Endeksler
                                                                                
                                                                                
                         MİLLETVEKİLİ SEÇİMİ KANUNU (1)                         
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası        : 2839                                                
    Kabul Tarihi          : 10/6/1983                                           
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 13/6/1983 Sayı: 18076                        
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5 Cilt: 22 Sayfa: 380                       
                                                                                
                                                                                
                                 BİRİNCİ BÖLÜM                                  
                                 Genel Hükümler                                 
                                                                                
    Amaç ve kapsam:                                                             

    Madde 1 - Bu Kanun, milletvekili seçimi sistem ve usulünü,seçim çevreleriy- 
le milletvekili sayısını, seçim dönemi ve zamanını, ara seçimi,seçimin yenilen- 
mesi, seçilebilme ve aday olma esasları ile milletvekili seçimine ilişkin ilke- 
leri ve uygulamaları düzenler.                                                  
                                                                                
    Seçim sistemi ve usulü:                                                     

    Madde 2 - Milletvekili seçimi tek derecelidir. Seçim nispi temsil sistemine 
göre, genel, eşit ve gizli oyla, bütün yurtta aynı günde yargı yönetim ve dene- 
timi altında yapılır.                                                           
    Seçmen, oyunu tam bir serbestlikle kendisi kullanır.                        
    Oyların sayımı, dökümü ve tutanaklara bağlanması, açık olarak yapılır.      
                                                                                
    Milletvekili sayısı ve dağılımı (2)                                         

    Madde 3 - (Değişik: 27/10/1995-4125/8 md.)                                  
    Milletvekili sayısı 550'dir. (Son iki cümle İptal: Ana.Mah'nin; 18/11/1995  
tarih ve E.1995/54, K.1995/59 sayılı Kararı ile).                               
    Seçim çevreleri ve çıkaracağı milletvekili sayısı:                          

    Madde 4- (Değişik: 27/10/1995 - 4125/9 md.)                                 
    İllerin çıkaracağı milletvekili sayısının tespitinde toplam milletvekili    
sayısından (...) her il'e önce bir milletvekili verilir.(3)                     
    (Değişik: 23/11/1995 - 4138/1 md.) Son genel nüfus sayımı ile belli olan    
Türkiye nüfusu, birinci fıkradaki illere verilen milletvekili sayısı çıkarıl-   
dıktan sonra kalan milletvekili sayısına bölünmek suretiyle bir sayı elde edi-  
lir. İl nüfusunun bu sayıya bölünmesi ile her ilin ayrıca çıkaracağı milletve-  
kili sayısı tespit olunur.                                                      
     (...) nüfusu milletvekili çıkarmaya yetmeyen illerin nüfusları ile artık   
nüfus bırakan illerin artık nüfusları büyüklüklerine göre sıraya konulur ve     
ilk hesapta iller arasında bölüştürülmemiş bulunan milletvekillikleri bu sıraya 
göre dağıtılır.(3)                                                              
    Son kalan milletvekilliğinin verilmesinde, iki veya daha fazla ilin eşit    
nüfus veya nüfus artığı göstermesi halinde, bunlar arasında ad çekilir.         
---------------------                                                           
(1) Bu Kanunun 12,14,26,28,34,35,63 ve 93 üncü maddelerinin XIX uncu Dönem Mil- 
    letvekili Genel Seçimindeki uygulaması için, Kanunlar Külliyatının 7247 say-
    fasında yayımlanan 24/8/1991 tarih ve 3757 sayılı Kanuna bakınız.(R.G.      
    26/8/1991 - 20972)                                                          
(2) Bu madde başlığı, 27/10/1995 tarih ve 4125 sayılı Kanunun 9 uncu maddesiy-  
    le değiştirilmiş olup, metne işlenmiştir.                                   
(3) Birinci fıkrada yeralan, "100 milletvekili çıkarıldıktan sonra kalan mil-   
    letvekili sayısından" ve  üçüncü fıkrada yeralan "bu suretle hesaplanan     
    milletvekillerinin sayısı 450'yi bulmadığı takdirde" sözcükleri Anayasa     
    Mahkemesinin 18/11/1995 tarih ve E.1995/54,K.1995/59 sayılı kararı ile iptal
    edilmiştir. (R.G.: 21/11/1995-22470 Mük.)                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Yapılan tespit sonunda, çıkaracağı milletvekili sayısı 18'e kadar olan      
iller, bir seçim çevresi sayılır. Çıkaracağı milletvekili sayısı 19'dan         
35'e kadar olan iller iki, 36 ve daha fazla olan iller üç seçim çevresine       
bölünür. Bu seçim çevreleri, numara sırasına göre adlandırılır.                 
    Bu illerin seçim çevreleri belirlenirken:                                   
    a) Seçim çevreleri, mümkün olduğu ölçüde eşit veya birbirine yakın sayı-    
da milletvekili çıkaracak şekilde oluşturulur.                                  
    b) Mümkün olduğu ölçüde ilçelerin mülki bütünlüğü dikkate alınır.           
    c) Aynı seçim çevresinde yer alacak ilçelerin nüfus ve coğrafi yakınlık-    
ları ile ulaşım imkanları gözönünde bulundurulur.                               
    Bu illerin milletvekili sayısının seçim çevrelerine dağıtımında; seçim      
çevrelerinin çıkaracakları milletvekili sayısı, nüfusları bakımından illerin    
milletvekili sayısını tespit etmeye ilişkin esaslara göre belirlenir.           
    Seçim çevreleri ve çıkaracakları milletvekili sayısının ilanı:              

    Madde 5 - Seçim çevreleri ve her seçim çevresinin çıkaracağı milletvekili   
sayısı, Yüksek Seçim Kurulu tarafından,genel nüfus sayımı sonuçlarının açıklan- 
masından itibaren en geç altı ay içinde, 4 üncü madde uyarınca tespit edilerek  
Resmi Gazete, radyo ve televizyonla ilan edilir.                                
                                                                                
    Seçim dönemi, seçimin başlangıcı ve seçim günü:                             

 

 
    Madde 6 - Türkiye Büyük Millet Meclisinin seçimleri beş yılda bir yapılır.  
    Her seçim döneminin son toplantı yılının 3 Temmuz günü seçimin başlangıç    
tarihidir ve Ekim ayının ikinci Pazar günü oy verilir.                          
    Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, Türkiye Büyük 
Millet Meclisi, seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir.        
    Geri bırakma sebebi ortadan kalkmamışsa, erteleme kararındaki usule göre bu 
işlem tekrarlanabilir.                                                          
                                                                                
    Ara seçimi:                                                                 

    Madde 7 - Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde boşalma olması halin-  
de, ara seçime gidilir.                                                         
    Ara seçimleri, her seçim döneminde bir defa yapılır ve genel seçimden otuz  
ay geçmedikçe ara seçime gidilemez. Ancak, boşalan üyeliklerin sayısı, üye tam- 
sayısının yüzde beşini bulduğu hallerde, ara seçimlerinin üç ay içinde yapılma- 
sına Türkiye Büyük Millet Meclisince karar verilir.                             
    Genel seçimlere bir yıl kala ara seçimi yapılamaz.                          
                                                                                
    Seçimin yenilenmesi:                                                        

    Madde 8 - Seçim dönemi bitmeden önce, seçimin yenilenmesine Türkiye Büyük   
Millet Meclisi veya Cumhurbaşkanınca karar verilmesi halinde, durum Bakanlar    
Kurulu tarafından kırksekiz saat içinde ilan olunur.                            
    (Değişik: 10/9/1987 - 3403/4 md.) Yenileme kararı Türkiye Büyük Millet Mec- 
lisi tarafından verilmişse Meclis, seçimin yapılacağı tarihi de belirler.       
Yenileme kararının Cumhurbaşkanınca verilmesi halinde,bu kararın verildiği gün- 
den sonra gelen doksanıncı günü takip eden ilk Pazar günü oy verilir.           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Sürelerin tespiti:                                                          

    Madde 9 - Seçimlerin yenilenmesine veya ara seçimi yapılmasına karar veril- 
diği hallerde, Yüksek Seçim Kurulu, bu Kanun ile 298 sayılı Seçimlerin Temel    
Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanunun ve 2820 sayılı Siyasi Partiler   
Kanununun seçimlere ilişkin olarak tespit ettiği süreleri kısaltarak uygulaya-  
bilir.                                                                          
    Seçilme yeterliği:                                                          

    Madde 10 - Otuz yaşını dolduran her Türk vatandaşı milletvekili seçilebi-   
lir.                                                                            
    Milletvekili seçilemeyecek olanlar: