UMUMİ MAĞAZALAR KANUNU
Kanun Numarası : 2699
Kabul Tarihi : 11/8/1982
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 13/7/1982 Sayı: 17781
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 21 Sayfa: 391
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara göre düzen-
lenen nümerik fihristine bakınız.
BİRİNCİ KISIM
Genel Hükümler
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç ve Tanımlar
Amaç
Madde 1 - Makbuz ve rehin senedi verme karşılığında serbest,gümrüklenmemiş
veya tekel altında bulunan malları vedia olarak kabul etmek ve mudilerine de bu
senetlerle tevdi olunan malları satabilmek veya terhin edebilmek imkanını vermek
üzere faaliyette bulunan umumi mağazaların kurulma, çalışma ve denetleme usul ve
esaslarını düzenlemektir.
Tanımlar
Madde 2 - Bu Kanunda geçen,
"Makbuz senedi (resepise)"Umumi mağazalara tevdi edilen malların mülkiyetini
temsil eden belgeyi,
"Rehin senedi (varant)" Umumi mağazalara tevdi edilen malların terhinini
temin eden belgeyi,
"Serbest Mal" Milli mahsul ve mamullerle fiili ithali yapılmış eşyayı,
"Gümrüklenmemiş mal (eşya)" Gümrük Kanunu ve mevzuatı gereğince gümrük dene-
timine tabi tutulmamış eşyayı,
İfade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Kurulma Usul ve Esasları
Kurulma usul ve esasları
Madde 3 - Umumi mağazalar, memleketin genel ekonomik şartları gözönünde bu-
lundurularak Ticaret Bakanlığınca verilecek izinle anonim şirket şeklinde
kurulur.
Bu şekilde faaliyette bulunacak şirketlerin unvanlarında umumi mağazalar
teriminin bulunması zorunludur.
Umumi mağazaların şube açması da Ticaret Bakanlığının iznine bağlıdır.
Umumi mağazaların kurulabilmesi için,Türk Ticaret Kanunundaki anonim şirket-
lerin kuruluşuyla ilgili hükümleri saklı kalmak kaydıyla;
a) Ödenmiş sermaye miktarının en az 50 000 000 (elli milyon) lira olması,
b) Tüzükte belirtilecek belgelerin ibraz edilmesi de,
Şarttır.
Ödenmiş sermaye miktarı Bakanlar Kurulu kararıyla üç katına kadar artırıla-
bilir.
İKİNCİ KISIM
Çalışma,Denetim,Ceza Usul ve Esasları
BİRİNCİ BÖLÜM
Çalışma Usul ve Esasları
Gümrüklenmemiş veya tekel altında bulunan malların durumu
Madde 4 - Gümrüklenmemiş veya tekel altında bulunan malların umumi mağazala-
ra kabul edilmesi Gümrük ve Tekel Bakanlığının iznine bağlıdır. Bu mallar hak-
kında 1615 sayılı Gümrük Kanununun antrepo ve transit rejimi uygulanır. İznin
verilmesinde aranılacak şartlar tüzükte gösterilir. Bu izin ticaret siciline
tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile ilan olunur.
Bakanlık temsilcileri
Madde 5 - Umum mağazaların denetim kurullarında Ticaret Bakanlığınca atana-
cak bir temsilci bulundurulabilir. Bu temsilciler hakkında Türk Ticaret Kanunu-
nun 275 inci maddesinin 2 nci ve 3 üncü fıkraları hükümleri uygulanır.
Umumi mağazaların haiz olacağı teknik şartlar
Madde 6 - Umumi mağazaların haiz olması gereken teknik şartlar tüzükte
belirtilir.
Kefalet akçesi
Madde 7 - Umumi mağaza işletenler yapacakları işlerin önem ve genişliğine
göre 2 000 000 (iki milyon) ila 10 000 000 (on milyon) lira arasında bir kefalet
akçesi vermekle yükümlüdürler.
Bu miktar Bakanlar Kurulunca üç katına kadar artırılabilir.
Yatırılacak kefalet akçesinin miktarı Ticaret Bakanlığınca tespit olunur.
Kefalet akçesi, Türk parası, devlet tahvilleri, milli bankalardan verilmiş
teminat mektupları, borsada kote edilmiş % 15 (yüzde onbeş) eksiği ile nazara
alınacak milli esham veya tahvilat olabilir.
Kefalet akçesinin eksilen miktarı tamamlanır.
İşletmeden vazgeçilen veya Ticaret Bakanlığınca izinleri iptal edilen umumi
mağazaların bütün taahhütlerini yerine getirdikleri ispat edilmedikçe kefalet
akçeleri geri verilmez.
Kefalet akçesinin miktarının tespit esasları ve muhafaza şekli tüzükte gös-
terilir.
Ücret tarifeleri
Madde 8 - Umumi mağaza işletenler tarafından mağaza işletmeye açılmadan
önce,eşyanın yükleme ve boşaltılması, mağazaya, alınması, muhafazası, ambalaj-
larının onarılması, tartılması, kıymet biçilmesi ve mağazadan çıkarılması gibi
hizmetler için alınacak ücretleri gösteren tarifeler yapılır. Bu tarifeler
Türkiye Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliğinin
görüşü alınarak Ticaret Bakanlığınca onaylandıktan sonra ve Türkiye Ticaret
Sicili Gazetesi ile, işletmeye açılacak mağazaların bulunduğu yerlerdeki en az
bir gazetede ilan olunduğu tarihten itibaren yürürlüğe girer.
Tarifelerde değişiklikler yukarıdaki şekle göre yapılır ve ilan olunur.
Ancak bu değişiklik ücretlerin yükseltilmesi için yapılmış olursa ilan
tarihinden itibaren bir ay sonra uygulamaya konulur.
Yasak faaliyetler
Madde 9 - Umumi mağazalar, tevdi olunan mallar üzerinde, gerek kendi
gerekse başkaları adına veya hesabına doğrudan veya dolaylı olarak ticaret
yapamazlar, malların niteliklerini değiştirecek herhangi bir işlemde
bulunamazlar.
Makbuz ve rehin senedi defteri
Madde 10 - Umumi mağazalar noterden tasdikli biri makbuz senedi ve diğeri
rehin senedi defteri olmak üzere iki defter tutmak zorundadırlar.
Bu defterlerin tutulma şekli tüzükte gösterilir.
Kanun ve tüzüğe uygun olarak tutulmayan defterler için yönetim kurulu ve
görevliler hakkında Türk Ticaret Kanununun 67 nci maddesi uygulanır.
İKİNCİ BÖLÜM
Denetim Usul ve Esasları
Teftiş ve denetim
Madde 11 - Umumi mağazalar Ticaret Bakanlığının teftiş ve denetimi altında-
dır. Ticaret Bakanlığınca gerek görüldüğünde bu yerler ve işlemleri her zaman
teftiş edilebilir ve denetlenebilir.
Gümrüklenmemiş veya tekel altında bulunan mallar üzerinde Gümrük ve Tekel
Bakanlığının teftiş ve denetim hakkı saklıdır.
İznin iptali
Madde 12 - Bu Kanuna aykırı faaliyet gösterdiği tespit edilen Umumi mağaza-
ların,Ticaret Bakanlığınca yapılacak tebligata rağmen bir ay içinde mevzuata
uymadıklarının veya Kanunun 9 uncu maddesine aykırı hareket ettiklerinin belir-
lenmesi halinde, kanunun 3 üncü maddesine istinaden verilmiş bulunan izinleri
iptal edilerek, keyfiyet ticaret siciline tescil ve Türkiye Ticaret Sicili
Gazetesin'de ilan edilir.
İzinleri iptal edilen umumi mağazaların yönetim kurulu üyeleri ile denetçi-
leri, İptal tarihinden itibaren beş yıl geçmedikçe umumi mağazacılıkla uğraşan
anonim şirketlerde ortak olamazlar ve bu konuda kurulmuş olan şirketlerin yöne-
tim ve denetim kurullarında ve idari işlerinde görev alamazlar.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ceza İşleri
Ceza hükümleri
Madde 13 - Bu Kanunun 8 inci maddesine göre düzenlenen tarifelerin dışında
ücret alan veya 9 uncu maddesine aykırı harekette bulunan şirket yöneticilerine
veya temsilcilerine veyahut yetkili görevlilere üç aydan bir yıla kadar hapis
cezası ve 25 000 (yirmiş bin) liradan 150 000 (yüzelli bin) liraya kadar ağır
para, cezası verilir.
Bu Kanunun 12 nci maddesinin 2 nci fıkrasına aykırı harekette bulunan şirket
yöneticilerine veya temsilcilerine veyahut yetkili görevlilere bir yıldan iki
yıla kadar ağır hapis cezası ve 50 000 (elli bin) liradan 250 000 (ikiyüzelli
bin) liraya kadar ağır para cezası verilir.
Ticaret Bakanlığının izni alınmadan umumi mağaza veya şube açarak makbuz
senedi veya rehin senedi tanzim eden veya izinleri iptal edilmesine rağmen faa-
KANUNLAR, TEMMUZ 1989 (Ek - 4)
liyete devam eden şirket yöneticilerine veya temsilcilerine veyahut yetkili gö-
revlilere bir yıldan üç yıla kadar ağır hapis ve 100 000 (yüz bin) liradan
500 000 (beşyüz bin) liraya kadar ağır para cezası verilir.
Yukarıdaki fıkralarda yazılı suçların tekerrürü halinde, bu cezalar iki ka-
tına kadar artırılabilir.
ÜÇÜNCÜ KISIM
Çeşitli Hükümler
Son hükümler
Madde 14 - Bu Kanunda belirtilmeyen hususlar için 6762 sayılı Türk Ticaret
Kanunu hükümleri uygulanır.
Tüzük
Madde 15 - Umumi mağazaların kuruluş ve faaliyet esasları, kabul edilecek
malların cinsleri gümrüklenmemiş malların kabul şartları, mallar üzerinde gümrük
denetlemesi ve icra tarzı, umumi mağazaların denetim usul ve esasları ile bu
Kanunun uygulanmasıyla ilgili diğer hususlar, Ticaret Bakanlığı, Gümrük ve Tekel
Bakanlığı ile Ulaştırma Bakanlığının iştirakiyle müştereken hazırlanacak ve bir
yıl içerisinde yürürlüğe konulacak bir tüzükle düzenlenir.
Geçici Madde 1 - (2699 sayılı Kanunun kendi numarasız geçici maddesi olup
1/2/1989 tarih ve 3520 Sayılı Kanun ile madde numarası teselsül ettirilmiştir.)
Evvelce kurulmuş bulunan umumi mağazalar bu Kanuna göre hazırlanacak tüzü-
ğün yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde bu Kanun ve tüzük hüküm-
lerine intibak etmedikleri takdirde, umumi mağaza olarak bunlara verilen izin
yeni bir karara gerek kalmadan iptal edilmiş sayılır.
Yürürlük
Madde 16-Bu Kanun hükümleri yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
BAZI KANUNLARDAKİ "DEVLET BAŞKANI" UNVANININ
"CUMHURBAŞKANI" OLARAK DEĞİŞTİRİLMESİ
HAKKINDA KANUN
Kanun Numarası :2779
Kabul Tarihi :11/1/1983
Yayımlandığı R.Gazete :Tarih:13/1/1983 Sayı: 17927
Yayımlandığı Düstur :Tertip:5 Cilt: 22 Sayfa: 142
Madde 1-12 Eylül 1980 tarihinden sonra kabul edilen Kanunlarda geçen
"Devlet Başkanı" unvanı "Cumhurbaşkanı" olarak değiştirilmiştir.
Madde 2 - Bu Kanun 9 Kasım 1982 tarihinden geçerli olarak yayımı tarihin-
de yürürlüğe girer.
Madde 3 - Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
5574-1
2699 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
----------- ---------------------------------------------- --------------
3520 --- 10/2/1989
KANUNLAR, ŞUBAT 1990 (Ek - 5 )
5574-2