır.                                                 
                                                                                
    Seçim çevresi:                                                              

    Madde 3-İl genel meclisi üyeleri seçimi için her ilçe bir seçim çevresidir. 
    Belediye başkanı ve belediye meclis üyeleri seçimi için, her belde bir seçim
çevresidir.                                                                     
                                                                                
    Büyük şehirlerdeki seçim çevresi:                                           

    Madde 4 - (İptal : 13/6/1988 tarih ve E. 1987/22, K.1988/19 Sayılı An.Mh.Ka-
rarı ile; yeniden düzenleme: 7/8/1988 tarih ve 3469/1 md.)                      
    Belediye hudutları içinde birden fazla ilçe bulunan büyük şehirlerde, büyük-
şehir belediye başkanı seçimi için, o şehir belediye hudutları içi bir seçim    
çevresidir.                                                                     
    Büyükşehir belediye hudutları içinde kalan ilçelerin belediye başkanı ve be-
lediye meclisi üyeleri seçimlerinde ise her ilçe bir seçim çevresidir.          
                                                                                
    Seçilecek üye sayısı:                                                       

    Madde 5 - Her seçim çevresinde, seçilecek üye sayısı aşağıdaki usule göre   
hesaplanır.                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                632O                                            
                                                                                
    a) İl genel meclisi üyelikleri için, son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre
    Nüfusu 25 000'e kadar olan ilçelerde                                   2    
    Nüfusu 25 001'den 50 000'e kadar olan ilçelerde                        3    
    Nüfusu 50 001'den 75 000'e kadar olan ilçelerde                        4    
    Nüfusu 75 001'den 100 000'e kadar olan ilçelerde                       5    
    Asıl üyelik ve aynı miktarda yedek üyelik hesaplanır.                       
                                                                                
    Nüfusu 100 000'den yukarı olan ilçelerde fazla her 100 000 nüfus için bir   
 asıl, bir yedek üye ilave olunur.  Nüfusun 100 000'e bölünmesi hesabında artık 
sayı 50 000'den az olursa hesaba katılmaz, 50 000 (dahil)'den fazla olursa ar-  
tık sayıya da bir asıl, bir yedek üyelik hesap edilir.                          
                                                                                
    b) Belediye meclisi üyelikleri için son genel nüfus sayımı sonuçlarına göre:
    Nüfusu 10 000'e kadar olan beldelerde                                 9     
    Nüfusu 10 001'den 20 000'e kadar olan beldelerde                     11     
    Nüfusu 20 001'den 50 000'e kadar olan beldelerde                     15     
    Nüfusu 50 001'den 100 000'e kadar olan beldelerde                    25     
    Nüfusu 100 001'den 250 000'e kadar olan beldelerde                   31     
    Nüfusu 250 001'den 500 000'e kadar olan beldelerde                   37     
    Nüfusu 500 001'den 1 000 000'a kadar olan beldelerde                 45     
    Nüfusu 1 000 000'dan fazla olan beldelerde                           55     
    Asıl ve aynı sayıda yedek üyelik hesaplanır.                                
                                                                                
    Büyük şehir belediye meclisine katılacak üye sayısı:                        

 

 
    Madde 6 - a) Büyük şehir belediye meclisleri belediye hudutları içinde ka-  
lan ilçe seçim çevreleri için tespit edilen belediye meclisleri üye sayısının   
her ilçe için beşte biri alınmak suretiyle bulunacak toplam sayı kadar üyeden   
teşekkül eder.                                                                  
    Bu hesaplamada artık sayılar nazara alınmaz.                                
    b) Yedek üyelikler de aynı usulle hesaplanır.                               
    Tespit ve ilan:                                                             

    Madde 7 - Her seçim çevresi için seçilecek asıl ve yedek üye sayısı o seçim 
çevresinin bağlı olduğu il seçim kurulu tarafından tespit olunarak ilgili ilçe  
seçim kurullarına bildirilir. İlçe seçim kurulları durumu alışılmış usullerle   
ilan eder.                                                                      
    Seçim dönemi-seçim başlangıç tarihi ve seçim günü:                          

    Madde 8 - (Değişik birinci fıkra:7/12/1988 - 3507/1 md.) Mahalli İdareler   
seçimleri beş yılda bir yapılır. Her seçim döneminin beşinci yılındaki 1 Ocak   
günü seçimin başlangıç tarihidir, Aynı yılın Mart ayının son Pazar günü oy verme
günüdür.                                                                        
    (Değişik: 20/3/1997 - 4231/1 md.) Ancak, milletvekili genel veya ara seçi-  
minden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken mahalli idareler or-
ganlarına veya bu organların üyeliklerine ilişkin genel veya ara seçimler mil-  
letvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır.                         
    (Ek: 20/3/1997 - 4231/1 md.) Yeni kurulan belediyelerin ilk belediye başkan 
ve belediye meclisi üyeleri seçimleri ile yeni kurulan illerde il genel meclisi 
üyeleri seçimi, yukarıdaki fıkralarda belirtilen ilk genel mahalli idareler se- 
çimleri ile birlikte yapılır.                                                   
    (Ek: 20/3/1997 - 4231/1 md.) Mahalli idareler seçiminin savaş hali nedeniyle
bir yıla kadar ertelenmesi kanunla düzenlenir.                                  
    Seçilme yeterliği:                                                          

    Madde 9 - (Değişik birinci fıkra:27/12/1993-3950/1 md.)                     
    2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanununun 11 inci maddesinde belirtilen sa- 
kıncaları taşımamak şartıyla, yirmibeş yaşını dolduran her Türk vatandaşı bele- 
diye başkanlığına, il genel ve belediye meclisi üyeliğine seçilebilir.          
(İkinci fıkra Mülga:27/12/1993 - 3948/1 md.)                                    
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  İKİNCİ BÖLÜM                                  
                               Seçim Öncesi İşleri                              
    Adaylık:                                                                    

    Madde 10 -                                                                  
    (Değişik: 31/3/1988 - 3420/8.md.) Anayasa ve Kanunlarda yazılı şartlara     
uygun olarak, seçilme yeterliğine sahip olan her vatandaş, bir siyasi parti     
listesinden veya bağımsız olarak, il genel meclisi üyeliğine, belediye başkan-  
lığına veya belediye meclisi üyeliğine adaylığını koyabilir.                    
    (Değişik: 31/3/1988 - 3420/8.md.) Mahalli İdareler seçimlerinde aday tes-   
piti 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun 37 nci maddesindeki hükümlere göre   
yapılır.                                                                        
    Ancak; 2820 sayılı Kanunun 37 ila 51 inci maddelerinde adı geçen "Yüksek    
Seçim Kurulu" yerine "ilçe seçim kurulları", "siyasi parti genel başkanlığı"    
yerine "siyasi parti ilçe başkanlıkları", keza büyük şehir belediyelerinde de   
il seçim kurulları, siyasi parti il başkanlıkları bu işlemleri yaparlar.        
    Ayrıca:                                                                     
    a) (Değişik:31/3/1988 - 3420/8.md.) Yapılan aday tespitinde belediye baş-   
kanlığı için bir aday, belediye meclisi üyeliklerine o seçim çevresi için tes-  
pit edilen üye adedi kadar asıl ve yedek olarak ayrı ayrı; il genel meclisi     
üyeliklerine o seçim çevresi için tespit olunan asıl ve yedek üyelikler sayısı  
kadar ayrı ayrı, aday belirlenir.                                               
    İl genel meclisi üyeliklerine o seçim çevresi için tespit olunan asıl ve    
yedek üyelikler sayısı kadar ayrı ayrı;                                         
    Aday belirlenir.                                                            
    b) Önseçim çevresi belediye meclisi üyeliği ve belediye başkanlığı için     
belde; il genel meclisi üyeliği için ilçe; büyük şehir belediye başkanlıkları   
için o şehir belediye hudutları içidir.                                         
    c) (Mülga: 31/3/1988 - 3420/8 md;Ek:7/8/1988 - 3469/2 md;Değişik:7/12/1988- 
3507/2 md.) Siyasi partiler, belediye meclis üye sayısı 9 ve 11 olan beldelerde 
bir, 15 olan beldelerde iki, 25 ve 31 olan beldelerde üç, 37 olan beldelerde    
dört, 45 olan beldelerde beş, 55 olan beldelerde altı adet kontenjan adayı gös- 
terirler. Kontenjan adayı adayların sıralamasına dahil edilmeyerek aday liste-  
lerinde kontenjan adayı olarak ayrıca yazılır. Siyasi partiler kontenjan aday-  
larını merkez yoklaması ile tespit ederler. Ancak, merkez karar ve yönetim      
organları bu yetkisini il veya ilçe yönetim kurumlarına devredebilirler. Siya-  
si Partiler kontenjan adaylarını bu Kanunun 12 nci maddesindeki aday listesinde 
yer vermek suretiyle ilçe seçim kurullarına bildirirler. Kontenjan adayları bu  
Kanunun 18 inci maddesinin (f) bendinin ikinci fıkrasındaki aday listelerinde   
de yedek adaylardan sonra ayrıca yazılır.                                       
    d) (Ek: 7/8/1988 - 3469/2 md.) Önseçimle aday tespiti halinde, belediye     
başkanı ile belediye meclisi üye aday adayları müşterek liste ile önseçime ka-  
tılabilirler. Bu halde, partili seçmen bu müşterek listeyi aynen veya bu müşte- 
rek listedeki mevcut aday adaylarından istediklerini çizmek ve bunların yerine  
diğer aday adaylarından isimler yazmak veya 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanunu- 
nun 46 ncı maddesinde belirtilen aday adayları listesine işaret koymak suretiy- 
le oyunu kullanabilir. Siyasi partiler 2820 sayılı Siyasi Partiler Kanununun    
46 ncı maddesinde belirtilen aday adayları listesi ile birlikte müşterek liste- 
li aday adayları listelerini de ilçe seçim kurulu başkanlıklarına verirler.     
    e) (Ek: 7/12/1988 - 3507/2 md.) Seçimlere katılacak Siyasi partiler hangi   
seçim çevrelerinde, hangi usul ve esaslarla aday tespiti yapacaklarını Yüksek   
Seçim Kuruluna bildirirler.                                                     
KANUNLAR, ŞUBAT 1994 (Ek - 19)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bir siyasi partinin teşkilatı bulunmaması nedeniyle önseçim yapamadığı önse-
çim çevresinden adaylarını ve adayların sırasını o partinin merkez karar ve yö- 
netim kurulu tespit eder.                                                       
    Mahalli idare seçimlerinde siyasi parti adaylarından parti genel merkez     
yetkili organlarınca belirlenecek miktarda başvuru aidatı alınabilir. Bu aida-  
tın miktarı en yüksek Devlet memurunun brüt aylığını geçemez. Belediye başkan-  
lığı için bağımsız aday olanlar hakkında 2839 sayılı Milletvekili Seçimi Kanu-  
nunun 21 inci maddesinin 2 nci fıkrası ile 41 inci maddesi hükmü kıyasen uygu-  
lanır. Seçim sonucunda belediye başkanlığına seçilen adaya aldığı oy miktarına  
bakılmaksızın alınan teminat iade olunur.                                       
                                                                                
    Eksik adaylıkların tamamlanması: