Endeksler
                             GÜMRÜK KANUNU (1)                                  
                                                                                
    Kanun Numarası        : 1615                                                
    Kabul Tarihi          : 19/7/1972                                           
    Yayımlandığı R.Gazete : Tarih: 1/8/1972  Sayı: 14263                        
    Yayımlandığı Düstur   : Tertip: 5 Cilt: 11  Sayfa: 2927                     
                                  *                                             
                                 * *                                            
          Bu Kanunun yürürlükte olmayan hükümleri için bakınız                  
        "Yürürlükteki Bazı Kanunların Mülga Hükümleri Külliyatı"                
                           Cilt: 2   Sayfa: 1155                                
                                  *                                             
                                 * *                                            
       Bu Kanun ile ilgili tüzükler için, "Tüzükler Külliyatı"nın kanunlara     
                    göre düzenlenen nümerik fihristine bakınız.                 
                                  *                                             
                                 * *                                            
                             BİRİNCİ KİTAP                                      
                    Genel Hükümler ve Genel İşlemler                            
                                                                                
                             BİRİNCİ AYIRIM                                     
                             Genel Hükümler                                     
                                                                                
                             BİRİNCİ BÖLÜM                                      
           Tabirler, Mükellefiyetler ve Vergiye Esas Olan Tarife                
                                                                                
    Tabir ve tarifler:                                                          

    Madde 1 - 1. Bu kanunda geçen ve şümulü belirtilmemiş olan eşya tabiri her  
türlü madde ve kıymetleri kapsar.                                               
    2. Bu kanunda geçen (Gümrük Vergisi) ve (Vergi) tabirleri yalnız giriş Güm- 
rük Vergisini (Gümrük vergileri) ve (Vergiler) ise gümrüklerce alınan bütün ver-
gi ve resimleri ifade eder.                                                     
    3. Bu kanunda geçen:                                                        
    (Bakanlık) tabiri, Gümrük ve Tekel Bakanlığını,                             
    (İdare) tabiri, Gümrük İdaresini,                                           
    (Kanun), (bu kanun), (kanunda) ve (bu kanunda) tabirleri, işbu Gümrük Kanu- 
nunu, ifade eder.                                                               
    4. Bu kanunun 12 nci maddesindeki asıl ikametgah tabirinin tayininde, yurda 
ister turizm maksadiyle ister mesleki bir gaye ile girmiş olsun, bir sene içinde
vasati altı aydan fazla bir zaman ikamet eden şahsın, oturduğu binanın sahibi   
veya kiracısı olması bakımından fark gözetilmeksizin veya nerede oturursa otur- 
sun Türkiye'de ikametgahı bulunduğu prensibi kabul olunur.                      
-------------                                                                   
(1) 14/6/1989 tarih ve 3577 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre; 3577 sayılı   
    Kanunun tatbikatında, Gümrük Kanunu ile diğer Kanunların 3577 sayılı Kanuna 
    aykırı olan hükümleri uygulanmaz.                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    5. Bu kanunda geçen fiili ithal tabiri:                                     
    a) Vergi tahakkukunun idarece yapıldığı hallerde vergilerin ödendiği veya   
cari hesabının mahsubunun yapıldığı veya teminata bağlandığı veya erteleme iş-  
leminin gümrüğünce tekemmül ettirildiği veya muaflık hükümlerinin uygulandığı,  
    b) Vergi tahakkukunun mükellefince yapıldığı hallerde eşyanın gümrük işlem- 
lerinin ikmal edildiği,                                                         
    c) Deniz, vagon ve kamyon üstü işlemlerde, muayenenin yapılıp çetelenin     
açıldığı.                                                                       
    Tarihi ifade eder.                                                          
    6. (Ek: 18/4/1983 - 2817/1 md.) Bu Kanunda geçen çıkış tabiri; çıkış eşya-  
sının 127 nci madde gereğince muayenesinin yapılıp taşıta yüklenmesini, bir yer-
den veya muhtelif yerlerden, bir defada veya kısım kısım gelmekte olan dökme    
veya diğer eşyada yüklemenin tamamlanmasını veya 127 nci madde gereğince muaye- 
nesi tamamlandıktan sonra çıkış sundurma, antrepo veya serbest bölgelere alın-  
masını ifade eder.                                                              
    7. (Ek: 30/6/1995 - KHK-564/1 md.) Müsteşarlık deyimi; Gümrük Müsteşarlığı- 
nı ifade eder.                                                                  
    8. (Ek: 30/6/1995-KHK-564/1 md.) a) Kişi deyimi; gerçek ve tüzel kişiler    
ile yürürlükteki mevzuatın öngördüğü hallerde, hukuken tüzel kişilik statüsüne  
sahip olmamakla birlikte, hukuki tasarruflar yapma yetkisi tanınan kişiler      
ortaklığını;                                                                    
    b) Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik kişi deyimi; bu bölgede kanuni        
ikametgahı olan bütün gerçek kişiler ile bu bölgede kayıtlı iş yeri, işyeri     
merkezi ya da devamlı işyeri kuruluşu bulunan bütün tüzel kişi veya kişiler     
ortaklığını;                                                                    
    ifade eder.                                                                 
    9. (Ek: 30/6/1995-KHK-564/1 md.) Karar deyimi; Gümrük Müsteşarlığının veya  
yetkili kıldığı gümrük idarelerinin, gümrük mevzuatı kapsamında belirli bir     
konuda bir veya daha fazla kişi üzerinde hukuki sonuç doğuracak idari tasar-    
rufunu ifade eder.                                                              
    10. (Ek:30/6/1995-KHK-564/1 md.) Serbest dolaşımda bulunan eşya deyimi;     
Türkiyenin taraf olduğu uluslararası anlaşmalara ait hükümler saklı kalmak      
kaydıyla, giriş rejimine tabi tutularak, Türkiye gümrük bölgesine giren eşya    
ile üretiminde kullanılan girdilerin yerli olup olmadığına bakılmaksızın, bu    
Kanunun hükümlerine göre Türk menşeli sayılan eşyayı ifade eder.                
    11. (Ek: 30/6/1995-KHK-564/1 md.) Gümrük statüsü deyimi; eşyanın Türkiye    
gümrük bölgesinde serbest doşalım durumunda bulunup bulunmadığını ifade eder.   
    12.(Ek:30/6/1995-KHK-564/1 md.) Gümrük beyanı deyimi; belirlenen usul ve    
esaslar çerçevesinde eşyanın bir Gümrük rejimine tabi tutulması talebinde       
bulunulmasını ifade eder.                                                       
    13. (Ek:30/6/1995-KHK-564/1 md.) Beyan sahibi deyimi; kendi adına beyanda   
bulunan kişiyi veya adına beyanda bulunulan kişiyi ifade eder.                  
    14. (Ek:30/6/1995-KHK-564/1 md.) Elleçleme deyimi; gümrük denetimi altında- 
ki eşyanın asli nitelikleri değiştirilmeden istiflenmesi, yerinin değiştiril-   
mesi büyük kablardan küçük kablara aktarılması, kabların yenilenmesi veya tami- 
ri, havalandırılması, kalburlanması, karıştırılması ve benzeri işlemleri ifade  
eder.                                                                           
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                  5014-1                                        
    Mükellefiyetler:                                                            

    Madde 2 - Türkiye Cumhuriyeti gümrük hattından geçen veya eşya geçiren her  
şahıs, bu kanun ile buna dayanılarak çıkarılan tüzükler, kararname ve yönetme-  
likler hükümlerine uymakla mükelleftir. Bu mükellefiyet, gümrük idarelerinin    
gerek bu kanunda gerek başka kanun, tüzük ve kararnamelerde yazılı hükümlere    
göre yapacağı denetlemelere tabi olmak ve kanunları gereğince kendi adına veya  
başka idareler nam ve hesabına tahsil edeceği her nevi vergi, resim, harç ve    
ücretleri ödemek veya bunları teminata bağlamak ve kanun, tüzük, kararname ve   
yönetmeliklerin ifasını şart koyduğu her türlü işlem ve formaliteyi yerine ge-  
tirmiş olmaktır.                                                                
    Temsil                                                                      

    Madde 2/a - (Ek: 30/6/1995-KHK-564/2 md.)                                   
    Bütün kişiler, gümrük mevzuatı ile öngörülen tasarrufları ve işlemleri      
gerçekleştirmek üzere gümrük idarelerindeki işleri için bir temsilci tayin      
edebilirler. Transit taşımacılık yapan veya arızi olarak beyanda bulunan kişi-  
ler hariç olmak üzere, temsilci, Türkiye gümrük bölgesinde yerleşik bulunmalı-  
dır.                                                                            
    Temsil, doğrudan veya dolaylı olabilir. Temsilci, doğrudan temsil durumunda 
başkasının adına hareket eder. Dolaylı temsil durumunda ise, kendi adına, ancak 
başkasının hesabına hareket eder. Temsilci, temsil edilen kişi namına hareket   
ettiğini beyanetmek, temsilin doğrudan veya dolaylı olduğunu belirtmek ve sahip 
olduğu temsil yetki belgesini gümrük idarelerine ibraz etmek zorundadır.        
    Vergi mükellefiyetinin başlangıcı:                                          

    Madde 3 - 1. Gümrüğün denetlemesi altına (Her çeşit antrepolardakiler de    
dahil) konmuş eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti;                                
    57 nci madde gereğince beyannamesinin tescil,                               
    55 inci madde gereğince ağızdan beyan yapılan hallerde bu beyana ait tahak- 
kuk varakasının mükellef tarafından imza ve idarece tescil,                     
    Posta yolu ile gelen eşyada 135 ve 136 ncı maddelerdeki belgelerin tescil,  
    Edildiği günde başlar.                                                      
    Gümrük denetlemesi altında bulunan eşya, bu kanunda aksine sarahat olmadık- 
ça, fiili ithalden önce mahvolursa mükellefiyet kalkar.                         
    2. Gümrük denetlemesi dışında kalmış eşyaya ait vergi ödeme mükellefiyeti,  
eşyanın gümrük hattından geçirildiği tarihte, eğer bu tarih bilinmiyorsa, eşya- 
nın gümrük hattından geçirildiğine gümrükçe bilgi edinildiği günde başlar.      
    3. Şarta bağlı teminatlı veya teminatsız yurda, muaf olarak sokulan eşyaya  
ait vergi ödeme mükellefiyetinin başlangıcı, muaflık beyannamesinin tescili ve  
beyanname yok ise sair geçiş belgeleri üzerinde gümrükçe yapılan en son giriş   
vizesi tarihidir.                                                               
    4. Yurda muaf olarak sokulduğu halde, muafiyetten faydalanmıyan şahıslara   
veya yerlere satılan veya devrolunan veya muafiyetten, faydalanmıyan hususlar   
için kullanılan eşyanın vergi ödeme mükellefiyeti, ilgililer tarafından Gümrük  
İdaresine yapılacak beyan tarihinde, beyan yapılmamış ise devir veya satış tari-
hinde, bu tarih tespit edilmiyorsa buna Gümrük İdaresince bilgi edinildiği ta-  
rihte başlar.                                                                   
               Dikkat Devamı: 5015 inci sayfadadır.                             
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                   5014-2                                       
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bu suretle satılan veya devredilen eşyayı alanlar, satanlar, devredenler    
veya muafiyetten faydalanmıyan hususlar için kullananlar bu eşyaya ait vergiler 
bakımından gümrüğe karşı tek başına ve müteselsilen sorumludurlar.              
    5. (Değişik: 18/4/1983-2817/2 md.) Satışa intikal eden eşyanın vergi ödeme  
mükellefiyeti, giriş beyannamesi verilmiş veya tahakkuk varakası tanzim edilmiş 
olduğu hallerde bunların tescil edildiği, aksi halde tespit kağıdının gümrükçe  
tanzim ve tescil olunduğu tarihte başlar.                                       
    6. (Ek: 18/4/1983-2817/2 md.) Bakanlıkça tespit edilecek esaslara göre eşya-
nın ithal işlemi sonradan yapılmak üzere, mal sahibine, temsilcisine veya taşı- 
yıcısına teslim edilmesi halinde, vergi ödeme mükellefiyeti teslim edildiği ta- 
rihte başlar.                                                                   
                                                                                
    Vergiye esas olan tarife:                                                   

    Madde 4 - (Değişik: 18/4/1983-2817/3 md.)                                   
    Gümrük vergisi, 3 üncü madde gereğince ödeme mükellefiyetinin başladığı     
tarihte, eşyanın bulunduğu hal ve mahiyetine göre o tarihte yürürlükte bulunan  
Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki nispet, had ve esaslara göre hesaplanır.       
    Tarifenin vergi nispetlerini artıran hükümlerinin uygulanmasına, Kanunda    
aksine sarahat bulunmadıkça, yayımı tarihinden üç ay sonra başlanır. Ancak, bu  
Kanunun 20 ve 21 inci maddeleriyle 14/5/1964 tarihli 474 sayılı Kanuna göre     
yapılacak değişiklikler ve alınacak kararlar yayımı tarihinden itibaren yürür-  
lüğe girer.                                                                     
                                                                                
    Vasfı değişen eşya:                                                         

 

 
    Madde 5 - (Değişik: 18/4/1983-2817/4 md.)                                   
    Ödeme mükellefiyetinin başladığı günden sonra eşyanın vasıflarında meydana  
gelen değişmeler ve bozulmalar sebebiyle gümrük vergilerinden indirim yapılamaz.
    Ancak, fiili ithalden önce herhangi bir kaza sonucu ya da elde olmayan ne-  
denlerle eşyanın hasara veya kayba uğraması veya harap olması hallerinde, külfet
ve masrafları sahibine ait olmak üzere ve bu durumların ilgili gümrük idaresi-  
ne ispat edilmesi şartıyla, gümrük idaresinin denetimi altında aşağıdaki şekil- 
lerde işlem yapılır.                                                            
    1. Hiçbir surette kullanılamaz hale gelmiş eşyanın, sahibi isterse, usulü   
dairesinde imhasına veya yurt dışına çıkarılmasına izin verilir.                
    2. Münhasıran ilk madde olarak kullanılması mümkün hale gelen eşyanın ver-  
gisi ilk madde tarifesi üzerinden hesaplanır. Lüzumu halinde, gümrük idaresince 
bu eşyanın ilk madde şeklinden başka surette kullanılmasını önleyici tedbirlerde
alınır.                                                                         
    3. Kısmen hasara uğrayan eşyanın ayrılması mümkün ise hasara uğramış kısmı, 
değilse tamamı hakkında sahibinin isteğine göre 1 ve 2 nci fıkralar hükmü uygu- 
lanır.                                                                          
    4. Islanmış veya nemlenmiş eşyanın kurutulmasına gümrük idaresince müsaade  
olunur.                                                                         
    5. Eşya, sahibi tarafından, Hazineye hiçbir masraf yüklenmemesi kaydıyla    
gümrüğe terkedilebilir.                                                         
    Ancak, bu fıkralardaki işlemlerin uygulanması sırasında ilk tespit ve tahak-
kuka göre bir ceza tayini gerektiği hallerde bu ceza alınır.                    
                                  İKİNCİ BÖLÜM                                  
                   Tek ve Maktu Vergi, İstisna ve Muafiyetler                   
    Tek ve maktu tarife:                                                        

    Madde 6 - (Değişik: 18/4/1983 - 2817/5 md.)                                 
    Posta yoluyla veya yolcu beraberlerinde gelen ve ticari mahiyette bulunma-  
yan vergiye tabi eşya ile sınır ticaretine konu teşkil etmesi uygun görülen     
eşya-                                                                           
KANUNLAR, TEMMUZ 1990 (Ek - 6)                                                  
                                                                                
                                                                                
                                                                                
dan alınacak gümrük vergilerini göstermek üzere kanunlarda belirtilen azami had-
leri geçmemek şartıyla tek ve maktu bir tarife uygulamaya Bakanlar Kurulu yetki-
lidir. (1)                                                                      
    İstisnalar:                                                                 

    Madde 7 - Aşağıda yazılı eşya Gümrük Vergisinden istisna edilmiştir:        
    1. Gümrük Giriş Tarife Cetvelindeki pozisyonlarında vergiye tabi tutulmadık-
ları gösterilmiş olan eşya,                                                     
    2. Milletlerarası andlaşmalarla vergiye tabi olmadıkları kabul edilen eşya, 
    3. Her türlü Türk parası, banknotları, esham ve tahvilleri ve kuponları,    
Türkiye'ye sokulması yasak olmayan yabancı devlet paraları, esham ve tahvilleri 
ve bunların kuponları ile çek ve poliçeler,                                     
    4. Bakanlıkça tespit olunacak esaslar dairesinde, ticari mahiyeti bulunma-  
dığı kabul edilen nümunelik eşya ve modeller,                                   
    5. Mezarlıklara, milli abidelere konulmak üzere getirilen veya gönderilen   
çelenk, bayrak ve bu mahiyetteki eşya ile bunların teferruatı, içinde ölü veya  
ölünün kül veya kemikleri bulunan tabut, vazo ve sair kablar ve bunlarla bir-   
likte getirilen veya önceden veya sonradan gönderilen çiçek, çelenk ve bu mahi- 
yetteki eşya,                                                                   
    6. Resmi daire ve müesseselerle özel müessese ve şahıslara ait işlem görmüş 
her türlü defter, evrak ve belgelerle, kullanılmamış her türlü taşıt biletleri  
ve milletlerarası mahiyette muayyen hizmetler karşılığı kullanılacak kuponlar,  
    7. Karasularımızda kazaya uğrayan veya batan ve mülkiyeti Hazineye intikal  
etmiş olan ve Maliye Bakanlığınca denizden çıkarılmak üzere satılan veya çıka-  
rılması sözleşmeye bağlanan her türlü eşya.                                     
                                                                                
    Muafiyetler:                                                                

    Madde 8 - Gerçek ve tüzel kişiler için ithal edilecek, aşağıda cins ve nevi-
leri gösterilen eşya Gümrük Vergisinden muaftır:                                
    1. (Değişik: 18/4/1983-2817/6 md.) Genel, katma ve özel bütçeli daireler    
ile kamu yararına hizmet eden dernekler tarafından kurulan ve Bakanlar Kurulu   
kararı ile milletlerarası kuruluşlarla işbirliğine müsaade edilen vakıfların    
müze, kitaplık, dökümantasyon merkezleri için teşhir edilmek ve okunmak üzere   
gelen her türlü eşya, kitap, mecmua, risale ve eserlerle, bunlarla ilgili       
mikrofilmler, mikrofişler, video bantları ve ses bantları ayrıca, okullar ile   
bahsi geçen daire ve kuruluşların hayvan ve bitki bahçeleri, numune ve üretme   
fidanlıkları, göl ve havuzları için gelen her türlü bitki ve hayvanlar ile bun- 
ların tohumları ve yumurtaları (Bunların kap ve kılıfları, nakli sırasında kul- 
lanılan eşya, malzeme ve kumanyalar dahil),                                     
    2. (Değişik: 18/4/1983-2817/6 md.) a) Sosyal, kültürel, hayri ve sıhhi mak- 
satlarla yabancı memleketlerde kurulmuş dernek, vakıf ve teşekküller tarafından 
aynı maksatlarla Türkiye'de faaliyette bulunan kamu yararına çalışan derneklere 
ve vakıflara,                                                                   
    b) Gerçek ve tüzelkişiler tarafından, Türkiye'deki kamu yararına çalışan    
derneklere ve kamunun faydasına parasız tahsis edilmiş Bakanlar Kurulunca tespit
edilen tesisler ile resmi teşekküllere, belediye ve köy tüzelkişiliklerine,     
-------------------                                                             
(1) Uygulanacak tarife ile ilgili olarak;17/8/1990 tarih ve 20608 sayılı        
    R.G'de yayımlanan 25/6/1990 tarih ve 90/639, 30/3/1995 tarih ve 22243 sayılı
    R.G'de yayımlanan 6/2/1995 tarih ve 95/6573 sayılı Bakanlar Kurulu          
    Kararlarına bakınız.                                                        
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Bağış yoluyla gönderilen veya yurt dışında temin edilen para ile alınıp ge- 
tirilen, gerek miktar gerek özellikleri bakımından konularına uygun olduğu Ba-  
kanlıkça kabul edilecek eşya (Genel ve katma bütçeli daireler dışında binek oto-
mobilleri hariç),                                                               
    3. Doğrudan doğruya veya gerçek ve tüzel kişiler aracı edilerek Hazineye    
yardım maksadiyle ve bağış yoluyla gelen her türlü eşya ve kıymetler (Maliye ve 
Gümrük ve Tekel Bakanlıklarınca müştereken tespit edilecek usul dairesinde).    
    4. (Değişik: 18/4/1983 - 2817/6 md.) a) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma   
Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı ihtiyaçları için gümrük beyan-  
namesi ve ithal müsaade belgeleri bu kuruluşlar adına düzenlenmiş olmak kaydıy- 
la, yurt dışından tedarik olunan her türlü harp silah, araç, gereç, teçhizat,   
makine, cihaz ve sistemleri ile bunların yapım, bakım ve onarımlarında kullanı- 
lacak yedek parçalar, akaryakıt ve yağlar, hammadde, malzeme (eğitim malzemesi  
dahil) ve harp ganimetleri ile memleket dahilin de temini mümkün olmayan ve     
Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığınca kabul, tespit ve belgelenecek her çeşit    
ilaç ve ilaç hammaddeleri,                                                      
    b) Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik    
Komutanlığı ihtiyacı için bedelsiz olarak dış kaynaklardan alınan her türlü yar-
dım malzemesi,                                                                  
    c) Emniyet Genel Müdürlüğünce, emniyet hizmetleri ihtiyacı için dış memle-  
ketlerden mubayaa ve ithal olunacak (a) bendinde yazılı araç, gereç ve silahlar 
ile bunların teferruatı,                                                        
    d) Milli savunma ve içgüvenlik konularında; Milli Savunma Bakanlığı, Jandar-
ma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü ve    
Gümrük Muhafaza Genel Müdürlüğü ihtiyaçlarının sağlanması için; Türk Silahlı    
Kuvvetlerini güçlendirmek amacıyla kurulmuş bulunan vakıflar ile sermayesinin   
yarısından fazlası bu vakıflara ait olan şirket ve müssseselerin yukarıda yazılı
kuruluşlar tarafından verilecek siparişlerle ilgili olarak üretici sıfatıyla    
ithal etmeleri gereken ve miktarı ihtiyaç sahibi makam tarafından onaylanan her 
türlü silah, araç, gereç, anamalzeme, mühimmat, makine, elektronik, elektrikli  
cihaz, alet ve teferruatları ile bunların üretimi, bakımı ve onarımında kulla-  
nılacak her türlü parça, yedek parça, mamul, yarı mamul maddeler, malzemeler,   
    5. Kara sınırlarından 5 kilometreye kadar derinlikte bulunan köyler ve kasa-
balar ahalisinin gümrük kapılarından geçirdiği kendisinin veya ailesinin kullan-
masına mahsus ve kıymeti Bakanlar Kurulu karariyle tespit edilecek eşya (Bakan- 
lıkça tayin edilecek usul dairesinde).                                          
    6. Harb esirleri ve harb zamanlarında enterne edilen askeri ve sivil kişiler
adına bağış yoluyla gönderilen yiyecek ve içecek (Tütün ve sigara dahil) ve gi- 
yim eşyası (Karşılıklı olmak şartiyle).                                         
    7. a) Milli deniz ve hava gemilerinin, yabancı limanlarda ve meydanlarda    
yalnız kendi ihtiyaçları için aldıkları donatım eşyası ve işletme malzemesi,    
    b) Yabancı deniz ve hava gemilerinin kendilerine mahsus olarak içlerinde    
getirdikleri veya Türk limanlarında gümrüklenmemiş mallardan aldıkları yakıtlar 
ve yağlayıcı maddelerle gemi adamları ve yolcularına mahsus yiyecek ve içecekler
(Tekel maddeleri dahil) ve donatım eşyası ve işletme malzemesi (Gemilerden dışa-
rı çıkarılmaması ve karşılıklı olması şartiyle),                                
    Yukarıdaki fıkralarda yazılı donatım eşyası ile işletme malzemesinin cins   
ve nevileri Gümrük ve Tekel ve Ulaştırma Bakanlıklarınca tayin ve tespit olunur.
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    c) Yabancı ülkelere sefer yapan Türk gemileri ve uçakları hakkında da yuka- 
rıki hükümler uygulanır. Ancak, bu taşıtlar kabotaj seferleri esnasında yabancı 
yakıt, yiyecek ve içecek maddelerini, vergileri ödenmek şartiyle kullanabilir-  
ler.                                                                            
    Bu taşıtların muntazam seferleri olanlarının yabancı ülkelere yaptıkları    
seferden son Türk limanına avdet ederek, tekrar dış sefere çıkmaları halinde,   
bu limandaki bekleme süreleri yabancı ülkelere yapılan seferin devamı sayılır,  
    Yemekli vagonların Türkiye sınırından geçtikten sonra hazırlayacakları ilk  
kahvaltı ve yemek için kullanacakları yiyecek ve içeceklerle yakıtlar (Tekel    
maddeleri bu hükmün dışındadır.)                                                
    8. İktisadi bir faaliyetin reklamı maksadiyle getirilecek ve parasız dağı-  
tılacak olan basılı ilan, katalog, broşür, takvimler ve emsali matbualar.       
    9. Noel, yılbaşı, Şeker ve Kurban Bayramları münasebetiyle hariçten gönde-  
rilecek, süre ve kıymetleri Bakanlar Kurulunca tayin edilecek, hediyelik eşya.  
    10. Türkiye'de akdedilecek milletlerarası kongrelere veya spor temas ve     
gösterilerine katılacak delege ve şahısların isimlerini muhtevi plaketler, bun- 
ların milli bayrakları veya kulüp filamaları ve bunları takmaya mahsus ağaç ve  
madeni mamuller ve bu toplantı ve temaslara ait rozet, kupa ve broşürler ve bu  
kongre ve spor temas ve gösterilerine ait cihaz, alet ve malzeme.               
    11. Türkiye'de yapılan ve yapılacak olan milli ve milletlerarası her türlü  
yarışmalarda mükafat olarak verilmek üzere bağış yoluyla gönderilen eşya.       
    12. Aile fotoğraf filimleri ve resimleri, basın ile ilgili aktüalite filim- 
leri ve resimleri, fonopost maddeleri (Münhasıran mektup ve muhabere vasıtası   
olarak kullanılanları dolu ve birer adet), plak, tel ve bantlarla mürettep      
sesli ve yazılı mevkut neşriyat, şahsi tedavide kullanılacak miktar ve mahiyet- 
te ilaçlar (Konulmuş kanun hükümleri saklıdır.)                                 
    13. Yabancı eşyanın teşhir olunduğu fuar ve sergilerin inşa ve dekorasyonun-
da kullanılmak üzere getirilen eşya (Bu mahallerden dışarı çıkarılmamak kaydiy- 
le.)                                                                            
    14. (Değişik: 18/4/1983-2817/6 md.) a) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 87.02,
87.09, 87.10 ve 87.11 pozisyonlarında yer alan ve münhasıran malül ve sakatlar  
tarafından kullanılmak üzere hususi surette imal edilmiş hareket ettirici terti-
batı bulunan ve bunlar tarafından ithal edilen motorlu veya motorsuz koltuklar, 
bisiklet, motosiklet ve binek otomobilleri, (Ek hüküm: 3/4/1997 - 4236/1 md.)   
ile el ve ayak fonksiyonlarını tamamen yitirmiş olmaları nedeniyle bizzat sakat 
kişi tarafından kullanılamayan, sakat kişinin araca binip inmesiyle taşınmasını 
kolaylaştırıcı tertibatı bulunan ve sakat kişinin üçüncü dereceye kadar kan veya
sıhri hısımlarından bir sürücü veya sakat kişi tarafından iş akdine bağlı ola-  
rak istihdam edilen bir sürücü tarafından kullanılan Gümrük Giriş Tarife Cetve- 
linin 87.02.10 ve 87.02.90 pozisyonlarında yer alan minibüsler,                 
    Bu fıkra gereğince yurda sokulan kara nakil vasıtalarının malül ve sakat    
olmayanlara herhangi bir şekilde devri halinde gümrük vergisi alınır. Ancak bu  
fıkra gereğince yurda sokulan kara nakil vasıtalarının başka bir malül ve saka- 
ta devri veya bunların ölümü sonucu varislerine intikali halinde gümrük vergi-  
leri alınmaz.                                                                   
    b) Protez uzuvlar (protez dişler hariç) ile organizmaya takılan sair uzuv   
ve parçalar,                                                                    
    c) Gümrük Giriş Tarife Cetvelinin 84 ve 85 inci fasıllarında yer alan ve    
sakatların sanatlarının icrası için bizzat kendilerinin ithal ederek kullanacak-
ları alet ve makineler (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının izniyle),          
    d) Sakatların ve hastaların kendi adlarına ithal edilecek ve bunların bakım,
tedavi ve yaşamlarını sürdürmeleri için zorunlu olan eşya ile organ nakli için  
kurulmuş vakıfların yurt dışından amaçlarına uygun olarak ve kamu hizmetine     
tahsis edilmek üzere getirtecekleri canlı doku, makine, teçhizat ve teşhis ve   
tedavide gerekli ilaçlar (Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının uygun görüşü     
alınarak).                                                                      
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    15. (Mülga: 18/4/1983-2817/6 md.)                                           
                                                                                
    Diplomatik muafiyetler:                                                     

    Madde 9 - Aşağıda yazılı eşya mütekabiliyet şartiyle gümrük vergilerinden   
muaftır:                                                                        
    1.  Yabancı devlet başkanları ve aileleri efradı ile refakatlerine memur    
olanların getirdikleri veya Türkiye'deki ikametleri sırasında getirecekleri eş- 
ya ve taşıtları,                                                                
    2.  Resmi bir ziyaret veya görev için Türkiye'ye gelen delegelerle, sivil   
veya askeri heyetlerin, bu görevin yapılması maksadiyle beraberlerinde getire-  
cekleri veya görevin devamı sırasında getirtecekleri eşya ve taşıtları.         
    3.  a) Türkiye'deki yabancı diplomatik temsilciliklerin,                    
    b)  Yabancı devletlerin Türkiye'deki konsolosluklarının,                    
    Resmi görevin yapılması ile ilgili olarak her hangi bir zamanda getirtecek- 
leri her türlü basılmış ve basılmamış evrak ile taşıtları ve sair her türlü eşya
ve resmi binalar için inşaat malzemesi.                                         
    4.  a) Yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerinde görev-
li misyon şefleri ile diplomatik memurlarının,                                  
    b)  Yabancı devletlerin Türkiye'deki konsolosluklarında görevli misyon şef- 
leri ile meslekten konsolosluk memurlarının,                                    
    c)  Milletlerarası resmi teşekküllerin Türkiye'de ikamet eden misyon şefle- 
rinin ve diplomasi memurlarının,                                                
    Türkiye'de görevli bulundukları süre içinde, gerek kendilerinin, gerek aile-
leri efradının istihlak ve kullanmaları için birlikte getirdikleri veya sonradan
getirtecekleri her türlü eşya ve binek otomobilleri.                            
    5.  a) Yabancı devletlerin Türkiye'deki diplomatik temsilciliklerinde görev-
li idari ve teknik personelin,                                                  
    b)  (Değişik: 18/4/1983 - 2817/7 md.) Yabancı devletlerin Türkiye'deki kon- 
solosluklarında görevli idari ve teknik personelin, görevlerine ilk gelişlerin- 
de beraberlerinde getirecekleri veya gelişlerinden iki ay önce veya gelişlerin- 
den itibaren altı ay sonraki süreler içerisinde getirtecekleri kendilerine ve   
ailelerine ait zati eşya ve ev eşyası.                                          
    Mütekabiliyet şartının mevcudiyeti Dışişleri Bakanlığınca tespit olunur.    
    Bu maddede yazılı muaflıklardan (misyon şefleri hariç) Türk uyruklular fay- 
dalanamazlar.                                                                   
    Bu madde gereğince yurda muafen sokulmuş olan eşya ve taşıtların (binek oto-
mobilleri dahil) muaflık hakkı olmayan yer ve şahıslara herhangi bir suretle    
devir veya satışı Dışişleri Bakanlığının müsaadesine bağlı olup, bu eşya ve ta- 
şıtlar yürürlükte bulunan kanunlara göre Gümrük ve diğer vergiler ödenmeden ve  
mali mükellefiyetler yerine getirilmeden muaflık hakkı olmayan yer ve şahıslara 
devredilemez ve satılamaz.                                                      
    Bu maddeye göre muafen yurda sokulmuş olan taşıtlardan çalınanlar hakkında  
12 nci madde hükmü uygulanır.                                                   
    Bu maddenin uygulanmasına ait gümrük işlemleri Dışişleri ve Gümrük ve Tekel 
Bakanlıklarınca birlikte tesbit olunur.                                         
                                                                                
    Zat ve ev eşyası: