Endeksler
                                  NÜFUS KANUNU                                  
    Kanun Numarası          : 1587                                              
    Kabul Tarihi            : 5/5/1972                                          
    Yayımlandığı R.Gazete   : Tarih:16/5/1972  Sayı: 14189                      
    Yayımlandığı Düstur     : Tertip: 5  Cilt: 11 Sayfa: 2272                   
                                    *                                           
                                   * *                                          
 Bu Kanun ile ilgili olarak Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren          
    yönetmelik için, "Yönetmelikler Külliyatı"nın kanunlara göre                
              düzenlenen  nümerik fihristine bakınız.                           
                                    *                                           
                                   * *                                          
                                 KISIM - 1                                      
                                 Teşkilat                                       
                                                                                
                                 Bölüm : 1                                      
                                 Merkez                                         

    Madde 1 - Nüfus işleri, İçişleri Bakanlığına bağlı bir Genel Müdürlük tara- 
fından yürütülür. Bu Genel Müdürlük bir Genel Müdür, bir Müşavir ve iki Genel   
Müdür Yardımcısı ile aşağıdaki şubelerden teşekkül eder ve bu Genel Müdürlüğün  
giderleri İçişleri Bakanlığı Bütçesinin ilgili tertiplerinde ayrı olarak göste- 
rilir.                                                                          
    1. Nüfus şubesi:                                                            
    Yurt dışında oturanlar da dahil bütün vatandaşların nüfus hareketlerine ve  
şahsi hallerine ilişkin işlemlerle kanun, tüzük, yönetmelikle genel emirlerin   
hazırlanması nüfus yazımı işlerinin yürütülmesi, teftiş layihalarının incelenip 
sonuçlandırılması ve nüfus artış ve eksilişlerini gösterir istatistiklerin      
düzenleme ve özetlemesi ile nüfusa ait taşradan yapılacak danışmalara cevap     
vermekle görevlidir.                                                            
    2. Vatandaşlık şubesi:                                                      
    Vatandaşlık Kanununun uygulanması, vatandaşlığa alınma, çıkma, kayıp ve çı- 
karılma işlemleriyle, göçmen ve mültecilerin tescil işleri, anlaşma ve protokol-
lara uygun vatandaşlık tetkik ve tasdiki; vatandaşlık konuları ile ilgili bütün 
işleri görür ve anlaşmazlıkları mevzuat dairesinde çözer.                       
    3. Arşiv şubesi:                                                            
    Aile kütüklerinin iller itibariyle ikinci nüshalarını tutar ve nüfus daire- 
lerinden gönderilecek şahsi hal tutanaklarını kütüklerine işleyip özel yerlerin-
de saklar ve taşrada her hangi bir sebeple kaybolan şahsi hal ve aile kütükleri-
nin tasdikli örneklerini istiyen resmi makamlara ve ilgililere verir.           
                                                                                
KANUNLAR,ŞUBAT 1989 (EK -3)                                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    4. Personel ve gereç şubesi:                                                
    Genel Müdürlüğün merkez ve iller teşkilatında çalışan memur ve hizmetlilerin
bütün özlük işleriyle teşkilatın bütçe, ayniyat, levazım ve hesap işlerini yürü-
tür.                                                                            
    5. Evrak ve dosya şubesi:                                                   
    Genel Müdürlüğün haberleşme, dosya, evrak işleriyle diğer şubelerin çalışma 
konuları dışında kalan ve Genel Müdürlükçe verilen işleri yapar.                
                                                                                
                                   BÖLÜM:2                                      
                                   İller                                        
                                                                                

    Madde 2 - Her il merkezinde bir nüfus müdürü ile bir başmemur ve yeteri     
kadar katip ve nüfus hareketleri çok olan illerde bir müdür muavini bulunur.    
    Nüfus müdürleri, il içinde nüfus işlerini düzgün yürütmek, aile ve şahsi hal
kütük ve olaylarının istatistiklerini zamanında yapmak, valiye ve ilgili        
dairelere vermek, bütün il çevresindeki nüfus teşkilatını ve işlerini daimi     
olarak denetimi altında bulundurmak ve nüfus dairelerini ilgilendiren diğer     
kanunlar hükümlerini yerine getirmekle ödevlidirler. Müdür muavinleri, nüfus    
müdürlerinin görevlerinde yardımcılık ve bulunmadığı zamanlar vekillik yaparlar.

    Madde 3 - Her il merkez ve bağlı ilçelerinde bir nüfus başmemuru ile aşağı- 
daki nüfus sayısı hesabına göre memur ve birer katip bulunur.                   
    Yirmibine kadar bir, kırkbine kadar iki, altmışbine kadar üç, seksenbine    
kadar dört, yüzbine kadar 5 memur bulunur. Daha fazla nüfuslu ilçeler için aynı 
hesap yürütülerek memur adedi artırılır.                                        
    Nüfus başmemur, memur ve katiplerini kadro, yer ve ünvanlarına bakılmaksızın
lüzum görülen yerlerde görevlendirmeye, gerekli görülen bölgelerde gezici nüfus 
memurları çalıştırmaya İçişleri Bakanlığı yetkilidir.                           
    Nüfus başmemurları ilçede nüfus işlerinin genel idaresinden ve denetlenme-  
sinden, haberleşme işlerinden sorumlu olup, ilçe ve gezici nüfus memurlarını    
teftişe ve resmi kurullarda, mahkemelerde bulunmaya yetkilidir.                 
    Her nüfus memuru; doğum, ölüm, evlenme, boşanma,yer değiştirme, evlat edin- 
me, tanıma, kayıt ve nesep tashihi gibi nüfus olaylarını yazmak ve kütüklere iş-
lemek ve yeni doğanlara nüfus cüzdanı vermek, cüzdan değiştirmek, istatistikleri
tutmak ve başmemur tarafından verilen işleri yapmakla görevli ve bu işlerden so-
rumludur.                                                                       
    Nüfus memurlarının her hangi bir sebeple vazife yapmadıkları hallerde bunla-
ra ait işler başmemur ve katipler tarafından yürütülür.                         
                                                                                
                                    KISIM - 2                                   
                                   Ana Hükümler                                 
                                                                                
                                     BÖLÜM: 1                                   
                                  KÜtüğe Geçirme (1)                            

    Madde 4 - Her Türk Türkiye'de ikametgahının veya sonradan ikametgah edindiği
yerin nüfus memurluğuna kendisini yazdırmaya ve bir nüfus cüzdanı almaya mecbur-
dur.                                                                            
------------------------                                                        
(1) Merkezi Nüfus İdaresi sisteminin uygulanmasında geliştirilecek olan numara  
    sistemi için ek 4 üncü maddeye bakınız.                                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
    Reşit olmıyanların nüfus olaylarını yazdırıp nüfus cüzdanlarını almakla veli
ve vasileri ödevlidirler. (1)                                                   

    Madde 5 - Şahsi halleri bildirmekle ödevli tutulan kimseler doğum, evlenme, 
boşanma, ölüm, gaiplik, nesep tashihi, tanıma, evlat edinme ve evlatlık sözleş- 
mesinin kaldırılması olaylarını nüfus memurluğuna bildirmeye ve nüfus memurları 
da bunları aile kütüklerine yazmaya mecburdurlar. Nüfus memurlarına yapılan do- 
ğum, ölüm ve yer değiştirme bildirileri bir tutanakla tespit, diğer şahsi hal   
olayları mahkemeler ve dairelerin verecekleri ilam ve resmi belgelere dayanmak  
suretiyle aile kütüklerine işlenir.                                             

 

 
    Madde 6 - Nüfus kütükleri ilçe esası üzerine tutulur. Her nüfus dairesinde  
tutulan doğum, ölüm, yer değiştirme tutanakları ile evlenme,boşanma, kayıt ve   
yaş tashihi belgeleri ayrı ayrı ve diğer şahsi hal değişikliklerine ait belgeler
de birer kütük haline getirilmek suretiyle saklanır. Her mahalle ve köy için ay-
rı aile kütükleri tutulur. Bu kütüklerin tutuluş şekilleri ve bütün belgelerin  
formülleri yönetmelikte belirtilir.                                             

    Madde 7 - (Değişik: 15/11/1984 - 3080/1 md.)                                
    Doğum ve yer değiştirme olaylarına ilişkin beyanlar nüfus memurları tarafın-
dan tutanaklara geçirilir. Tutanaklar olayı beyan eden kişi ve tutanağı düzenle-
yen nüfus memuru ile nüfus şefi tarafından imza edilir.                         
    Beyanların bu Kanunda belirtilen süreler içerisinde yapılmamış olması veya  
beyan edilen olayla ilgili resmi belge verilmemiş olması halinde, nüfus idarele-
ri beyanın doğruluğunu araştırabilirler.                                        
    Doğumla ilgili resmi belge veya raporların ilgililerin tam künyeleri ve nü- 
fusta kayıtlı oldukları yeri gösteren belgelerle birlikte posta ile nüfus idare-
lerine gönderilmiş olması halinde de beyan yapılmış sayılır.                    
    Nüfus idarelerince tutulan tutanaklar veya yetkili resmi kurum ve kuruluş-  
larca evlenme, boşanma, kayıt ve yaş tashihi, nesep düzeltmesi gibi şahsi hal   
olaylarına ait ilan ve belgeler nüfus memurları tarafından aile kütüklerine iş- 
lenirler. Bu belgeler işlemi yapan nüfus memuru tarafından aile kütüğüne geçi-  
rildiğine dair şerh verilerek imzalanır.Bu tutanak ve belgelerin birer örneği   
Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğüne gönderilir.                       
    Ölmüş olduğu halde aile kütüklerinde sağ görülenlere ait ölüm tutanakları   
ölüm olayını gösterir belge ile başvurulması halinde nüfus idarelerince tutulur 
ve gerekli işlem yapılır. Herhangi bir belge ibraz edilememesi halinde ölüm be- 
yanının doğruluğu nüfus idarelerince tahkik ettirildikten sonra tutanak işleme  
konulur.                                                                        
    Sağlık kuruluşları ve tabipler kontrollerindeki doğum ve ölüm olaylarına    
ilişkin ilgilinin tam künyesini gösteren bir rapor düzenleyerek sahiplerine     
vermekle görevlidirler.                                                         

    Madde 8 - Kendisinin veya babasının aile kütüğü başka yerde bulunanlara ait 
tutanaklarla kayıt tashihi gibi şahsi hal belge ve ilamları üçer, evlenme ve bo-
şanma için verilen bildiri ve ilamlar dörder nüsha olarak düzenlenir.           
    İşlem görecek daire sayısı kadar nüshası, başvurulan nüfus memuru tarafından
bir hafta içinde aile kütüğünün bulunduğu yer nüfus memurluğuna yollanır. Bunla-
rı alan nüfus memuru bir hafta içinde nüfus kütüğüne işler ve tutanağı gönderen 
memura bildirir, kütük işlem ve sayfa numaralarını ve tarihini gösterir tutana- 
ğın veya resmi belgenin bir nüshasını alıkor, diğer nüshasını ay sonunda 7 nci  
madde uyarınca merkez arşivine gönderir.                                        
--------------------                                                            
                                                                                
(1) Bu hükmün uygulanmasında ek 1 ve 2 nci maddelere bakınız.                   
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 9 - Türkiye dışındaki Türk vatandaşlarının nüfus olayları en yakın    
Türk konsolosluğuna bir bildiride bulunmak veya mahalli kanunlar yabancılara ait
nüfus olaylarını bulundukları yerdeki belediye veya nüfus dairelerine bildirerek
kaydettirmek ödevliliğini yüklediği takdirde vatandaşlarımızın bu hususta mahal-
li makamlara yapacakları bildiriyi gösterir bu makamlardan veya 18 inci maddede 
yazılı kurumların sorumlu görevlilerinden kendilerine verilecak belgeleri       
konsolosluğumuza vermek suretiyle tespit edilir.                                
    Böyle bir bildiri veya belgeye dayanılarak konsolosluklar tarafından düzen- 
lenecek örneğine uygun doğum, ölüm, tutanaklariyle evlenme tescil belgeleri 7 ve
8 inci madde hükümlerine göre işlem yapılmak üzere doğruca İçişleri Bakanlığına 
gönderilir.                                                                     
    Oturduğu yerde ve yakınında Türk Konsolosluğu bulunmadığı takdirde o        
memleketin şahsi hal işlerini yürüten yetkili makamları veya kurumları tarafın- 
dan verilip Dışişleri Bakanlığımızca usulüne göre onanmış belgeler üzerine aile 
kaydının bulunduğu yer nüfus kütüklerine yazılır.                               
    Türkiye'de kütüğü bulunmıyan ve yabancı memleketlerde oturan vatandaşlar    
İçişleri Bakanlığının göstereceği bir nüfus dairesinde açılacak aile kütüğüne   
kaydedilir.                                                                     

    Madde 10 - Tutanak ve belgelerin ilgilinin kendisi veya veli,vasi veya resmi
vekili tarafından imzalanması gereklidir. Yazı bilmiyenlerin sağ el işaret      
parmağı izi konur.