Endeksler
MADEN TETKİK VE ARAMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
KANUNU(1)
Kanun Numarası : 2804
Kabul Tarihi : 14/6/1935
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 22/6/1935 Sayı: 3035
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 16 Sayfa: 700
*
* *
Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe giren
yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre
düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Madde 1 - Hükmi şahsiyeti haiz olmak ve bütün muamelelerinde bu kanun ile
hukuku hususiye ahkamına tabi bulunmak üzere Ankara'da bir M.T.A. Enstitüsü,
(Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü) kurulmuştur.
M.T.A. Enstitüsü ticari usullere göre idare olunur. Bu enstitünün bütün sar-
fiyat ve muamelatı, Muhasebei Umumiye, Artırma, Eksiltme ve İhale Kanunlarına ve
Divanı Muhasebatın vize ve murakabesine tabi değildir.
Madde 2 - M.T.A. Enstitüsünün başlıca vazifesi:
Memleketimizde işletmeğe elverişli maden ve taşocağı sahaları bulunup bulun-
madığını ve işletilen maden ve taşocaklarının daha faydalı surette işletilmele-
rinin nelere mütevakkıf olduğunu araştırmak ve buna muktazi veya müteferri bulu-
nan arama ameliyatı, fenni ve jeolojik tetkikat, kimyevi tahlil ve fenni tecrü-
beler yapmak, harita almak, plan, mürtesem , maktalar resmetmek, proje ve fenni
raporlar, rantabilite hesapları tanzim etmek gibi bütün teknik ve ilmi işleri
görmek ve memleketin madenlerinde ve maden sanayiinde çalışacak Türk mühendis,
fen memuru, ustabaşı ve mütehassıs işçi yetiştirmektir.
Madde 3 - M.T.A. Enstitüsü İktisat Vekaletinden emir verildiği takdirde
ikinci maddede yazılı işlerden başka, diğer fenni veya jeolojik tetkikleri, tah-
lilleri ve fen tecrübelerini yapabilir ve topoğrafya haritaları alabilir.
Madde 4 - Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü, ikinci maddede yazılı işlerden
her hangi bir kısmını, İktisat Vekaletinin müsaadesile, başkalarına da yaptırmak
selahiyetini haizdir.
---------------------
(1) a - Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü Genel Direktörlüğünün adı, 19/2/1985
tarih ve 3154 sayılı Kanunla değiştirilerek kabul edilmiş olan 31/12/l983
tarih ve 186 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 5 inci maddesi ile
"Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü" olarak değiştirilmiştir.
b - Bu Kanunun düzenlendiği atama usulüne dair konularda 23/4/1981 tarih
ve 2451 sayılı Kanunun 2 - 5 inci maddelerine bakınız.
KANUNLAR, ŞUBAT 1991 (Ek - 7)
Madde 5 - M.T.A. Enstitüsü, ikinci maddede yazılı işleri, İktisat Vekaletin-
den başka diğer Hükümet dairelerile Hükümete bağlı müesseseler ve diğer hakiki
veya hükmi şahıslar hesabına ücret mukabilinde yapabilir. Bu işlerden, tetkikat
ve arama ameliyatı yapmak, harita almak gibi saha üstünde görülecek neviden
olanlar hakkında İktisat Vekaletinden müsaade alınmak lazımdır.
(Değişik: 7/2/1990-3612/15 md.) Hükümet ile hükümete bağlı müesseselerden
başka hakiki veya hükmi şahısların tamamına veya ekseriyet hissesine sahip ol-
dukları petrol iptida istikşaf veya taharri ruhsatnamesi, maden taharri ruhsat-
namesi, maden ocağı ruhsat tezkeresi veya maden imtiyazı sahalarından M.T.A. Ge-
nel Müdürlüğü tarafından ücretsiz de arama ameliyatı yapılabilir. Bu takdirde
alakadarlar ile Genel Müdürlük arasında arama ameliyatından doğacak menfaatler-
den Devletin istifade edeceğine dair Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca bir
mukavele yapmak lazımdır.
Madde 6 - M.T.A. Enstitüsü, hakiki veya hükmi şahıslar tarafından işletilen
maden ve taş ocaklarında veya üstlerinde hakiki veya hükmi şahısların tam veya
ekseriyet hisse olarak maden ve taş ocakları hakkı bulunan sahalarda, İktisat
Vekaletinin müsaadesile lüzumlu görülecek fenni veya jeolojik tetkikatı yapmağa
ve harita almağa salahiyetlidir. Sahalarında bu suretle tetkikat yapılacak haki-
ki veya hükmi şahıslar, M.T.A. Enstitüsünün işlerini kolaylaştırmağa ve buna
kendi yapmış oldukları ameliyatı, tesisatı, harita, plan ve maktaları, projele-
ri, fen raporlarını ve rantabilite hesaplarını göstermeğe mecburdurlar.
Madde 7 - (Mülga: 3/3/1954-6309/7 md.)
Madde 8 - Mekşuf madenler ile her hangi bir sebeple tamamı veya ekseriyet
hissesi Hükümete geçmiş madenlerin sahasında M.T.A. Enstitüsü tarafından arama
ameliyatı yapıldığı takdirde bu işlerin arkası alınıncaya kadar İktisat Vekaleti
bu madenleri hiç bir kimseye devir ve ihale edemez.
Madde 9 - Kendi hesabına maden veya taşocağı için arama ameliyatı yaptığı
bir sahada ameliyatın sonunda, M.T.A. Enstitüsü:
a) Arama ameliyatı yapılan yerler ile bunların maden yatağını kestiği nokta-
lar gösterilmiş ve yatağın tahmini vaziyeti çizilmiş olmak şartile, aranılan
sahanın topoğrafya ve jeoloji haritalarını,
b) Yapılan ameliyatın mürtesem ve maktalarile yatağın vüsat ve imtidadını
anlatan resim makta ve taslakları;
c) Yatağın vaziyetini izah ve tarihçesinden bahseden ve işletmeğe elverişli
görüldüğü takdirde tasarlanan işletmenin ana hatlarını ihtiva eyliyen bir fen
raporunu;
d) Bu arama ameliyatı için yapılan masrafların hülasasını, bir dosya halinde
İktisat Vekaletine verecektir.
Madde 10 - M.T.A. Enstitüsünün hesap senesi mali senedir. Enstitü her sene-
nin İkincikanun ayının bitmesinden evvel, gelecek sene zarfında yapacağı işlerin
programile kadrosunu, tesisat ve demirbaş eşyasının bedellerinin tutarını Ensti-
tünün masrafları karşılığı olmak üzere umumi bütçeden kendisine verilmesi lazım-
gelen meblağın tahmini hesabını gösteren bir raporunu İktisat Vekaletine verir.
İktisat vekaleti tarafından bu raporun tetkiki sonucunda tasdik edilecek yıllık
iş programı dairesinde muamele yapılır.
M.T.A. Enstitüsü. sene içerisinde, işlerinin almış olduğu inkişaf dolayısile
tasdik edilen yıllık iş programından ayrılmak mecburiyetinde kaldığı takdirde,
vaziyeti vaktinde Vekalete bildirecek ve alacağı direktiflere göre işini yürüte-
cektir.
Madde 11 - (Değişik: 9/6/1936 - 3016/1 md.)
Maden Tetkik ve Arama Enstitüsünün varidatı:
A - İktisad Vekaleti bütçesine konulup enstitüye tediye edilecek olan tahsi-
sattan;
B - Beşinci maddeye tevfikan ücret mukabilinde yapacağı işlerden alacağı üc-
retlerden ve kendi hesabına arama ameliyatı yaptığı sahaları işletmeğe vazedecek
müesseselerden bu arama ameliyatı masraflarına karşılık olarak alacağı meblağ-
lardan;
C - Kendisine nakid veya ayniyat suretile yardımda bulunulduğu ve bu yardı-
mın kabulüne İktısad Vekilliğince muvafakat olunduğu takdirde bunun tutarından
veya kıymetinden;
D - Mevcudlarının getirebileceği faiz veya iradlardan;
E - Maden ve taş ocakları işletenlerin istihdam eyledikleri ecnebi mühendis
ve mütehassıslar mukabilinde Türk genci yetiştirmek üzere Hazineye yatıracakları
ve Hazinece aynen enstitüye tesviye edilecek olan ücretlerden;
F - Arama yaptığı sahalardan nakil ve imar eylediği maden cevherlerinin sa-
tış bedelinden ibarettir.
Bu varidattan hesap yılı sonuna kadar sarfedilmiyenler enstitünün ertesi se-
ne varidat hesabına nakledilir. E fıkrasında yazılı ücretler munhasıran Türk mü-
hendis ve mütehassıslar yetiştirmek hususlarına tahsis edilir ve bu kısım vari-
datın ve ona tekabül eden masrafların hesabı ayrıca tutulur.
Madde 12 - M.T.A. Enstitüsünün memur ve müstahdemleri halk ile ve mensup
oldukları Enstitü ile, muamele ve münasebetlerinde, hususi müessese müstahdem-
leri gibi muameleye tabi olup haklarında Memurin Muhakematı hakkındaki Kanun ile
Memurin Kanunu hükümleri tatbik olunmaz.
M.T.A.Enstitüsüne ait mallar Devlet malıdır. Bunları çalanlar,ihtilas eden-
ler,zimmetine geçirenler veya her ne suretle olursa olsun suiistimal edenler
hakkında Devlet mallarına karşı işlenen bu çeşit suçlara ait cezai takibat yapı-
lır.
Madde 13 - M.T.A. Enstitüsü, Devlet müesseselerine ve Sümerbankla, Ziraat,
Emlak ve Eytam Bankaları gibi milli müesseselere mahsus haklar ve imtiyazlar ile
Teşviki Sanayi Kanununa göre birinci sınıf maden ocaklarına verilen müsaade ve
muafiyetlerden istifade eder.
Madde 14 - M.T.A. Enstitüsünün hesapları, biri İktısat ve diğeri Maliye
Vekaletince her hesap yılı başında birer yıl için tayin edilen iki murakıptan
mürekkep bir heyet marifetile murakebe olunur. Murakıplar, ticari ev sınai mües-
seseler muhasebesine vakıf olanlar arasından seçilir.Bunlara verilecek ücret her
sene umumi heyetçe tayin olunur. Murakıplar Enstitünün mevcutlarını ve her nevi
muamelelerini tetkik ve murakabe ile mükelleftir.Üç ayda bir muamelat hakkında
Maliye ve İktisad Vekaletlerine bir rapor verirler. Bu raporların birer sureti
umumi heyete tevdi olunacak senelik rapora bağlanır.
Bu murakıplık vazifesi, muhassas ücreti verilmek şartiyle aynı vasıfları ha-
iz Hükümet memurlarına da gördürülebilir.Müddeti biten murakıplar yeniden tayin
edilebilir.
Madde 15 - İktısat Vekaleti, lüzum gördükçe, M.T.A. Enstitüsünün bütün
işlerini, muamelelerini ve hesaplarını teftiş ve murakabe ettirir.
Madde 16 - M.T.A.Enstitüsü, senelik bilançosunu ve bu bilanço ile sene için-
de yapılan işler hakkında izahatı muhtevi bir raporu her mali senenin sonundan
itibaren nihayet üç ay içinde İktisat Vekaletine vermeğe mecburdur.İktisat Veka-
leti,bunları ve murakabe heyetinin yıllık raporunu kendi mütalaasile birlikte
umumi heyetin tasdik ve tasvibine konulmak üzere tevdii tarihinden itibaren iki
ay içinde Başvekalete verir.
Madde 17-18 - (Mülga: 12/5/1964 - 468/7 md.)
Madde 19 - M.T.A. Enstitüsü, maden araması ve ameliyatı ile uğraşan ve şube
adedleri ihtiyaca göre değişen teknik bir kısım ile, Jeoloji - Mineraloji - Pa-
leontoloji tahlil ve tecrübe laboratuarları,topoğrafya şubelerini ve bir fen ka-
lemini ihtiva eyliyen ilmi bir kısımdan, ve muhasebeyi de muhtevi bulunan idari
bir kısımdan müteşekkildir.
Madde 20 - M.T.A. Enstitüsü,İktisat Vekaletinin inhası üzerine İcra Vekille-
ri Heyetinin kararı ve Cumhurreisinin tasdikile tayin edilen bir genel direktör
tarafından idare olunur.
Madde 21 - M.T.A. Enstitüsünde, genel direktörden başka bir genel direktör
muavini ile görülecek lüzum ve ihtiyaç nisbetinde şube amirleri, mütehassıs,
mühendis ve diğer memur ve müstahdemler bulunur.
Genel direktör muavini ile kısım ve şube amirleri, genel direktörün inhası
üzerine İktisat Vekaleti tarafından ve diğer mütehassıs ve mühendislerle memur-
lar genel direktör tarafından tayin edilirler.
Madde 22 - M.T.A. Enstitüsünün genel direktör muavini ile mütehassıs ve mü-
hendislerinin ve fen memurları ile ustalarının İktisat Vekaletinin muvafakatile
ecnebi olması caizdir.
Madde 23 - M.T.A. Enstitüsünün idare ve murakabe şekillerile Genel Direktör
ve murakiplerin vazife ve salahiyetleri, Enstitünün dahili teşkilatile sureti
idaresi, bu kanunun mer'iyeti tarihinden itibaren en geç bir yıl zarfında İkti-
sat Vekaletince tanzim ve İcra Vekilleri Heyetince tasdik edilecek bir dahili
talimatname ile tesbit olunur.
Madde 24 - (2450) numaralı İktisat Vekaleti Teşkilat ve Vazifeleri hakkında-
ki Kanunun birinci maddesindeki (C) bendinin (12) numaralı fıkrası ve aynı kanu-
nun (1) numaralı cetvelindeki Maadin Tetkik Heyeti ile (2189) numaralı Petrol ve
Altın Arama ve işletme İdareleri hakkındaki Kanun hükümleri ilga edilmiştir.
Altın ve petrol arama ve işletme idarelerinin bütün hakları,borçları ve mev-
cutları M.T.A. Enstitüsüne geçer.
Ek Madde 1 - (Ek: 3/12/1997 - 4309/1 md.)
Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, görev kapsamına giren jeolojik etüt-
ler ve maden arama faaliyetleri ile ilgili iş ve hizmet konularında 11.9.1981
tarihli ve 2522 sayılı Kanuna tabi olmadan bağlı bulunduğu Bakanlık onayı ile
yurt dışında, işin gereği olarak, yerli ve yabancı gerçek ve tüzel kişilerle
ortaklık kurmak suretiyle veya tek başına ücret karşılığı arama ve araştırma
yapabilir. Bu faaliyetleri kontrol ve nezaret etmeye ve bu konulardaki usul ve
esasları tespit etmeye bağlı olduğu Bakanlık yetkilidir.
Bu faaliyetler nedeniyle yurt dışında görevlendirilecek kuruluş personeli
hakkında 6245 sayılı Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır.
Bu iş ve hizmetlerde kullanılacak, kuruluşa ait makina ve ekipman ile iş-
letme malzemeleri Gümrük Kanunu ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Kanunu hak-
kındaki mevzuat hükümlerine uygun olarak yurt dışına çıkarılabilir, gerektiğinde
yurt dışından satın alınan bu kabil makina ve ekipman ülkeye getirilebilir.
Bu iş ve hizmetlerle ilgili gelirlere ilişkin uygulamalar mali yıl bütçe
kanunları ve diğer ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenir.
Geçici Madde 1 - Bu kanunun mer'iyete girdiği tarihten itibaren 1935 hesap
yılının sonuna kadar geçen müddet M.T.A. Enstitüsünün ilk hesap yılıdır.Bu ilk
hesap yılına ait olan iş programını havi raporun, bu kanunun mer'iyete girdiği
tarihten itibaren iki ay içinde tanzim ve tasdik edilmesi şarttır.
Geçici Madde 2 - Altın ve petrol arama ve işletme idarelerinin bütün hakla-
rına, borçlarına ve mevcutlarına ait devir ve intikal muameleleri, bu kanunun
mer'iyeti tarihinden itibaren iki ay içinde bitirilecektir.
Devir ve intikal muamelesi bitirilinceye kadar bu idarelerdeki memur ve müs-
tahdemler işlerine devam ederler.
Geçici Madde 3 - Zonguldakta bulunan tahlilhane ile mülga Maden Mektebinin
mevcut gayrimenkulleri ile demirbaş eşya ve malzemesinden İktisat Vekaletinin
tensibettikleri, M.T.A. Enstitüsüne meccanen verilir.
Geçici Madde 4 - 1935 yılı İktisat Vekaleti bütçesinin 664 üncü faslının
1 inci maddesinden (42000) lira aynı bütçenin 695 inci faslına mevzu (240000)
lira işbu kanunun 11 inci maddesinin (a) bendi mucibince M.T.A Enstitüsüne ge-
çer.Bundan başka M.T.A. Enstitüsününü 1935 hesap senesi için işbu 11 inci mad-
desinin (a) fıkrasına tevfikan tediye edilmek üzere İktisat Vekaleti 1935 yılı
bütçesinde yeniden açılacak muavenet faslına (400000) lira tahsisat konulmuştur.
Madde 25 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 26 - Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
2804 SAYILI KANUNDA EK VE DEĞİŞİKLİK YAPAN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜKTEN KALDIRDIĞI KANUN VE HÜKÜMLERİ GÖSTERİR LİSTE
Yürürlükten Kaldıran Mevzuatın
Yürürlükten Kaldırılan ________________________________
Kanun veya Kanun Hükümleri Tarihi Sayısı Maddesi
________________________________________ _____________ _______ _________
2804 sayılı Kanunun; 7 nci maddesi, 3/3/1954 6309 7
17 ve 18 inci maddeleri. 12/5/1964 468 7
2804 SAYILI KANUNA EK VE DEĞiŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
_____________ _____________________________________________ _______________
3016 ___ 16/6/1936
6309 ___ 11/3/1954
468 ___ 22/5/1964
4310 --- 5/12/1997