Endeksler
                                                                                
                       HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU                          
                                                                                
                   Kanun Numarası       : 1086                                  
                   Kabul Tarihi         : 18/6/1927                             
                   Yayımlandığı R.Gazete:Tarih:2,3,4/7/1927 Sayı: 622,623,624   
                   Yayımlandığı Düstur  :Tertip:3  Cilt:8 Sayfa:760             
                                                                                
                                  BİRİNCİ BAP                                   
                                 Umumi hükümler                                 
                                                                                
                                  BİRİNCİ FASIL                                 
                                Vazife ve salahiyet                             
                                                                                
                                   BİRİNCİ KISIM                                
                                      Vazife                                    
                                                                                

    Madde 1 - (Değişik: 26/2/1985-3156/1 md.)                                   
    Mahkemelerin görevi kanunla belirlenir.                                     
    GÖrev,dava olunan şeyin değerine göre belirtilmiş ise, görevli mahkemenin   
tespitinde,davanın açıldığı gündeki değer esas tutulmak üzere,aşağıdaki maddeler
hükümleri uygulanır. Faiz,icra tazminatı ve giderler görevin tespitinde hesaba  
katılmaz.                                                                       
                                                                                

    Madde 2 - Müddeabih para ise mahkemenin vazifesini tayinde miktarı esas it- 
tihaz olunur.                                                                   
    Müddeabih başka bir şey olup da iki taraf kıymetinde uzlaşmazlarsa kıymeti  
davanın ikame edildiği mahkeme tarafından takdir ve tayin olunur.               
    Haciz ve iflas muamelatından dolayı ikame edilecek istihkak davaları        
hakkındaki ahkam mahfuzdur.                                                     
                                                                                

    Madde 3 - Müddeabih, birden ziyade ise miktar ve kıymetlerinin mecmuu esas  
ittihaz olunur. Müddeabih bir tarafın birini ifa veya istifada muhayyer olduğu  
iki veya daha ziyade şeylerden biri ise bunlardan hangisinin kıymeti ziyade ise 
yalnız o nazarı dikkate alınır.                                                 
    Hakkı hiyar muayyen para ile diğer şeye taallük ettiği halde mahkemenin     
vazifesini tayinde yalnız para esas ittihaz olunur.                             
                                                                                

    Madde 4 - Alacağın bir kısmı dava olundukta, eğer son kısım ise, mahkemenin 
vazifesini tayinde müddeabihin kıymetine bakılır.                               
    Son kısım olmadığı ve alacağın tamamı da münazaalı olduğu takdirde alacağın 
tamamı nazarı itibare alınır.                                                   
    Alacağın tamamı münazaalı değilse dava olunan kısma bakılır.                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                

    Madde 5 - Mütekabil davanın miktar veya kıymeti asıl davanın miktar veya    
kıymetinden çok ise mütekabil davanın kıymeti esastır.                          
                                                                                

 

 
    Madde 6 - Bir mülkün diğer bir mülke karşı irtifak hakkı dava olunduğu tak- 
dirde işbu hakkın mütaallik olduğu iddia olunan mülke temin ettiği ziyadei kıy- 
metle diğer mülke iras ettiği noksan kıymetten hangisi çok ise vazife onunla    
taayyün eder.                                                                   
                                                                                

    Madde 7 - (Değişik: 16/7/1981-2494/1 md.)                                   
    Diğer bir mahkeme yahut idari makam veya yargı merciinin görevine giren bir 
dava veya iş kendisine arz olunan mahkeme, duruşma yapmadan görevsizlik kararı  
verebileceği gibi davanın her safhasında kendiliğinden görevli olmadığına da ka-
rar verir.                                                                      
    Görev itirazı davanın her safhasında ileri sürülebilir.                     
    Bir dava, asliye mahkemesinde hükme bağlandıktan sonra, davanın sulh mahke- 
mesinin görevi içinde olduğu ileri sürülerek üst mahkemede itirazda bulunulamaz.
                                                                                

    Madde 8 - (Değişik: 26/2/1985-3156/2 md.)                                   
    Sulh mahkemesi:                                                             
    I - İflas davalarıyla vakfa ilişkin davalar hariç olmak üzere, mamelek hu-  
kukundan doğan değer veya miktarı yüzmilyon lirayı geçmeyen davaları, (1)       
    II - Dava konusu olan şeyin değerine bakılmaksızın:                         
    1. İcra ve İflas Kanununun onuncu babında yer alan 269 ve 272 nci ve sonra- 
ki maddeleri hükümleri hariç olmak üzere, kira sözleşmesine dayanan her türlü   
tahliye, aktin feshi yahut tesbit davaları, bu davalarla birlikte açılmış kira  
alacağı ve tazminat davaları ve bunlara karşılık olarak açılan davaları,        
    2. Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın gi-  
derilmesine ait davaları,                                                       
    3. Taşınır ve taşınmaz mallarda yalnız zilyetliğin korunması ile ilgili     
davaları.                                                                       
    4. Türk Kanunu Medenisinin 163 üncü maddesinde yazılı tedbirleri ve bunla-  
rın değiştirilmesi veya kaldırılması isteklerini,aynı Kanunun 95,159,173,261,271
inci maddeleri ile Borçlar Kanununun 91,92 nci maddelerinde mahkemeye veya haki-
me verilen işleri,                                                              
    5. Evlenmeye ve evlat edinmeye izin verilmesi isteklerini,                  
    6. Mirascılık belgesi verilmesi hakkındaki isteklerle, bu belgenin değişti- 
rilmesi veya iptali davalarını,                                                 
    III - Bu ve diğer kanunların sulh mahkemesi veya hakimlerini görevlendirdi- 
ği dava ve işleri,                                                              
    Görür.                                                                      
                                                                                
                                İKİNCİ KISIM                                    
                                 Salahiyet                                      
                                                                                

    Madde 9 - (Değişik:30/4/1973-1711/1 md.)                                    
    Her dava, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça açıldığı tarihte davalının Türk 
Kanunu Medenisi gereğince ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür.          
___________________                                                             
                                                                                
(1) Bu benddeki miktar, 20/6/1996 tarih ve 4146 sayılı Kanunun 1 inci maddesi   
    ile yüzmilyon liraya yükseltilmiş ve metne işlenmiştir.                     
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
                                                                                
Davalının ikametgahı belli değilse, davaya Türkiye'de son defa oturduğu yer     
mahkemesinde bakılır.                                                           
    Davalı birden fazla ise, dava bunlardan birinin ikametgahı mahkemesinde     
açılır.Şu kadar ki, kanunda dava sebebine göre davalıların tamamı hakkında ortak
yetkiyi taşıyan bir mahkeme belli edilmiş ise, davaya o mahkemede bakılır.      
Ancak davanın, sırf davalılardan birini kendi mahkemesinden başka bir mahkemeye 
getirmek amacıyla açıldığı belirtiler veya başka delillerle anlaşılırsa mahkeme 
onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.                       
    Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, davacının ikametgahı veya 
eşlerin davadan evvel son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkeme-
sidir.                                                                          
                                                                                

    Madde 10 -Dava,mukavelenin icra olunacağı veyahut müddeaaleyh veya vekili   
dava zamanında orada bulunmak şartiyle akdin vuku bulduğu mahal mahkemesinde de 
bakılabilir.