Endeksler
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                       GELİR VERGİSİ KANUNU (G.V.K.)                            
                                                                                
    Kanun Numarası               : 193                                          
    Kabul Tarihi                 : 31/12/1960                                   
    Yayımlandığı R.Gazete        : 6/1/1961  Sayı: 10700                        
    Yayımlandığı Düstur          : Tertip: 4  Cilt: 1  Sayfa: 850               
                                                                                
                                         *                                      
                                        * *                                     
                                                                                
        Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                    
       "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"                 
                     Cilt: 1    Sayfa: 517                                      
     Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren      
          yönetmelik için,"Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre           
                   düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                       
                                                                                
                                        *                                       
                                       * *                                      
                                                                                
                                   BİRİNCİ KISIM                                
                                    Mükellefiyet                                
                                                                                
                                   BİRİNCİ BÖLÜM                                
                                  Verginin Mevzuu                               
    Mevzuu:                                                                     

    Madde 1 - Gerçek kişilerin gelirleri (Gelir Vergisi) ne tabidir. Gelir,bir  
gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tuta-
rıdır.                                                                          
                                                                                
    Gelirin unsurları:                                                          

    Madde 2 - Gelire giren kazanç ve iratlar şunlardır:                         
    1. Ticari kazançlar;                                                        
    2. Zirai kazançlar;                                                         
    3. Ücretler;                                                                
    4. Serbest meslek kazançları;                                               
    5. Gayrimenkul sermaye iratları;                                            
    6. Menkul sermaye iratları;                                                 
    7. Sair kazanç ve iratlar.                                                  
    Bu kanunda aksine hüküm olmadıkça,yukarıda yazılı kazanç ve iratlar gelirin 
tesbitinde gerçek ve safi miktarları ile nazara alınır.                         
                                                                                
    Üçüncü fıkra (Ek: 24/12/1980-2361/1 md.; Mülga: 1/5/1981-2454/1 md.)        
                                                                                
   KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek-6)                                                 
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                İKİNCİ BÖLÜM                                    
                               Tam Mükellefiyet                                 
    Mükellefler:                                                                

    Madde 3 - Aşağıda yazılı gerçek kişiler Türkiye içinde ve dışında elde et-  
tikleri kazanç ve iratların tamamı üzerinden vergilendirilirler:                
    1. Türkiye'de yerleşmiş olanlar;                                            
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/1 md.) Resmi daire ve müesseselere veya merkezi  
Türkiye'de bulunan teşekkül ve teşebbüslere bağlı olup adı geçen daire, müesse- 
se,teşekkül ve teşebbüslerin işleri dolayısiyle yabancı memleketlerde oturan    
Türk vatandaşları (Bu gibilerden, bulundukları memleketlerde elde ettikleri ka- 
zanç ve iratları dolayısiyle Gelir Vergisine veya benzeri bir vergiye tabi tu-  
tulmuş bulunanlar, mezkür kazanç ve iratları üzerinden ayrıca vergilendirilmez- 
ler.)                                                                           
    Türkiye'de yerleşme:                                                        

    Madde 4 - Aşağıda yazılı kimseler Türkiye'de yerleşmiş sayılır:             
    1. İkametgahı Türkiye'de bulunanlar (İkametgah,Kanunu Medeninin 19 uncu ve  
mütaakıp maddelerinde yazılı olan yerlerdir);                                   
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/2 md.) Bir takvim yılı içinde Türkiye'de devamlı 
olarak altı aydan fazla oturanlar (Geçici ayrılmalar Türkiye'de oturma süresini 
kesmez.)                                                                        
    Yerleşme sayılmıyan haller:                                                 

    Madde 5 - Aşağıda yazılı yabancılar memlekette altı aydan fazla kalsalar da-
hi,Türkiye'de yerleşmiş sayılmazlar:                                            
    1. Belli ve geçici görev veya iş için Türkiye'ye gelen iş, ilim ve fen      
adamları, uzmanlar, memurlar, basın ve yayın muhabirleri ve durumları bunlara   
benziyen diğer kimselerle tahsil veya tedavi veya istirahat veya seyahat maksa- 
diyle gelenler;                                                                 
    2. Tutukluk, hükümlülük veya hastalık gibi elde olmıyan sebeplerle Türki-   
ye'de alıkonulmuş veya kalmış olanlar.                                          
                                                                                
                                  ÜÇÜNCÜ BÖLÜM                                  
                                 Dar Mükellefiyet                               
                                                                                
    Mükellefler ve mevzuu:                                                      

 

 
    Madde 6 - (Değişik: 24/12/1980 - 2361/2 md.)                                
    Türkiyede yerleşmiş olmayan gerçek kişiler sadece Türkiye'de elde ettikleri 
kazanç ve iratlar üzerinden vergilendirilirler,                                 
                                                                                
    Kazanç veya iradın Türkiye'de elde edilmesi:                                

    Madde 7 - (Değişik: 27/3/1969 - 1137/1 md.) Dar mükellefiyete tabi kimseler 
bakımından kazanç ve iradın Türkiye'de elde edildiği aşağıdaki şartlara göre ta-
yin olunur:                                                                     
    1. (Değişik: 31/12/1981 - 2574/1 md.) Ticari kazançlarda: Kazanç sahibinin  
Türkiye'de işyerinin olması veya daimi temsilci bulundurması ve kazancın bu yer-
lerde veya bu temsilciler vasıtasiyle sağlanması (Bu şartları haiz olsalar dahi 
iş merkezi Türkiye'de bulunmayanlardan, ihraç edilmek üzere Türkiye'de satın al-
dıkları veya imal ettikleri malları Türkiye'de satmaksızın yabancı memleketlere 
gönderenlerin bu işlerden doğan kazançları Türkiye'de elde edilmiş sayılmaz.)   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Türkiye'de satmaktan maksat, alıcı veya satıcının veya her ikisinin Türki-  
ye'de olması veya satış aktinin Türkiye'de yapılmış olmasıdır.İş merkezinden    
maksat ise, iş bakımından muamelelerin bilfiil toplandığı ve idare edildiği mer-
kezdir.                                                                         
    2. Zirai kazançlarda: Zirai faaliyetlerin Türkiye'de icra edilmesi;         
    3. Ücretlerde:                                                              
    a) Hizmetin Türkiye'de ifa edilmiş veya edilmekte olması veya Türkiye'de    
değerlendirilmesi;                                                              
    b) (Değişik: 24/12/1980-2361/3 md.) Türkiye'de kain müesseselerin idare mec-
lisi başkan ve üyelerin, denetçilerine, tasfiye memurlarına ait huzur hakkı,    
aidat, ikramiye ve benzerlerinin Türkiye'de değerlendirilmesi;                  
    4. Serbest meslek kazançlarında: Serbest meslek faaliyetlerinin Türkiye'de  
icra edilmesi veya Türkiye'de değerlendirilmesi;                                
    5. Gayrimenkul sermaye iratlarında: Gayrimenkulün Türkiye'de bulunması ve bu
mahiyetteki mal ve hakların Türkiye'de kullanılması veya Türkiye'de değerlendi- 
rilmesi;                                                                        
    6. Menkul sermaye iratlarında: Sermayenin Türkiye'de yatırılmış olması;     
    7. Sair kazanç ve iratlarda: Bu kazanç veya iratları doğuran işin veya mua- 
melenin Türkiye'de ifa edilmesi veya Türkiye'de değerlendirilmesi;              
    Bu maddenin 3 üncü, 4 üncü, 5 inci ve 7 nci bentlerinde sözü edilen değer-  
lendirmeden maksat, ödemenin Türkiye'de yapılması veya ödeme yabancı memlekette 
yapılmışsa, Türkiye'de ödiyenin veya nam ve hesabına ödeme yapılanın hesaplarına
intikal ettirilmesi veya karından ayrılmasıdır.                                 
                                                                                
    İş yeri ve daimi temsilci:                                                  

    Madde 8  - 7 nci maddenin 1 numaralı bendinde yazılı iş yeri, Vergi Usul Ka-
nunu hükümlerine göre tayin olunur.                                             
    Aynı maddede yazılı daimi temsilci, bir hizmet veya vekalet akdi ile temsil 
edilene bağlı olup, onun nam ve hesabına muayyen veya gayrimuayyen bir müddetle 
veya mütaaddit ticari muameleler ifasına yetkili bulunan kimsedir.              
    Aşağıda yazılı kimseler, başkaca şartlar aranmaksızın temsil edilenin daimi 
temsilcisi sayılırlar.                                                          
    1. Ticari mümessiller, tüccar vekilleri ve memurları ile Ticaret Kanununun  
hükümlerine göre acenta durumunda bulunanlar;                                   
    2. (Değişik: 19/2/1963-202/4 md.) Temsil edilene ait reklam giderleri hariç 
olmak üzere giderleri devamlı olarak kısmen veya tamamen temsil edilen tarafın- 
dan ödenenler;                                                                  
    3. Mağaza veya depolarında temsil edilen hesabına konsinyasyon suretiyle    
satmak üzere devamlı olarak mal bulunduranlar.                                  
    Bir kimsenin birkaç kişiyi aynı zamanda temsil etmesi daimi temsilcilik vas-
fını değiştirmez.                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                İKİNCİ KISIM                                    
                            Muaflık ve İstisnalar                               
                                                                                
                                BİRİNCİ BÖLÜM                                   
                                Esnaf Muaflığı                                  
                                                                                
    Vergiden muaf esnaf:                                                        

    Madde 9 - (Değişik: 24/12/1980-2361/4 md.)                                  
    Ticaret ve sanat erbabından aşağıda yazılı şekil ve suretle çalışan ve yıl- 
lık alış, satış veya hasılat tutarları 48 inci maddede yazılı hadlerin yarısını 
aşmayanlar Gelir Vergisinden muaftır.                                           
    1. Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir iş-
yeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler (Halı, kilim, battaniye,  
mensucat, trikotaj, saat, kıymetli maden ve madeni eşyalar gibi değeri yüksek   
olan maddeleri perakende olarak satanlarla, giyilecek eşya, gıda ve her türlü   
bakkaliye maddelerinin pazar takibi suretiyle satışını mutat meslek haline ge-  
tirenler hariç);                                                                
    2. Bir işyeri açmaksızın gezici olarak ve doğrudan doğruya müstehlike iş ya-
pan hallaç, kalaycı, lehimci, musluk tamircisi, çilingir, ayakkabı tamircisi,   
kundura boyacısı, berber, nalbant, fotoğrafçı, odun ve kömür kırıcısı, çamaşır  
yıkayıcısı ve hammallar gibi küçük sanat erbabı;                                
    3. Köylerde gezici olarak her türlü sanat işleri ile uğraşanlar ile aynı    
yerlerde aynı işleri bir işyeri açmak suretiyle yapanlardan 47 nci maddede yazı-
lı şartları haiz bulunanlar (51 nci madde şümulüne girenler bu muafiyetten fay- 
dalanamazlar);                                                                  
    4. Nehir, göl ve denizlerde ve su geçitlerinde toplamı 50 rüsum tonilatoya  
(50 rüsum tonilato dahil) kadar makinesiz veya motorsuz nakil vasıtaları işle-  
tenler; hayvanla veya bir adet hayvan arabası ile nakliyecilik yapanlar (Bu     
bentte yazılı ölçüler, birlikte yaşıyan eşlerle velayet altındaki çocuklar hak- 
kında veya ortaklık halindeki işletmelerde, bu kimselerin veya ortaklığın işlet-
tiği vasıtalar toplu olarak nazara alınmak suretiyle tespit edilir);            
    5. Ziraat işlerinde kullandıkları hayvan, hayvan arabası, motor, traktör gi-
bi vasıtalar veya sandallarla nakliyeciliği mutat hale getirmeksizin ara sıra   
ücret karşılığında eşya ve insan taşıyan çiftçiler;                             
    6. Hariçten işçi almamak, muharrik kuvvet kullanmamak kayıt ve şartı ile    
oturdukları evlerde imal ettikleri havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, do- 
kuma mamulleri örgü, dantel, her nevi nakış işlerini ve her nevi turistik eşya, 
hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça, yapma çiçek, ip ve urganları dükkan açmak-
sızın satanlardan 47 nci maddenin 1 ve 3 numaralı bentlerinde yazılı şartları   
haiz bulunanlar;                                                                
    7. Yukarıdaki 1 - 6 numaralı bentlerde sözü edilen işlere benzerlik göster- 
dikleri, Danıştay'ın muvafık mütalaası üzerine, Maliye Bakanlığınca, kabul ve   
ilan olunan ticaret ve sanat işleri ile iştigal edenler.                        
    Yukarıda 1 - 7 numaralı bentlerde sözü edilen işleri yapanlardan 48 nci mad-
dede yazılı hadlerin (alış, satış tutarları ve hasılat hadleri) iki katını aşan-
lar gerçek usulde vergilendirilirler.                                           
    Ticari, zari veya mesleki kazancı dolayısı ile gerçek usulde Gelir Vergisine
tabi olanlar ile yukarıda sayılan işleri Gelir ve Kurumlar Vergisi mükellefleri-
ne devamlılık ve bağlılık arz edecek şekilde yapanlar esnaf muaflığından fayda- 
lanamazlar.                                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    (Ek: 4/12/1985-3239/39 md; Değişik:26/12/1993-3946 /6 md.) Bir işyeri       
açmaksızın münhasıran gezici olarak milli piyango bileti satanlar, yukarıdaki   
şartlarla sınırlı olmaksızın gelir vergisinden muaftır.                         
    (Ek: 26/12/1993 - 3946/6 md.) Bu muaflığın, 94 üncü madde uyarınca tevkif   
suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur.                                        
                                 İKİNCİ BÖLÜM                                   
                           Vergiden Muaf Çiftçiler                              
    Küçük çiftçi muaflığı:                                                      

    Madde 10 - Küçük Çiftçi Gelir Vergisinden muaftır.                          
    Çiftçilerin bu vergi karşısında küçük çiftçi olup olmadıkları 12 nci ve 13  
üncü maddelerde yazılı işletme büyüklüğüne ve yıllık satış tutarı esaslarına gö-
re tayin olunur. Bu şartlardan her hangi birini haiz bulunmıyanlar küçük çiftçi 
muaflığından faydalanamazlar.                                                   
    (Değişik:19/2/1963-202/6 md.) Aile reisi beyanına tabi zirai gelirlerde iş- 
letme büyüklüğü ve yıllık satış tutarları; aile reisi, eş ve küçük çocuklar için
toplu olarak nazara alınır.                                                     
    (Değişik: 19/2/1963-202/6 md.) Ortaklıklarda küçük çiftçi muaflığı, ortaklı-
ğın işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarı ölçülerine göre tayin edilir.Ortak-
lığın birden fazla işletmeye taallük etmesi veya işletmelerin ayrı ayrı mahal-  
lerde bulunması durumu değiştirmez.                                             
    (Değişik: 19/2/1963-202/6 md.) 52 nci maddede yazılı tek işletmelerde işlet-
me birden fazla ortaklıklara ait olsa bile muaflık ölçüleri bu ortaklıklara ait 
işletme büyüklüğü ve yıllık satış tutarları toplanmak suretiyle nazara alınır.  
    (Değişik: 19/2/1963-202/6 md.) Her biri 12 ve 13 üncü maddelerde yazılı öl- 
çülerin altında kalan birden fazla zirai işletmede ayrı ayrı şahıslarla ortaklı-
ğı bulunanların işletme büyüklüğü ve satış ölçülerinin tesbitinde ortaklık pay- 
ları toplamı nazara alınır.                                                     
    (Değişik: 19/2/1963-202/6 md.) Gerek şahsi işletmesi gerek dahil bulunduğu  
ortaklıklar müstakillen muaflıktan faydalandığı halde, kendisine ait işletmenin 
ve ortaklıklardaki paylarının toplamı muaflık ölçülerini aşan çiftçiler muaflık-
tan faydalanamazlar.Payları toplamı muaflık ölçülerini aşmıyan diğer ortakların 
muaflıkları devam eder.                                                         
   (Değişik: 1/5/1981-2454/2 md.) Yarıcılık ortaklık sayılır.                   
    Küçük çiftçi muaflığının hududu: