Endeksler
                                                                                
                        SEFERBERLİK VE SAVAŞ HALİ KANUNU                        
                                                                                
    Kanun Numarası        : 2941                                                
    Kabul Tarihi          : 4/11/1983                                           
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 8/11/1983 Sayı: 18215                        
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip 5 Cilt: 22 Sayfa: 838                        
                                *                                               
                               * *                                              
        Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara       
                göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                     
                                *                                               
                               * *                                              
     Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren      
             yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara            
                   göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                  
                                *                                               
                               * *                                              
                             BİRİNCİ KISIM                                      
                             Genel Esaslar                                      
                                                                                
                              BİRİNCİ BÖLÜM                                     
                         Amaç, Kapsam ve Tanımlar                               
    Amaç:                                                                       

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı, Devletin tüm güç ve kaynaklarını barış halinden 
seferberlik ve savaş haline süratle ve etkin bir şekilde geçirmek suretiyle ba- 
rıştan itibaren seferberlik ve savaş hükümlerinin uygulanma esaslarına ilişkin  
yükümlülükleri belirlemektir.                                                   
    Kapsam:                                                                     

    Madde 2 - Bu Kanun, seferberlik ve savaş halini, barış döneminden itibaren  
yapılacak hazırlık ve teşkilatlanmayı, kamu ve özel kurum ve kuruluşlar ile ger-
çek kişilerin görev, yetki ve sorumluluklarını, bunların sahip olduğu her türlü 
mal ve hizmet yükümlülüklerini kapsar.                                          
    Tanımlar:                                                                   

    Madde 3 - 1. Seferberlik: Devletin tüm güç ve kaynaklarının, başta askeri   
güç olmak üzere, savaşın ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde hazırlanması, top-  
lanması, tertiplenmesi ve kullanılmasına ilişkin bütün faaliyetlerin uygulandı- 
ğı; hak ve hürriyetlerin kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı hal-  
dir.                                                                            
    2. Genel Seferberlik: Ülkenin tümüne yönelik bir tehdidin karşılanması,     
mevcut bütün güç ve kaynakların kullanılabilmesi için ülkenin bütününde uygula- 
nan seferberliktir.                                                             
    3. Kısmi Seferberlik: Ülkenin bir veya birden fazla bölgesinde uygulanan ve 
bütün güç ve kaynakların kullanılmasını gerektirmeyen seferberliktir.           
    4. Seferberlik Hali: Seferberlik faaliyetinin başlatıldığı gün ve saatten,  
kaldırıldığı güne kadar devam eden durumdur.                                    
    5. Savaş: Devletin bekasını temin etmek, milli menfaatleri sağlamak ve milli
hedefleri elde etmek amacıyla, başta askeri güç olmak üzere Devletin maddi ve   
manevi tüm güç ve kaynaklarının hiçbir sınırlamaya tabi tutulmadan kullanılma-  
sını gerektiren silahlı mücadeledir.                                            
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1992 (Ek - 11)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    6. Savaş Hali: Savaş ilanına karar verilmesinden, bu halin kaldırıldı-      
ğının ilan edilmesine kadar devam eden süre içinde, hak ve hürriyetlerin        
kanunlarla kısmen veya tamamen sınırlandırıldığı durumdur.                      
                                                                                
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                                 Teşkilatlanma                                  
                                                                                
    Kadro ve görev tespiti:                                                     

    Madde 4 - Seferberlik ve savaş hali ile barış döneminde yapılacak işlemler  
için mevcut teşkilatlanma da dikkate alınarak, kamu ve özel kurum ve kuruluşla- 
rına görevler verilir. Bunlardan gerekli görülenlerde teşkilat kurulur.         
    Mevcut kanunlardaki hükümlere ilave olarak seferberlik ve savaş halinin ge- 
rektirdiği görevler, tüzükte belirlenir.                                        
    Türk Silahlı Kuvvetlerinde Seferberlik işlemleriyle ilgili kadro ve teşki-  
latlanma, Genelkurmay Başkanlığı tarafından tespit edilir.                      
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                    
                     Seferberlik ve Savaş Hali Hazırlıkları                     
                                                                                
    Bakanlar Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları:                          

    Madde 5 - Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlık-
lara ilişkin Bakanlar Kurulunun görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtil-
miştir.                                                                         
    1. Mevcut teşkilatlanmayı da dikkate alarak bu Kanun uyarınca yapılacak ha- 
zırlıkları yürütmek üzere gerekli teşkilatı kurmak ve çalıştırmak,              
    2. Seferberlik ve savaş hazırlıklarını ülke çapında koordineli olarak yap-  
tırmak,                                                                         
    3. Seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlıkların denenmesi ve eğitimi  
amacıyla gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarının personel, mal ve
hizmetlerine, kanunlarda gösterilen sınırlar içinde ve tüzükte belirtilecek     
esaslar dahilinde, yükümlülüklerin uygulanmasını ve bu hazırlıkların tatbikat-  
larda denenmesini sağlamak,                                                     
    4. Türkiye'nin taraf olduğu milletlerarası andlaşmaların gerektirdiği hal-  
lerde, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yabancı ülkelere gönderilmesine veya yabancı  
silahlı kuvvetlerin Türkiye'de bulunmasına, Genelkurmay Başkanının görüşlerini  
de dikkate alarak karar vermek,                                                 
    5. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından, Türk Silahlı Kuvvetlerinin yurt 
dışında kullanılmasına karar verildiği hallerde, bu kuvvetlerle ilgili esasları 
tespit etmek.                                                                   
                                                                                
    Milli Güvenlik Kurulu ve Genel Sekreterliğinin görev ve yetkileri:          

    Madde 6 - Milli Güvenlik Kurulu ve Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği,
seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklar ile seferberlik ve savaş   
hallerinde özel kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen görevleri yerine getirir 
ve yetkileri kullanır.                                                          
                                                                                
    Genelkurmay Başkanının görev, yetki ve sorumlulukları:                      

    Madde 7 - Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlık-
lara ilişkin Genelkurmay Başkanının görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda be-  
lirtilmiştir.                                                                   
    1. Türk Silahlı Kuvvetlerinin seferberlik ve savaş hali ile ilgili hazırlık-
larını, bakanlıklarla koordineli olarak yapmak ve geliştirmek,                  
    2. Yapılan hazırlıkların tatbikatlarda denenmesini sağlamak,                
    3. Seferberlik ilanını gerektirecek durumlarda, bu halin ilanı için Milli   
Güvenlik Kuruluna görüş bildirmek,                                              
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    4. Seferberlik ve savaş halinde ihtiyaç duyulan önlemlerin alınması için    
Bakanlar Kuruluna görüş vermek ve öneride bulunmak,                             
    5. Acil ihtiyaç duyulan yedek personeli, Başbakanın muvafakatiyle süresi    
yedi günü geçmemek üzere silah altına almak.                                    
                                                                                
    Bakanların görev, yetki ve sorumlulukları:                                  

    Madde 8 - Barış döneminde seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlık-
lara ilişkin bakanların görev, yetki ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir.  
    1. Bakanlıkta seferberlik ve savaş hali için yapılacak hazırlıklarla ilgili 
teşkilatı kurmak ve çalıştırmak,                                                
    2. Bakanlığın kuruluşunda veya kontrolünde bulunan kaynakları saptamak ve   
bunlara görevler vermek,                                                        
    3. Kendi bakanlığındaki seferberlik ve savaş haline ilişkin faaliyetlerin,  
ilgili diğer bakanlıklar ve Türk Silahlı Kuvvetleri seferberlik hazırlıkları ile
koordineli olarak uygulanabilecek şekilde planlamasını yapmak.                  
                                                                                
    Gerçek ve tüzelkişilerin görev ve sorumlulukları:                           

    Madde 9 - Tüm gerçek kişilerle, kamu ve özel kurum ve kuruluşları; bu Ka-   
nun ile diğer kanunlarda ve tüzükte seferberlik ve savaş hazırlıklarına ilişkin 
olarak kendilerine verilen görev ve yükümlülükleri yerine getirmek ve tüzükte   
belirtilecek mülki ve askeri makamlar tarafından istenilen her türlü bilgileri  
vermek zorundadır. Bu yoldan temin edilen bilgiler seferberlik ve savaş planla- 
ması dışında, başka maksatlarla kullanılamaz.                                   
                                                                                
                                İKİNCİ KISIM                                    
                               Seferberlik Hali                                 
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                    Seferberlik İlanı ve Uygulamanın Başlaması                  
                                                                                
    Genel ve kısmi seferberlik ilanı:                                           

    Madde 10 - Savaşı gerektirecek bir durumun başgöstermesi, ayaklanma olması  
veya vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışmanın veya ül-  
kenin ve milletin bölünmezliğini içten ve dıştan tehlikeye düşüren davranışların
ortaya çıkması hallerinde, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Ku- 
rulu, Milli Güvenlik Kurulunun da görüşünü aldıktan sonra genel veya kısmi se-  
ferberlik ilanına karar verir. Kararda seferberlik uygulanmasının başlayacağı   
gün ve saat belirtilir. Bu karar, derhal Resmi Gazete'de yayımlanır ve aynı gün 
Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur. Türkiye Büyük Millet Meclisi   
toplantı halinde değilse hemen toplantıya çağırılır.                            
    Kısmi seferberlik ilanı halinde, seferberlik ilan edilen bölgeler dışında   
görev verilecek personel, mal ve hizmetlere de yükümlülük uygulanabilir.        
                                                                                
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                             Seferberlik Uygulaması                             
                                                                                
    Bakanlar Kurulunun görev ve yetkileri:                                      

    Madde 11 - Seferberlik ilanından itibaren Bakanlar Kurulu aşağıda belirtilen
tedbirleri almaya yetkilidir.                                                   
    1. Seferberlik için yapılan hazırlıkların uygulanmasına başlamak,           
    2. Kısmi seferberlik ilan edilen hallerde, diğer bölgelerde uygulanacak     
yükümlülükleri belirlemek,                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    3. Gerektiğinde sıkıyönetim ilanına karar vermek ve sıkıyönetim ilan edilen 
bölgelerin tamamı veya bir kısmında daha önce olağanüstü hal ilan edilmiş ise,  
sıkıyönetim ilanı ile birlikte olağanüstü hal uygulamasına son vermek.          
                                                                                
    Seferberlik halinde komutanların görev ve yetkileri:                        

    Madde 12 - Seferberlik ilanıyla birlikte sıkıyönetim henüz ilan edilmemiş   
ise, seferberlik ilan edilen bölgelerde Genelkurmay Başkanının teklifi üzerine  
Milli Savunma Bakanının inhası, Başbakanın imzalayacağı ve Cumhurbaşkanının     
onaylayacağı kararname ile görevlendirilen komutanlar, kendi sorumluluk bölge-  
lerinde 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununda bulunan tedbirleri almaya ve uygula-  
maya yetkilidir.                                                                
    Bu komutanlar, genel güvenlik, asayiş ve kamu düzeninin sağlanması ve devam 
ettirilmesi, hava ve deniz limanları ile hudutların kontrolü, yıkıcı faaliyet-  
lerin önlenmesi ajanların ve kaçakların aranıp bulunması için lüzumu tedbirle-  
rin tespitiyle bu faaliyetlerin icrasında mülki makamlar ile işbirliği yapar ve 
gerektiğinde kolluk kuvvetlerini emrine alır.                                   
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                    
                              Uygulamanın Kalkması                              
                                                                                
    Seferberliğin kaldırılması:                                                 

    Madde 13 - Seferberliğin kaldırılması hakkında da ilanına ilişkin usuller   
uygulanır. Seferberlik uygulamasına, kaldırılması kararının verildiği gün saat  
24.00'te son verilir.                                                           
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ KISIM                                    
                             Savaş ve Savaş Hali                                
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                     Savaş İlanı ve Uygulamanın Başlatılması                    
                                                                                
    Savaş ilanı:                                                                

    Madde 14 - Savaş ilanına Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından karar veri-
lir. Türkiye Büyük Millet Meclisi tatilde veya ara vermede iken ülkenin ani bir 
silahlı saldırıya uğraması ve bu sebeple silahlı kuvvet kullanılmasına derhal   
karar verilmesinin kaçınılmaz olması halinde Cumhurbaşkanı da, Türk Silahlı Kuv-
vetlerinin kullanılmasına karar verebilir.                                      
                                                                                
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                             Savaş Hali Uygulaması                              
                                                                                
    Savaş hali ile ilgili görev, yetki ve sorumluluklar:                        

    Madde 15 - Savaş ilanından itibaren Bakanlar Kurulu aşağıda belirtilen ted- 
birleri almaya yetkilidir.                                                      
    1. Seferberlik ilan edilmemiş ise, seferberlik ve sıkıyönetim hallerinde    
uygulanacak tedbirlerden hangilerinin yürürlüğe konulacağına karar vermek,      
    2. Seferberlik ilan edilmiş ise alınan tedbirlerin uygulanmasına devam et-  
mek,                                                                            
    Seferberlik ilanına gerek görülmeden savaşa girilmiş veya muhasamat fiilen  
başlamış ise, kanunlarda yazılı savaşa ve seferberliğe ait hükümler ile yine    
kanunlarda savaş hali, savaş zamanı ve savaş esnası gibi hallerde uygulanacağı  
yazılı hükümlerden hangilerinin, nerelerde veya ne zaman uygulanacağı ve bunlar-
dan ne                                                                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
suretle vazgeçileceği, Cumhurbaşkanının başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu- 
nun kararı ile belirtilir ve Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu karar, Türkiye Büyük
Millet Meclisinin bilgisine sunulur.                                            
    Şu kadar ki, savaş halinin suçun asli unsurunu teşkil ettiği hallerde fiili 
muhasamatın başlamasıyla bu hükümler kendiliğinden yürürlüğe girer.             
                                                                                
                                ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                    
                              Uygulamanın Kalkması                              
                                                                                
    Savaş halinin kaldırılması:                                                 

   Madde 16 - Savaş halinin kaldırılmasına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar
verilir.                                                                        
    Savaş hali uygulaması, savaş halini sona erdiren kararda belirtilen gün ve  
saatte son bulur.                                                               
                                                                                
                                DÖRDÜNCÜ KISIM                                  
                                Çeşitli Hükümler                                
                                                                                
    Seferberlik ve savaş hallerinde ilgili komutanlıklara tanınan adli yetki:   

    Madde 17 - Seferberlik ve savaş hallerinde bu Kanunun 12 nci maddesine göre 
tespit ve ilan edilen bölgeler içinde, 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanununun 15 inci
maddesinde yazılı suçları işleyenler veya bu suçlara iştirak edenler, bölgede   
yetkili kılınan komutan tarafından gerekli görüldüğü takdirde, askeri mahkeme-  
lerde yargılanırlar. Bu hallerde 1402 sayılı Sıkıyönetim Kanunun 21 inci maddesi
hükmü saklıdır.                                                                 
                                                                                
    Ceza hükümleri:                                                             

    Madde 18 - Bu Kanun hükümleri gereğince alınacak kararlara ve tedbirlere    
aykırı hareket edenler, fiilleri daha ağır cezayı gerektiren ayrı bir suç teşkil
etmediği takdirde, altı aydan iki yıla kadar hapis ve ellibin liradan aşağı ol- 
mamak üzere ağır para cezasıyla cezalandırılırlar.                              
    Alınacak karar ve tedbirlerin uygulanmasında ihmal veya suistimali görülen- 
ler hakkında, bu suçlar için ceza kanunlarında öngörülen ceza, yarısına kadar   
artırılarak hükmolunur.                                                         
    Verilecek ceza; fiil, seferberlik halinde işlenmiş ise bir misli, savaş ha- 
linde işlenmiş ise iki misli artırılarak hükmolunur.                            
                                                                                
    Tüzük:                                                                      

    Madde 19 - Bu Kanunun ilgili maddelerinde tüzükte düzenleneceği belirtilen  
hususlar ile seferberlik ve savaş hallerinin ilan ve kaldırılmasına ilişkin du- 
yuru işlemleri ve kanunun uygulanma esasları, bu Kanunun yayımı tarihinden iti- 
baren bir yıl içinde, Genelkurmay Başkanlığının görüşü de alınarak çıkarılacak  
tüzükte gösterilir.                                                             
                                                                                
    Seferberlik Kanununa yapılan atıflar:                                       

    Madde 20 - 5/3/1928 tarihli ve 1211 sayılı Seferberlik Kanunu ile bu Kanu-  
nun değişikliklerine diğer kanunlarla yapılan atıflar, bu Kanunun ilgili hüküm- 
lerine yapılmış sayılır.                                                        
                                                                                
    Saklı hükümler:                                                             

    Madde 21 - Diğer kanunlardaki seferberlik ve savaş haliyle ilgili bu Kanuna 
aykırı olmayan hükümler saklıdır.                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Yürürlükten kaldırılan kanunlar:                                            

    Madde 22 - 5/3/1928 tarihli ve 1211 sayılı Seferberlik Kanunu ile değişik-  
likleri yürürlükten kaldırılmıştır.                                             
                                                                                

    Geçici Madde 1 - (2941 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup   
teselsül için numaralandırılmıştır.)                                            
                                                                                
    Bu Kanunun 19 uncu maddesi gereğince hazırlanacak tüzük yürürlüğe girinceye 
kadar, 1211 sayılı Seferberlik Kanunu hükümlerine göre hazırlanmış yönetmelikle-
rin, bu Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.          
                                                                                
    Yürürlük:                                                                   

    Madde 23 - Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.                       
                                                                                
    Yürütme:                                                                    

    Madde 24 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.