Endeksler
                                   YEM KANUNU                                   
                                                                                
    Kanun Numarası         : 1734                                               
    Kabul Tarihi           : 29/5/1973                                          
    Yayımlandığı R. Gazete : Tarih: 7/6/1973 Sayı: 14557                        
    Yayımlandığı Düstur    : Tertip: 5  Cilt: 12  Sayfa: 2273                   
                                      *                                         
                                     * *                                        
       Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren    
         yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı" nın kanunlara göre          
                     düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                     
                                      *                                         
                                     * *                                        
                                   BÖLÜM I                                      
                                Amaç ve Kapsam                                  

    Madde 1 - Bu Kanunun amacı; hayvanların rasyonel bir şekilde beslenmelerini 
sağlamak ve hayvansal üretimi geliştirmek üzere, ticarete arz edilecek yemlerin 
hazırlanması, imali, ithali, ihracı, sürüm ve satışını belli esaslara bağlamak- 
tır.                                                                            

    Madde 2 - Ticarete arz edilecek yemlerin hazırlanması, imali, ithali,sürümü 
ve satışları ile yemlerin özelliklerine göre sahip olacakları nitelikler ve ih- 
tiva etmeleri gereken temel besin maddeleri cins ve miktarlarının tespiti, bu   
yemlerin beyana ve tescile tabi tutulmaları ve benzeri hususlar bu kanun hüküm- 
lerine tabidir.                                                                 
                                   BÖLÜM II                                     
                          Tarifler ve Sınıflandırma                             

    Madde 3 - Bu kanunda geçen başlıca terimlerin anlamları aşağıda gösteril-   
miştir:                                                                         
    Yem: Madde ve enerji bakımından hayvanın yaşama ve verim ihtiyaçlarını kar- 
şılamak amacıyle ve belli sınır ve şartlarda yedirildiği zaman hayvan sağlığına 
zararlı olmayan organik ve inorganik maddeler veya bunların karışımlarıdır.     
    Beyan: Ticarete arz edilecek yemlerde değer tayinine esas olan temel besin  
maddeleri oranlarının yazılı olarak belirtilmesidir.                            
    Ruhsat: Yem imal etmek üzere kurulan işletmelere asgari teknik ve sağlık    
şartlarını haiz olmaları halinde verilen yem imal belgesidir.                   
                                                                                
KANUNLAR, ŞUBAT 1989 (EK - 3)                                                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Tescil: Beyana tabi olan yemlerin ihtiva ettikleri her türlü maddelerin ad- 
ları ile yemin ticari adı ve nevinin ve değer tayinine esas olacak temel besin  
maddeleri muhtevaları itibariyle norm veya standartlara uygun olmaları halinde  
Tarım Bakanlığınca ilgili kütüğe kaydedilmesidir.                               
    Kontrol: Yem imal eden işletmelerin asgari teknik ve sağlık şartları yönle- 
rinden denetimi ile yemlerin beyan ve tescile uygunluklarını tespit için yapı-  
lan fiziksel, kimyasal ve gerektiğinde biyolojik muayene ve analizlerdir.       
    Temel besin maddeleri: Yemlerin terkibinde bulunan ve değer tayinine esas   
olan hamprotein, hamyağ, hamselüloz, azotsuz özmaddeler, kalsiyum, fosfor ve    
benzeri besin maddeleridir.                                                     
                                                                                

    Madde 4 - Bu kanuna göre yemler aşağıda belirtildiği şekilde sınıflandırıl- 
mıştır:                                                                         
    a) Kökeni bitkisel olan yemler: Yaş veya kuru olarak doğrudan doğruya kul-  
lanılmaya elverişli olan her nevi otlar ile öğütülmemiş tane yemler, kök,yumru, 
meyve, saman, silaj yemleri ve benzeri bitkisel yemlerdir.                      
    b) Kökeni bitkisel olan sanayi kalıntıları: Bazı bitkisel ürünlerin işlen-  
mesi sırasında elde olunan un, nişasta, bira, şeker, bitkisel yağ ve benzeri    
sanayinin kalıntısı olarak ortaya çıkan ve yem olarak kullanılabilen maddelerle 
öğütülmüş her türlü bitkisel yemlerdir.                                         
    c) Kökeni hayvansal olan yemler: Hayvan ve organları ile hayvansal ürünle-  
rin özel surette kurutulması ve öğütülmesinden elde olunan et unu, et - kemik   
unu, kemik unu, kadavra unu, kan unu, balık unu, süt ve süt sanayi kalıntıları  
ve benzeri yemlerdir.                                                           
    d) Mineral yemler: Kalsiyum, fosfor, tuz, iz mineraller, sentetik üre,amon- 
yum tuzları ve benzeri gibi sadece mineral maddeler veya bunların karışımların- 
dan ibaret olan yemlerdir.                                                      
    e) Yemlik preparatlar: Kimyasal analiz, sentez veya istihraç yolları ile    
fabrikasyon şeklinde elde olunan ve yemin değerini artırmaya yardım edebilecek  
karakterdeki müstahzarlar ile antibiyotik, hormon ve vitaminler gibi koruyucu   
maddeleri ihtiva eden yemlerdir.                                                
    Hayvan hastalıklarının tedavisi veya önlenmesi maksadiyle kullanılan sulfa- 
mid, antibiyotik, hormon ve vitamin gibi ilaç ve maddeler bu tarif dışındadır.  
    f) Karma yemler: Çeşitli yemlerin standardına uygun olarak karıştırılmasiy- 
le elde olunan yemlerdir.                                                       
                                                                                
                                 BÖLÜM III                                      
                   Beyan, Tescil, Ruhsat ve Kontrol İşleri                      
                                                                                

    Madde 5 - Bu kanuna tabi yemleri satış için imal eden resmi ve özel işletme 
ve kurumlar yemlerin içinde bulunan ve değer tayinine esas olan temel besin     
maddeleri oranlarını ve karışıma giren yemlerin adlarını yazılı olarak bir be-  
yanname ile Tarım Bakanlığına bildirmekle yükümlüdürler.                        
    Hangi yemlerin beyana veya tescile tabi olacağı Tarım Bakanlığınca tayin ve 
ilan olunur.                                                                    
    Yemlerin değer tayinine esas olan temel besin maddeleri oranları; ambalajlı 
olarak satılan yemlerin ambalajları üzerine veya etiketlerine,                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Hastalıkların bulaşmasını önleme bakımından, bir defa kullanılmış bulunan   
yem ambalaj kaplarının nev'i ve vasıflarına göre, tekrar yazılır. Ambalajsız    
olarak satılanların ise yüz kilodan fazla miktarlardaki satışlarda,satıcı tara- 
fından verilecek garanti belgesinde belirtilir. Kullanılabilme şartları yönet-  
melikte belirtilir.                                                             
                                                                                

    Madde 6 - Tescile tabi olan yemlerin,ticarete arz edilebilmesi için önceden 
Tarım Bakanlığına tescil ettirilmesi mecburidir. Tescil ile ilgili esaslar yö-  
netmelikte gösterilir.                                                          
    İthal edilecek tescile tabi yemler de bu hükme tabidir.                     
                                                                                

    Madde 7 - Bu kanun kapsamına giren kökeni hayvani olan yemler, minaral yem- 
ler, yemlik preparatlar ile karma yemler gruplarına dahil olan yemleri satış    
için imal eden resmi ve özel işletme ve kurumlar yem imalatına geçmeden önce bu 
kanuna göre Tarım Bakanlığından ruhsat almaya mecburdurlar.                     
    Bu gibi işletme ve kurumların tabi olacağı asgari teknik ve sağlık şartları 
yönetmelikte gösterilir.                                                        
    Gerektiği hallerde yemlerin toptan ve perakende satış fiyatları ilgili Ba-  
kanlıkların mütalaası alınarak Tarım Bakanlığınca tespit olunur.                
    Ruhsat verilen işletmeler Tarım Bakanlığı yetkilileri tarafından yılda en   
az iki defa kontrol edilir.                                                     
    1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığına 
verdiği yetkiler saklıdır.                                                      
                                                                                

    Madde 8 - Bu kanunun kapsamına giren yemlerin ihraç ve ithali ilgili Bakan- 
lıkların mütalaası alınmak suretiyle Tarım Bakanlığının iznine tabidir.         
    Beyan ve tescile tabi olan yemlerin ticarete arz edilirken veya ithal ve    
ihraçları sırasında fiziksel, kimyasal, biyolojik muayene ve analizlere dayanan 
kontrolları Tarım Bakanlığınca yapılır. Kontrol için alınan örneklerin muayene  
veya analiz sonuçları en geç 30 gün içinde ilgililere bildirilir. Muayeneleri   
yapılmayan ve sonuçları ilgililere bildirilmeyen yemler satışa çıkarılamaz.     
    Bu gibi yemlerden alınacak örneklerin şekil ve miktarları, bunların muayene 
ve analiz metotları, rapor düzenlenmesi vesair ile ilgili hususlar yönetmelikte 
gösterilir.                                                                     
    Kontrol sonunda beyana ve tescile uygun olmadığı tespit edilen yemler hak-  
kında bu kanuna göre gerekli işlemler yapılır. Bu kanunda açık hükümler bulun-  
maması halinde genel hükümlere göre hareket edilir.                             
                                                                                

    Madde 9 - İmalatçı, satıcı veya bunların temsilcileri muayene veya analiz   
sonuçlarına en çok 30 gün içinde itiraz edebilirler. Bu takdirde yeniden yapı-  
lacak muayene ve analiz Tarım Bakanlığının diğer bir laboratuvarında veya üni-  
versitede yaptırılır. Bu laboratuvarın vereceği rapor kesindir.                 
                                                                                

    Madde 10 - Tarım Bakanlığının yetkili elemanları yem imal, depo ve satış    
yerlerine kontrol ve örnek almak maksadiyle izinsiz girebilirler.               
    Bu yerlerin sahipleri veya temsilcileri kendilerinden istenen bilgileri,yem 
ve yemlerle ilgili maddeleri göstermeye ve kontrolu sağlayıcı tedbirleri almaya 
mecburdurlar.                                                                   
    Yem depolama ve satışa arz etme yerleri Tarım Bakanlığının ruhsatına tabi-  
dir.                                                                            
                                                                                

    Madde 11 - Tarım Bakanlığınca kontrol edilmek üzere alınan yem örnekleri    
için bedel istenmez.                                                            
*                                                                               
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   BÖLÜM IV                                     
                                Cezai Hükümler                                  
                                                                                

    Madde 12 - Beyan veya tescildeki niteliğe uymayan veya ambalajdaki vasıf    
veya markası değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş olan veya bozulmuş yahut değiş- 
tirilmiş veya karıştırılmış yemleri; satışa arzedenler,bir aydan altı aya kadar 
hapis ve 500 liradan 2500 liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.     
Hayvan sağlığı için tehlikeli olan her çeşit yemleri satışa arzedenler,üç aydan 
bir seneye kadar hapis ve 1000 liradan 5000 liraya kadar ağır para cezası ile   
cezalandırılır.                                                                 
    Her iki halde, üç aya kadar, failin cürme vasıta kıldığı, meslek ve sanatın 
tatiline ve suç mevzuu yemlerin müsaderesine de hükmolunur.                     
                                                                                

    Madde 13 - Bu kanunun 6, 7, 8 ve 10 uncu maddelerinde yazılı mecburiyetlere 
uymayanlar 250 liradan 1000 liraya kadar hafif para cezası ile cezalandırılır-  
lar.                                                                            

    Madde 14 - Beyana veya tescile tabi oldukları halde,beyan veya tescil edil- 
memiş bulunan yemler Tarım Bakanlığınca usulüne göre satıştan men edilir.       
                                                                                

    Madde 15 - Bu kanunda yazılı suçlara ilişkin davalar sulh mahkemelerinde    
görülür.                                                                        
                                 BÖLÜM V                                        
                                 Kuruluş                                        
                                                                                

    Madde 16 - Bu kanunun kapsadığı hizmetleri ifa etmek üzere Tarım Bakanlığı  
bünyesinde "Yem Tescil ve Kontrol İşleri Dairesi" kurulur.                      
                                                                                
                                 BÖLÜM VI                                       
                              Türlü Hükümler                                    
                                                                                

    Madde 17 - Yem fabrikası kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler Tarım Ba-   
kanlığına müracaatla kuracakları fabrikanın teknik özellikleri ve üretecekleri  
yemler bakımından müsaade almak zorundadırlar.                                  
                                                                                

    Madde 18 - Tescil ettirdikleri yemleri imalden veya ruhsat aldıkları halde  
yem imalinden vazgeçenler durumu bir ay içinde yazılı olarak Tarım Bakanlığına  
bildirirler.                                                                    
                                                                                

    Madde 19 - Türkiye'den transit olarak geçecek yemler bu kanun hükümlerine   
tabi değildirler.                                                               
                                                                                

    Madde 20 - Bu kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde kanunun uy- 
gulama şeklini göstermek ve kanunun yönetmeliğe bıraktığı hususları düzenlemek  
üzere Tarım Bakanlığınca bir yönetmelik hazırlanır ve Bakanlar Kurulu karariyle 
yürürlüğe konulur.                                                              

    Geçici Madde 1 - Beyana veya tescile tabi yemlerin imalatçıları ve satıcı-  
ları bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren bir yıl içinde beyan ve tescil   
ile ilgili hususları yerine getirmekle yükümlüdürler.                           

    Geçici Madde 2 - Bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut olan ve yem    
imal eden kurumlar veya işletmeler bu kanunun yürürlüğe girmesinden itibaren    
bir yıl içinde Tarım Bakanlığına başvurarak ruhsat almaya mecburdurlar.         
                                                                                

    Madde 21 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.                       

    Madde 22 - Bu kanunu Bakanlar Kurulu yürütür.                               
                                                                          *