Endeksler
                                                                                
                   POLİS VAZİFE VE SELAHİYET KANUNU (1)                         
                                                                                
                                                                                
    Kanun Numarası        : 2559                                                
    Kabul Tarihi          : 4/7/1934                                            
    Yayımlandığı R. Gazete: Tarih: 14/7/1934 Sayı: 2751                         
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 3  Cilt: 15 Sayfa: 575                      
                                *                                               
                               * *                                              
                                                                                
        Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                    
     " Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı",                 
                        Cilt: 1  Sayfa: 225                                     
 Bu Kanun ile ilgili tüzük için, " Tüzükler Külliyatı"  nın kanunlara           
               göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                      
                                                                                
 Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren          
    yönetmelik için, " Yönetmelikler Külliyatı " nın kanunlara göre             
                 düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                         
                                *                                               
                               * *                                              
                                                                                

    Madde 1 - Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuni- 
yetini korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin  
eder.                                                                           
    Yardım istiyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet    
eder. Kanun ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar.             
                                                                                

    Madde 2 - (Değişik: 16/7/1965 - 694/2 md.)                                  
    Polisin genel emniyetle ilgili görevleri iki kısımdır.                      
    A) Kanunlara, tüzüklere, yönetmeliklere, Hükümet emirlerine ve kamu düzenine
uygun olmıyan hareketlerin işlenmesinden önce bu kanun hükümleri dairesinde önü-
nü almak,                                                                       
    B) İşlenmiş olan bir suç hakkında Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer  
kanunlarda yazılı görevleri yapmak,                                             
    Kamu düzeni ve kamu güvenliğinin sağlanmasından sorumlu olan polis; amirin- 
den aldığı emri, kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine aykırı görürse, yerine  
getirmez ve bu aykırılığı emri verene bildirir. Ancak, amir emrinde ısrar eder  
ve bu emrini yazılı olarak yenilerse, emir yerine getirilir. Bu halde, emri ye- 
rine getiren sorumlu olmaz. Konusu suç teşkil eden emir hiçbir suretle yerine   
getirilmez. Yerine getirenler sorumluluktan kurtulamaz.                         
-----------------                                                               
(1) Bu Kanunun 10/3/1983 tarih ve 2803 sayılı Kanuna aykırı hükümleri, aynı Ka- 
    nunun 25 inci maddesinin b/2 fıkrası gereğince Jandarma Teşkilatı için uygu-
    lanmaz.                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Aşağıda yazılı hallerde:                                                    
    I - Can, ırz veya mal emniyetini korumak için,                              
    II- Devletin şahsiyetine karşı işlenen cürümlerin faillerini yakalamak veya 
delillerini tesbit etmek için,                                                  
    III- Devlet kuvvetleri aleyhine, yalnız veya toplu olarak taarruz veya muka-
vemette bulunanları yakalamak, veya bunların taarruz veya mukavemetlerini def   
etmek için,                                                                     
    IV - Hükümete karşı, şiddet kullanan veya gösteren veya mukavemet edenlerin 
yakalanması, taarruz veya mukavemet edenlerin def edilmesi için,                
    V-Zabıtaca muhafaza altına alınan şahıslara,bina veya tesislere,meskün veya 
gayrımeskün yerlere vakı olacak münferit veya toplu tecavüzleri def etmek için, 
    VI - Ağır cezalı bir suçun sanığı olarak yakalandıktan sonra zabıta kuvvet- 
lerinin elinden kaçmakta olan şahısların yakalanması için,                      
    VII - İşlenmekte olan bir suçun işlenmesine veya devamına mani olmak için,  
    VIII - Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu ile diğer kanunlarda, zabıta tarafın- 
dan suç delillerinin tesbiti veya suç faillerinin yakalanması maksadiyle yapıla-
cak aramalar için,                                                              
    IX - Kanunsuz toplantı veya kanunsuz yürüyüşleri dağıtmak veya suçlularını  
yakalamak için,                                                                 
    X - Yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi afetlerde olay yerinde görevli- 
lerce alınması gereken tedbirler için,                                          
    XI - Umuma açık yerlerde yapılan her türlü toplantı veya yürüyüşlerde veya  
törenlerde bozulan düzeni sağlamak için,                                        
    XII - Herhangi bir sebeple tıkanmış olan yolların trafiğe açılması için,    
    XIII - Yukardaki maddeler dışında diğer kanunlarda istisnai olarak zabıtanın
sözlü emirle yapmaya mecbur tutulduğu haller için,                              
    Yetkili amir tarafından verilecek sözlü emirler derhal yerine getirilir. Bu 
emirlerin yazılı olarak verilmesi istenilemez. Bu hallerde emrin yerine getiril-
mesinden doğabilecek sorumluluk emri verene aittir. (1)                         
                                                                                

    Madde 3 - Belediye zabıtası işleri Hükümetçe lüzum görülen yerlerde polise  
gördürülür.                                                                     
                                                                                

    Madde 4 - Polis hiç bir suretle vazifesinden başka bir işte kullanılamaz.   
                                                                                

    Madde 5 - Polis aşağıda gösterilen kimselerin parmak izlerini ve fotoğrafi- 
lerini almağa salahiyetlidir.                                                   
    A) (Değişik:10/6/1935-2770/1 md.) Polis veya Jandarma tarafından Cumhuriyet 
Müddeiumumiliğine tahkikat evrakile birlikte veya doğrudan doğruya gönderip mez-
kür makamca yapılan tahkikat neticesinde Türk Ceza Kanununa göre ağır hapis ce- 
zasını istilzam eden suçlarla mezkür kanunda sayılı ammenin itimadı ve mal aley-
hine işlenmiş suçların ve her nevi kaçakçılığın maznun ve mahkümlarının serseri-
lerin ve mazennaisu erbabının;                                                  
    B) Yabancı memleketlerden Türkiye'ye kaçanların memleket içinde bir yerden  
başka bir yere naklolunanların, memleket dışına çıkarılanların;                 
    C) Hüviyetlerini isbat edemiyenlerin;                                       
    D) Fuhuşla veya fuhuş yüzünden bulaşan hastalıklarla mücadele nizamname ve  
talimatnameleri hükümlerine göre kendilerine (Umumi ev sahibi), (Birleşme yeri  
sahibi) ve (Umumi kadın) adı verilenlerin ve itiyat sebebiyle veya men-         
-----------------                                                               
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 4 ncü maddeye bakınız.                          
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
faat kastiyle kendilerini başkalarının zevkine terkedenlerin, fuhşa vasıtalığı  
itiyat edenlerin, beyaz kadın ticaretiyle meşgul olanların ve umumi kadın pat-  
ronlarının;                                                                     
    E) Cumhuriyet Müddeiumumilikleri ve adli ve askeri mahkemelerce bir mesele- 
nin tetkik ve tahkiki için parmak izlerinin fotoğrafilerinin alınmasına lüzum   
gösterilen kimselerin.                                                          
    F) (Ek: 16/6/1985-3233/1 md.; İptal: An. Mah. nin 26/11/1986 tarih ve       
1985/8 E., 1986/27 K. sayılı Kararı ile)                                        
                                                                                

 

 
    Madde 6 - (Mülga: 23/1/1986-3257/13 md.)                                    

    Madde 7 - Otel, gazino, kahve, işçi yerleri, bar, tiyatro, sinema, hamam ve 
plaj gibi umuma mahsus istirahat ve eğlence yerlerinin açılması önce polisin    
tahkiki üzerine o yerin en büyük mülkiye amirinin vereceği izne bağlıdır.       
    İzin alınmadan açılan bu gibi yerler polis tarafından kapatılır.            
                                                                                

    Madde 8 - (Değişik: 16/6/1985-3233/2 md.)                                   
    Polisçe kati delil elde edilmesi halinde ve mahallin en büyük mülki amirinin
emriyle;                                                                        
    A) Kumar oynanan, umumi ve umuma açık yerler ile her çeşit özel ve resmi ku-
rum ve kuruluşlara ait lokaller,                                                
    B) Mevzuata aykırı bir şekilde uyuşturucu madde imal edilen, satılan, kulla-
nılan, bulundurulan yerler,                                                     
    C) Mevcut hükümlere aykırı davranışları görülen genelevler, birleşme yerleri
ve fuhuş yapılan evler ve yerler,                                               
    D) Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, Anayasa düzenine, ge-
nel güvenliğe ve genel ahlaka zararı dokunacak oyun oynatılan, temsil verilen,  
film veya video bant gösterilen yerler,                                         
    E) Derneklere, sendikalara, loca ve kulüplere, kamu kurumu niteliğindeki    
meslek kuruluşları ile benzeri kurum ve kuruluşlara ait ve yalnız üyelerinin    
yararlanması için açılan lokallerden, birden fazla denetim sonunda ve yazılı    
ihtara rağmen, iç yönetmeliğine aykırı faaliyet göstererek umuma açık yer duru- 
muna geldiği tespit edilenler,                                                  
    F) Yürürlükte bulunan hükümlere aykırı olarak işletilen veya konulan yasak- 
lara uymayan, açılması izne bağlı yerler ile bu Kanunun 12 nci maddesi hükümle- 
rine uymadığı tespit edilen yerler,                                             
    Polis tarafından kapatılır ve/veya faaliyetleri menedilir.                  
    Kapatma veya faaliyettenmen'i gerektiren sebepler adli kovuşturmayı gerekti-
riyorsa soruşturma evrakı derhal adliyeye verilir.                              
    Kapatmayı veya faaliyetten men'i icap ettiren sebepler mahkemeye intikal et-
tirilecek hallerde ise altı ay, değilse üç aydan fazla kapatma veya faaliyetten 
men'e karar verilemez.                                                          
    Adli ve idari kovuşturmanın her safhasında mülki amirin kapatma veya faali- 
yetten men kararına karşı ancak idari yargı merciine başvurabilir.              
    Soruşturma evrakı adliyeye tevdi edilen şahıslar hakkında takipsizlik veya  
beraat kararı verilmesi veya kesin şekilde sahip değişikliği hallerinde, mahalli
mülki amir tarafından kapatılan yerin süresinden önce açılmasına karar verilebi-
lir. (1)                                                                        
-----------------                                                               
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 8 inci maddelere bakınız.                  
*                                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 9 - Polis:                                                            
    A) Askere, zabitlere ve zabıta memurlarına mahsus silahları, harb tüfekleri-
ni ve namlusu 15 santimetreden uzun olan tabancaları;                           
    B) İzinsiz taşınan her model çap ve büyüklükte silah ve tabancalarla dina-  
mit, bomba ve bunlara benzer yakıcı, öldürücü maddeleri ve zehirli gazlarla bun-
lara ait alet ve malzemeyi ve barut ve sair ateş alıcı eczayı ve yasak olan si- 
lahlara ait fişekleri;                                                          
    C) Üstünde bulundurduğu saldırma, kama bıçak ve sustalı çakıları, Amerikan  
yumruklarını, usturpa, matrakları, şişli bastonları ve buna benzer yaralayıcı   
aletleri;                                                                       
    D) Ammenin emniyeti için tehlikeli bir vasıta olarak kullanılması muhtemel  
her türlü eşyayı;                                                               
    E) Serseri ve sabıkalılarda bulunan ve suç işlemeğe yarayan her türlü vası- 
taları (Zabıta şüphe üzerine bu kabil eşhasın üzerini arayabilir);              
    F) Ahlak ve umumi terbiyeye uygun olmıyan şarkı veya sözleri yahut amme em- 
niyetini bozucu hitabeleri muhtevi bulunan gramofon plaklarını ve izinsiz göste-
rilen veya elde edilen filimleri ve bu kabil sair basma yazı ve resimleri; alır.
Bunlardan suç mevzuu olanları evrakiyle Adliyeye ve diğerlerini ait olduğu ma-  
kamlara verir.                                                                  
                                                                                
    (Ek fıkra: 26/6/1973-1775/2 md.; İptal: Anayasa Mahkemesinin 25/4/1974 ta-  
rihli ve E. 1973/41, K. 1974/13 sayılı Kararı ile)                              
    (Ek fıkra: 19/2/1980 - 2261/1 md.): Polis, kamu düzenini ve anayasal hak ve 
özgürlükleri korumak bakımından zorunlu ve gecikmesinde sakınca bulunan haller- 
de, il sınırları içinde valinin, ilçe sınırları içinde kaymakamın, somut olay ve
gereksinimler için her seferinde yeniden vereceği emirle:                       
    A) 171 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Hürriyeti Hakkında Kanun kapsa-  
mına giren toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin düzenini ve güvenliğini bozacak   
faaliyet ve davranışları önlemek üzere, toplantı veya yürüyüşlerin yapıldığı    
yerde veya yakın çevresinde;                                                    
    B) Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşla-
rının ya da sendikaların genel kurul toplantılarının güvenliğini sağlamak üzere,
toplantının yapıldığı yerde veya yakın çevresinde;                              
    C) Can ve mal güvenliğinin ve seyahat özgürlüğünün sağlanması için, tren,   
otobüs, vapur, uçak, metro ve benzeri yerüstü ve yeraltı toplu taşıma araçları  
ile hava limanı, iskele, liman, gar, istasyon, otogar, otobüs terminalleri gibi 
halkın topluca bulunduğu veya spor gösteri veya yarışmaları gibi büyük halk top-
luluklarının birikebileceği yerlerde;                                           
    D) Öğretim ve eğitim özgürlüğünün sağlanması için her derecede öğretim ve   
eğitim kurumlarının ve kanunun 20/2 maddesindeki koşula uygun olarak girilecek  
üniversite, bağımsız fakülte veya bağlı kurumlarının içinde, bunların yakın çev-
relerinde ve giriş çıkış yerlerinde;                                            
    E) Cana, ırza, mala veya tasarruf emniyetine tecavüz, sabotaj, adam kaçırmak
veya rehin almak, silahlı gasp ve soygun, ateşli silahlar ve bıçaklarla bomba ve
öteki patlayıcı, parlayıcı ve yakıcı maddelerle saldırıda bulunmak, uçak, tren, 
otobüs, vapur ve benzerleri öteki yerüstü ve yeraltı toplu taşıma araçlarını ka-
çırmak, zaptetmek veya yolcularını rehin tutmak suretiyle toplumda tedirginlik, 
korku ve dehşet meydana getirerek sırf kamu düzenini bozmağa ve milli güvenliği 
sar-                                                                            
                                                                             *  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
sarak Anayasa'da yer alan temel hak ve hürriyetleri, Devletin ülkesi ve mille-  
tiyle bölünmez bütünlüğünü nitelikleri Anayasa'da belirlenen Cumhuriyeti tehli- 
keye düşürmeğe yönelik şiddet eylemlerine girişileceğini gösteren kesin belirti-
lerin elde edilmesi halinde, umumi ya da umuma açık yerlerde veya öğrenci yurt- 
larında veya eklentilerinde veya kentin ya da öteki yerleşme birimlerinin giriş 
ve çıkış yerlerinde veya ana caddelerinde seyreden taşıt araçlarında,           
    Yukarıdaki fıkranın A, B, C ve D bendlerinde sayılan alet ve eşyanın bulun- 
durulup bulundurulmadığını saptamak ve bu fıkranın E bendinde sayılan eylemlerle
ilgili kişileri ele geçirmek amacıyla, kişilerin üstlerini, araçlarını ve eşya- 
sını arar, suç unsuru gördüklerine el koyar, evrakıyla birlikte adalete teslim  
eder.                                                                           
    5680 sayılı Basın Kanunu kapsamına giren basılı eserlerin arama ve zabtı    
genel hükümlere göre olur.                                                      
    Vali ve kaymakamın arama ve elkoymaya ilişkin emri yazıyla verilir. İvedi   
durumlarda sözlü olarak verilen emir en kısa zamanda yazı ile doğrulanır.       
                                                                                

    Madde 10 - Taşınması memnu olan kama, hançer ve saldırmanın yapılması ve    
satılması da yasaktır.                                                          
    Eski eserlerden olupta kıymetli olanların satışı bu hükümden müstesnadır.