Endeksler TİCARETTE TAĞŞİŞİN MEN'İ VE İHRACATIN MURAKABESİ
VE KORUNMASI HAKKINDA KANUN (1)
Kanun Numarası : 1705
Kabul Tarihi : 10/6/1930
Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 19/6/1930 Sayı: 1524
Yayımlandığı Düstur : Tertip: 3 Cilt: 11 Sayfa: 658
*
* *
Bu Kanun ile ilgili tüzük için, "Tüzükler Külliyatı" nın kanunlara
göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.
*
* *
Madde 1-(Değişik:4/7/1988 - KHK -336/1 md;Aynen kabul:7/2/1990-3612/12 md.)
Gıda Maddeleri hariç olmak üzere dahili ve harici ticaret menfaatlarını
korumak ve ticaret malları üzerinde tağşiş ve hilelere mani olmak üzere menşei
nebati, hayvani, madeni bilumum mevat ile bunların nim mamul ve mamullerini
veyahut bunların terkibinden husule gelen mevaddın ihrazına, imaline, tathiri-
ne muayyen sınıf ve nevilere tefrikına, ambalajlarına, zarflarına, alım satım
ve nakil ve muhafazalarına ve bu hususlarda tabi olacakları usul ve şartlara
ve bu gibi mevat için hususi veya milli muayyen alamet ve izahat istimali
mecburiyetine müteallik tedbirler almaya Sanayi ve Ticaret Bakanlığı mezun
dur. (2)
Bakanlık bu mezuniyet dahilindeki tedbirleri tatbike, alakadar teşekkülle-
rin mütalaasını aldıktan ve beynelmilel teamülleri tetkik ettikten sonra, ihraç
mallarımızın en müsaitlerinden başlar, 1593 numaralı Umumi Hıfzıssıhha Kanununun
l82 ve l83 üncü maddeleri hükümleri mahfuzdur.
Madde 2 - Birinci madde mucibince ilgili bakanlık tarafından tesbit olunup
usulü veçhile ilan edilen vasıf ve şartlara uygun olmayan mevaddın satış ve
ihracı menolunabilir.
Madde 3 - İşbu kanunun derpiş eylediğl mürakabeyi icraya memur edilenler
icap ettiği takdirde mürakabeye tabi mevattan nizamnameleriyle tayin edilecek
usul ve miktardan nümune alabilecekleri gibi müesseselerin açık ve faaliyette
bulundukları zamanlarda imal, satış ve depo mahallerinde teftişte bulunmak sala-
hiyetini de haizdirler.
_______________
(1) Bu Kanunda geçen Türk Standartlarının mecburi kılınması ile ilgili olarak
"İcra Vekilleri Heyeti" ve "Hükümet" deyimleri, 16/5/1985 tarihli ve 3205
sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle 18/11/1960 tarih ve 132 sayılı Kanuna ekle-
nen Ek birinci madde hükmü ile "ilgili bakanlık" şeklinde değiştirilmiş ve
metne işlenmiştir.
(2) Bu maddenin başına, 24/6/1995 tarihli ve 560 sayılı KHK'nin 21 inci madde-
siyle, "Gıda maddeleri hariç olmak üzere" ibaresi eklenmiş ve metne işlen-
miştir.
Madde 4 -Her teftiş akabinde teftişi yapanlar tarafından bir rapor tanzim
olunarak bir sureti mal veya müessese sahip veya mümessillerine verilir. Teftiş
neticesinde bu kanun hükümlerine muhalif hareketi tebeyyün edenler hakkında bir
zabıt varakası tanzim olunarak kezalik bir sureti 48 saat zarfında mal veya
müessese sahibine veya mümessillerine tebliğ olunur. Zabıt varakalarının ayrıca
hangi makamlara tevdi edileceği ve adli takibatı müstelzim olanlar hakkında ne
suretle takibat icra edileceği nizamnamelerinde tesbit olunur.
Madde 5 - Yapılacak tahkikat neticesinde teftiş ve murakaba ile mükellef
olanlarla sair alakadar memurlardan vazifelerinde suiistimalleri anlaşılanların
İktisat Vekaleti hareketlerinin mahiyetine göre derhal ellerini işten çektirmeğe
veya memuriyetten ihraca salahiyettardır.
Bu gibiler hakkında tahkikatın mevzuuna göre kanuni takibat yapılır ve evrak
Cumhuriyet Müddeiumumiliğine tevdi olunur.
Neticede maznun memur kendisine isnat olunan suç hakkında men'i muhakeme
kararı verilir veya beraat ederse vazifesine iade veya buna muadil diğer bir
memuriyete tayin olunur.
Madde 6 - (Değişik: 3/11/1995-4128/2 md.)
Bu Kanun uyarınca ilgili Bakanlıkça alınan kararlara ve düzenlemelere aykırı
hareket edenler tacir olsunlar veya olmasınlar haklarında, mahkemelerce fiille-
rinin mahiyetine göre bir aydan altı aya kadar hapis cezası ve yüzmilyon lira-
dan beşyüzmilyon liraya kadar ağır para cezasına hükmedilir. Şayet bu fiillerden
dolayı Türk Ceza Kanunu ile diğer kanunlarda belirtilen cezalar daha ağır ise
bu cezalar tatbik olunur. bu şekilde cezalandırılanlar hakkında mahkemelerce
verilen kararlar, masrafları hükümlüden alınmak suretiyle mahalli gazetelerde
mahkemece hüküm özeti ilan ettirilebileceği gibi, tacir olanların isimleri tica-
ret veya sanayi odalarında bulunacak kara listelere de kaydettirilir. Bu madde
hükümlerine aykırı davranışlarda bulunanlar o malın veya hizmetin imalatçı/üre-
ticisi veya ithalatçısı değillerse, imalatçı/üreticisi veya ithalatçılar da bu
eylemden dolayı sorumludurlar, bunlar hakkında da birinci ve ikinci cümle hüküm-
leri uygulanır. Şu kadar ki, imalatçı/üretici veya ithalatçı sözkonusu aykırılı-
ğın kendi kusurlarından kaynaklanmadığını ispat ederse bu sorumluluktan kurtu-
labilir.
Madde 7 - Bu kanuna tevfikan ilgili bakanlıkça alınan tedbir ve kararlara
muhalefeti itiyat haline koyanlar hakkında yukarıdaki para ve hapis cezalarının
azamisi tatbik edilmekle beraber mallarının zaptına ve kendilerinin iki seneye
kadar ticaretten menedilmesine dahi hükmedilebilir.
Madde 8 - Bu kanuna tevfikan ilgili bakanlıkca alınan tedbir ve kararların
metinlerinde mer'iyet tarihleri her halde neşirlerinden itibaren on beş günden
az olmamak üzere tasrih edilir.
Madde 9 - Bu kanunun tatbikatından mütevellit davalar mankemelerce müstacel
mevattan olmak üzere rüyet edilir.
Madde 10 - Bu kanun neşri tarihinden muteberdir.
Madde 11 - Bu kanunun hükümlerini icraya İcra Vekilleri Heyeti memurdur.
1705 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN
YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE
Kanun Yürürlüğe
No. Farklı tarihte yürürlüğe giren maddeler giriş tarihi
____________ _____________________________________________ _________________
3205 26/5/1985
KHK/336 --- 5/8/1988
4128 --- 7/11/1995