MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ KANUNU (1)
Kanun Numarası : 197
Kabul Tarihi : 18/2/1963
Yayımlandığı R.Gazete : 23/2/1963 Sayı: 11342
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 5 Cilt: 2 Sayfa: 654
*
* *
Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız
"Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"
Cilt:1 Sayfa: 697
*
* *
BİRİNCİ BÖLÜM
Mevzu, Tarifler, Mükellef ve İstisnalar
Verginin mevzuu:
Madde 1 - (Değişik: 26/11/1980-2348/1 md.)
Bu Kanunun 5 ve 6 ıncı maddelerinde yazılı tarifelerde yer alan;
a) Karayolları Trafik Kanununa göre trafik şube veya bürolarına kayıt ve
tescil edilmiş bulunan motorlu kara taşıtları,
b) Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğüne kayıt ve tescil
edilmiş olan uçak ve helikopterler,
c) Liman veya belediye siciline kayıt ve tescil edilmiş olan motorlu deniz
taşıtları,
Motorlu Taşıtlar Vergisine tabidir.
Tarifler:
Madde 2 - (Değişik: 26/11/1980-2348/2 md.)
Bu Kanunda kullanılan tabirlerin taşıdıkları anlamlar aşağıda gösterilmiş-
tir.
1. Motorlu Taşıt: Karada, havada, deniz, göl ve nehirlerde insan, hayvan
ve eşya taşımaya yarayan ve makine kuvvetiyle hareket eden araçlardır.
2. Taksi: Taksimetre, tarife, pazarlık vaya sair şekillerde tespit olunan
ücretle yolcu taşıyan otomobil, kaptıkaçtı, panel ve arazi taşıtlarıdır.
3. Otomobil: Yapılış itibariyle şoföründen başka, oturmaları şartıyle, en
çok 7 yolcu alabilen, insan taşımak için imal edilmiş olan ve bu maksatla kul-
lanılan, yerle temas halinde 3 veya 4 tekerleği bulunan motorlu taşıtlardır.
(Station-Wagon, Ranch-Wagon ve benzerleri bu sınıfa dahildir.)
4. Panel: İnsan veya yük taşımak maksadiyle imal edilmiş ve sonradan ya-
pılacak harhangi bir tadille otomobil veya benzeri taşıt haline getirilmesi
mümkün, arka kısmı kapalı motorlu taşıtlardır.
-------------------
(1) 26/11/1980 tarihli ve 2348 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle Kanunun adı
"Motorlu Kara Taşıtlar Vergisi Kanunu" iken "Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanu-
nu" olarak değiştirilmiş ve değişiklik metne işlenmiştir.
KANUNLAR, HAZİRAN 1988 (EK - 2)
5. Arazi taşıtı: Karayollarında yolcu veya yük taşıyabilecek evsafta olmakla
beraber, bütün tekerlekleri muharrik olan veya olabilen motorlu taşıtlardır.
6. Kaptıkaçtı: Şoföründen başka, oturmaları şartiyle, en çok 7 yolcu alabi-
len, insan taşımak için imal edilmiş olan ve bu maksatla kullanılan, yerle te-
mas halinde 4 tekerleği bulunan, şekil ve yapılışı itibariyle otomobilden farklı
olan motorlu taşıtlardır. (Garry - all, Travel - all, jeep - station ve benzer-
leri bu sınıfa dahildir.)
7. (Değişik: 24/3/1988 - 3418/11 md.) Lüks Otomobil: Maliye ve Gümrük Bakan-
lığınca, uluslararası otomobil kataloglarındaki bilgiler de dikkate alınmak
suretiyle lüks sayılan, otomobil ve arazi taşıtlarını ifade eder. Bunların hangi
derecelerde lüks otomobil sayılacağı Maliye ve Gümrük Bakanlığınca tespit olu-
nur.
8. (Değişik: 24/3/1981-2434/1 md.) Yat, kotra ve her türlü motorlu tekneler:
Spor ve gezinti amacıyla özel olarak kullanılan her boyda içten ve dıştan takma
motorla hareket eden tekneler ile motorlu yelkenli teknelerdir.
Motorlu yelkenli tekneler: Türkiye Yelken Federasyonuna kayıtlı olup, Fede-
rasyondan yelken numarası almış, motorları olan yelkenli teknelerdir.
9. Kayıt ve Tescil: Motorlu Taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik,
belediye veya liman ile Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce
tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescilini ifade eder.
10. (Değişik: 24/3/1981 - 2434/1 md.) Motor gücü: Taşıtların motorlarını
imal eden fabrikalarca uluslararası normlara göre tespit olunan ve kanunlarda
(BG) olarak ifade olunan devamlı beygir gücüdür.
11. Yaş: Motorlu Taşıtlarda model yılına göre geçen süredir. Bu süre takvim
yılı itibariyle tespit edilir.
12. Net Ağırlık: Taşıtı imal eden fabrikaca belirtilen ve uluslararası oto-
mobil kataloglarında gösterilen ağırlıklar dikkate alınarak Maliye Bakanlığınca
tespit olunan ağırlıktır.
Bu verginin uygulanmasıyla ilgili diğer tabirler Trafik Kanunu, Tüzüğü, Türk
Ticaret Kanunu ve Gümrük Tarife Cetveline göre tespit olunur.
13. (Ek: 24/3/1981 - 2434/1 md.) Azami kalkış ağırlığı: Bir uçak veya heli-
kopterin, azami, yakıt, yük, yolcu ve teçhizatı dahil kalkışı için özel teknik
emirlerinde müsaade edilen ve yazılı olan azami kalkış ağırlığı olup Kg. cinsin-
dendir.
Mükellef:
Madde 3 - (Değişik: 26/11/1980-2348/3 md.)
Motorlu Taşıtlar Vergisinin mükellefi; trafik, belediye veya liman sicili
ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları sicilinde adlarına mo-
torlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzelkişilerdir.
İstisnalar:
Madde 4 - (Değişik: 26/11/1980 - 2348/4 md.)
Aşağıda yazılı motorlu taşıtlar vergiden müstesnadır.
a) Genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, il özel idareleri
ve belediyelerle köy tüzelkişiliklerince iktisap edilerek bu daire ve idareler
adına kayıt ve tescil edilen taşıtlar (Bu dairelere bağlı olup, ayrı tüzelkişi-
liği olan işletmeler ile özel kanunlarında malları Devlet malı sayılmış olan
kuruluşların taşıtları hariç),
b) Karşılıklı olmak şartiyle, yabancı devletlerin Türkiye'de bulunan elçilik
ve konsolosluklarıyla, elçi, maslahatgüzar ve konsoloslarına (Fahri konsoloslar
hariç) ve o devletin uyruğunda bulunan elçilik ve konsolosluk memurlarına ve
merkezi Türkiye'de bulunan uluslararası kurullar ile bu kurulların yabancı uy-
ruklu memurlarına ve resmi bir görev için yurda gelen delege ve heyetlere ve
bu heyetlere mensup yabancı uyruklu kişilere ait taşıtlar,
c) Bizzat maluller tarafından kullanılan özel tertibatlı olarak imal edilmiş
taşıtlar.
(Ek: 24/3/1988 - 3418/12 md.) Motorlu taşıtlar vergisi ile ilgili muaflık
ve istisna hükümleri, bu Kanuna hüküm eklenmek veya bu Kanunda değişiklik yapıl-
mak suretiyle düzenlenir. Bu Kanunda yer almayan istisna ve muaflıklar hükümsüz-
dür. Ancak, uluslararası anlaşma hükümleri saklıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
Vergileme Ölçü ve Hadleri (1)
Madde 5 - (Değişik: 29/11/1984 - 3088/1 md.)
Otomobil, kaptıkaçtı, panel ve arazi taşıtları aşağıdaki (I) sayılı tarifeye
göre vergilendirilir.
I SAYILI TARİFE (Değişik: 26/12/1993 - 3946/35 md.) (2)
Taşıtların yaşları ile ödeyecekleri yıllık vergiler
Taşıtların 1 - 6 Yaş 7 - 15 Yaş 16 ve daha yukarı Yaş
net ağırlığı TL. TL. TL.
----------------- ------------------ ------------------ ---------------------
950 Kg. ve daha
aşağı 1.054.000 527.000 119.000
(13.510.000) (6.740.000) (1.460.000)
951-1.200 Kg.'a
kadar 1.598.000 799.000 187.000
(20.560.000) (10.240.000) (2.320.000)
1.201-1.600 Kg.'a
kadar 2.652.000 1.326.000 323.000
(34.180.000) (17.060.000) (4.130.000)
1.601-1.800 Kg.'a
kadar 5.321.000 2.652.000 663.000
(68.640.000) (34.180.000) (8.490.000)
1.801 Kg. ve daha
yukarı 10.659.000 5.321.000 1.326.000
(137.510.000) (68.640.000) (17.060.000)
Bu hadler, I inci derece lüks otomobiller için 3 kat, II nci derece lüks
otomobiller için 2 kat ve III üncü derece lüks otomobiller için 1,5 kat olarak
uygulanır.
Madde 6 - (Değişik: 29/11/1984 - 3088/2 md.)
(I) sayılı tarifede yazılı taşıtlar dışında kalan, motorlu kara taşıtları
(II) sayılı tarifeye göre; özel amaçla kullanılan yat, kotra ve her türlü mo-
torlu tekneler (III) sayılı tarifeye, uçak ve helikopterler (Türkkuşu, Türk
Hava Kurumuna ait olanlar hariç) aşağıdaki (IV) sayılı tarifeye göre vergilen-
dirilir.
-------------
(1) 26/11/1980 tarihli ve 2348 sayılı Kanunun 5 inci maddesiyle bölüm başlığı
"Vergileme Ölçü ve Hadleri" olarak değiştirilmiş ve değişiklik metne
işlenmiştir.
(2) Bu tarifede Kanunla getirilmiş olan miktarlar aynen bırakılmış, Maliye
Bakanlığı'nın 14 seri no'lu tebliğ ile 1/1/1998 tarihinden geçerli olarak
tesbit edilen miktarlar ise metne parantez içinde siyah punto ile işlen-
miştir. Daha önce Çeşitli Mevzuat ile yapılan değişiklik için bu Kanunun
sonundaki "ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER CETVELİ"ne bakınız.
II SAYILI TARİFE (Değişik: 26/12/1993 - 3946/35 md.)(1)
Taşıtların yaşları ile ödeyecekleri yıllık vergiler
Taşıtların
cinsleri ve istiap 1 - 6 Yaş 7- 15 Yaş 16 ve daha yukarı Yaş
hadleri TL. TL. TL.
------------------ -------------------- ------------------ ---------------------
A) Minibüs 1.190.000 884.000 391.000
(15.330.000) (11.360.000) (5.010.000)
B) Otobüs ve benzerle-
ri (Oturma yeri)
1.25 kişiye kadar 2.992.000 1.785.000 799.000
(38.580.000) (23.000.000) (10.240.000)
2. 26-35 kişiye
kadar 3.587.000 2.992.000 1.190.000
(46.250.000) (38.580.000) (15.330.000)
3. 36-45 kişiye
kadar 3.995.000 3.587.000 1.598.000
(51.520.000) (46.250.000) (20.560.000)
4. 46 kişi ve daha
yukarı 4.794.000 3.995.000 2.397.000
(61.870.000) (51.520.000) (30.880.000)
C) Kamyonet, kamyon,
çekici ve benzerleri
(İstiap haddi)
1. 1.500 Kg.'a
kadar 1.190.000 884.000 391.000
(15.330.000) (11.360.000) (5.010.000)
2. 1.501-3.500
Kg.'a kadar 2.992.000 1.785.000 799.000
(38.580.000) (23.000.000) (10.240.000)
3. 3.501-5.000
Kg.'a kadar 3.587.000 2.992.000 1.190.000
(46.250.000) (38.580.000) (15.330.000)
4. 5.001-10.000
Kg.'a kadar 3.995.000 3.587.000 1.598.000
(51.520.000) (46.250.000) (20.560.000)
5. 10.001-20.000
Kg.'a kadar 4.794.000 3.995.000 2.397.000
(61.870.000) (51.520.000) (30.880.000)
6. 20.001 Kg.
ve daha yukarı 5.984.000 4.998.000 2.652.000
(77.210.000) (64.450.000) (34.180.000)
------------
(1) Bu tarifede Kanunla getirilmiş olan miktarlar aynen bıraklmış, Maliye Ba-
kanlığının 14 seri nolu tebliğ ile 1/1/1998 tarihinden geçerli olarak tespit
edilen miktarlar ise metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.
Daha önce Çeşitli Mevzuat ile yapılan değişiklik için bu Kanunun sonundaki
"ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLER CETVELİ"ne bakınız.
3716-1
III SAYILI TARİFE (Değişik: 26/12/1993 - 3946/35 md.) (1)
Taşıtların yaşları ile her motor gücü birimi (BG) için ödenecek vergi miktarı
Taşıtların 16 ve daha
cinsleri ve motor 1 - 3 Yaş 4 - 5 Yaş 6 - 15 Yaş yukarı Yaş
gücü (BG) TL. TL. TL. TL.
------------------ -------------- ---------------- -------------- -------------
Yat, kotra ve her
türlü motorlu özel
tekneler:
10-20 BG'ne kadar 59.500 45.900 25.500 11.900
(763.000) (588.000) (319.000) (146.000)
21-50 BG'ne kadar 85.000 66.300 39.100 18.700
(1.093.000) (849.000) (501.000) (232.000)
51-100 BG'ne kadar 105.400 79.900 52.700 25.500
(1.351.000) (1.024.000) (674.000) (319.000)
101 - 150 BG'ne
kadar 132.600 98.600 66.300 32.300
(1.706.000) (1.264.000) (849.000) (413.000)
151 BG ve daha
yukarısı için 192.100 146.200 91.800 45.900
(2.475.000) (1.881.000) (1.179.000) (588.000)
IV SAYILI TARİFE (Değişik: 26/12/1993 - 3946/35 md.) (1)
Taşıtların yaşları ile ödeyecekleri yıllık vergiler
Taşıtların azami 1 - 3 Yaş 4 - 5 Yaş
kalkış ağırlığı TL. TL.
------------------------------- ---------------------- ----------------------
Uçak ve helikopterler:
1.150 Kg.'a kadar 6.528.000 5.440.000
(84.240.000) (70.190.000)
1.151-1.800 Kg.a kadar 8.704.000 7.616.000
(112.280.000) (98.310.000)
1.801-3.000 Kg.'a kadar 10.880.000 9.792.000
(140.380.000) (126.330.000)
3.001-5.000 Kg.'a kadar 17.408.000 15.232.000
(224.650.000) (196.630.000)
5.001-10.000 Kg.'a kadar 21.760.000 19.584.000
(280.900.000) (252.770.000)
10.001-20.000 Kg.'a kadar 32.640.000 30.464.000
(421.390.000) (393.270.000)
20.000 Kg. ve daha yukarı 54.400.000 48.960.000
(702.290.000) (632.080.000)
11 ve daha
Taşıtların azami 6 - 10 Yaş yukarı Yaş
kalkış ağırlığı TL. TL.
------------------------------- ----------------------- ----------------------
Uçak ve helikopterler:
1.150 Kg.'a kadar 4.352.000 3.264.000
(56.140.000) (42.060.000)
1.151-1.800 Kg.'a kadar 5.440.000 4.352.000
(70.190.000) (56.140.000)
1.801-3.000 Kg.'a kadar 8.704.000 7.616.000
(112.280.000) (98.310.000)
3.001-5.000 Kg.'a kadar 13.056.000 10.880.000
(168.510.000) (140.380.000)
5.001-10.000 Kg.'a kadar 17.408.000 15.232.000
(224.650.000) (196.630.000)
10.001-20.000 Kg.'a kadar 28.288.000 26.112.000
(365.140.000) (337.040.000)
20.001 Kg. ve daha yukarı 43.520.000 38.080.000
(561.800.000) (491.590.000)
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Mükellefiyetin Başlaması ve Sona Ermesi, Tarh, Tebliğ ve Ödeme
Mükellefiyetin başlaması:
Madde 7- (Değişik: 29/11/1984-3088/3 md.)
Motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyeti motorlu taşıtların trafik, liman ve-
ya belediye sicili ile Ulaştırma Bakanlığı tarafından tutulan sivil hava vasıta-
ları siciline kayıt ve tescili ile başlar.
Şu kadarki mükellefiyet;
a) Takvim yılının ilk altı ayı içinde yeni kayıt ve tescil edilen taşıtlar-
da kayıt ve tescilin yapıldığı takvim yılı başından, son altı ayı içinde yeni
kayıt ve tescil edilen taşıtlarda ise, son altı aylık dönemin başından itibaren,
-------------------
(1) Bu tarifede Kanunla getirilmiş olan miktarlar aynen bırakılmış, Maliye Ba-
kanlığının 14 seri nolu tebliğ ile 1/1/1998 tarihinden geçerli olarak tespit
edilen miktarlar ise metne parantez içinde siyah punto ile işlenmiştir.
Daha önce Çeşitli Mevzuat ile yapılan değişiklik için bu Kanunun sonundaki
"ÇEŞİTLİ MEVZUAT İLE YAPILAN DEĞİŞİKLER CETVELİ"ne bakınız.
3716-2
b) Kayıt ve tescilli olup da devir ve temlik sebebiyle kayıt ve tescil
yapılan taşıtlarda değişiklik, takvim yılının ilk altı ayında yapılmış ise ta-
kip eden son altı aylık dönemin başından; son altı ayında yapılmış ise takip
eden takvim yılı başından itibaren,
Nazara alınır.
Mükellefiyetin sona ermesi:
Madde 8 - (Değişik: 29/11/1984-3088/4 md.)
Motorlu taşıtların trafik, liman veya belediye sicili ile Ulaştırma Bakan-
lığı tarafından tutulan sivil hava vasıtaları siciline ait kayıtlarının silin-
mesi halinde, silinme takvim yılının ilk altı ayı içinde yapılmış ise ikinci
altı aylık dönemin başından, ikinci altı aylık dönem içinde yapılmışsa takip-
eden takvim yılı başından itibaren mükellefiyet sona erer.
Verginin tarh, tebliğ ve ödenmesi:
Madde 9 - (Değişik: 3/12/1988 - 3505/26 md.)
Motorlu taşıtlar vergisi, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin
vergi dairesi tarafından her yıl Ocak ayının başında yıllık olarak tahakkuk et-
tirilmiş sayılır. Şu kadar ki, yıl içinde bu Kanunun 10 uncu ve 11 inci madde-
leri gereğince, vergi miktarlarında bir değişiklik olması halinde, bu değişik-
liğe göre ödenecek vergi; değişiklik, takvim yılının ilk altı ayında yapılmış
ise takip eden son altı aylık dönemin başında, son altı ayında yapılmış ise
takip eden takvim yılı başında tahakkuk ettirilmiş sayılır.
Tahakkuk ettirilen vergi, ayrıca mükellefe tebliğ olunmaz ve vergi tahak-
kuk ettirilen günde tebliğ edilmiş sayılır.
Maliye ve Gümrük Bakanlığı, taşıtların kayıt ve tescilinin yapıldığı yer-
le sınırlı olmaksızın, motorlu taşıtlar vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsil
işlemlerini yürütecek vergi dairesini tespit etmeye yetkilidir.
Motorlu taşıtlar vergisi her yıl Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit taksitte
ödenir. Takvim yılının ilk altı ayında, taşıtın bünyesinde bir değişiklik olması
veya verginin artırılması veya azaltılması halinde ikinci taksit, yeni duruma
göre ödenir.
a) (I) ve (II) sayılı tarifelerde yazılı motorlu kara taşıtları için vergi,
taşıt pulu alınması suretiyle ödenir.
Ödenen bu vergiye ait taşıt pulu, taşıtın ön camına içinden yapıştırılarak
bir yıl süre ile muhafaza edilir. Zayi edilen taşıt pulları zayiin tevsiki kay-
dıyla yenilenir.
Taşıt pulları, Maliye ve GÜmrÜk Bakanlığı tarafından bastırılır. Taşıt pul-
larının şekli, muhtevası, satışı ve dağıtımı ile verilecek satış aidatına ait
hususlar ve tevsike ilişkin usul ve esaslar Maliye ve Gümrük Bakanlığı tarafın-
dan belirlenir.
b) (III) ve (IV) sayılı tarifelerde yazılı taşıtlar için vergi, taşıtların
kayıt ve tescilinin yapıldığı yerin vergi dairesine ödenir.
(I), (II), (III) ve (IV) sayılı tarifelerde yazılı taşıtların, yıl içinde
ilk defa kayıt ve tescillerinin yapılması halinde vergi, yıllık olarak tahakkuk
eder. Tahakkuk eden verginin taksit süresi geçmiş olan kısmı kayıt ve tescilin
yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde ödenir. Şu kadar ki, ilk altı aylık
dönem geçtikten sonra yapılacak kayıt ve tescil işlemlerinde, sadece ikinci
altı aylık döneme ilişkin vergi tahakkuk eder ve ödenir.
Devir ve temlik sebebiyle Ocak ve Temmuz ayları içinde yapılacak kayıt ve
tescil değişikliğinde vergi, bu değişikliğin yapılmasından önce ödenir.
Yetki:
Madde 10 - (Değişik: 26/12/1993 - 3946/35md.)
Bu Kanunun 5 ve 6 ncı maddelerinde yer alan (I),(II),(III)ve(IV)sayılı ta-
rifelerdeki 1.1.1993 tarihi itibariyle geçerli olan vergi miktarları %70 ora-
nında artırılmıştır.
Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan vergi
miktarları o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan
yeniden değerleme oranında artırılır.
Bakanlar Kurulu,yeniden değerleme oranının % 50'sinden çok,% 50'sinden az
olmamak üzere yeni oranlar veya bu oranlar içinde farklı vergi miktarları tes-
pit etmeye,EURO 93 normlarını sağlayan katalitik konvertör sistemi ile teçhiz
edilmiş taşıtlarda tespit edilen bu oranı veya vergi miktarlarını % 50 nispeti-
ne kadar indirmeye yetkilidir.
Bu suretle hesaplanan ve ödenmesi gereken vergi miktarlarında 10 000 lira-
nın,(III) sayılı tarife için ödenecek vergi miktarlarının hesaplanmasında ise
1 000 liranın altındaki tutarlar dikkate alınmaz.
Vergiye müessir değişiklikler: